cher40

Διατυμπανίζουμε συχνά πυκνά για τη σημασία του να ζεις για την πάρτη σου. Να μην επιτρέπεις σ’ άλλους να κάνουν κουμάντο, να επιβάλλουν, να χώνονται και τα συναφή. Το φωνάζουμε βέβαια πιο συχνά απ’ ότι το εφαρμόζουμε μιας και σ’ ένα κόσμο σχέσεων και διαρκών αλληλεπιδράσεων η θεωρία από την πράξη απέχουν παρασάγγας. Και δεν είναι και λίγες οι φορές που οι επιθυμίες είναι αντικρουόμενες κι απ’ τη μια μπορεί να ονειροπολείς πως τ’ αφήσεις όλα και κλείνεις ένα χωρίς επιστροφή για όπου λαχταρά η ψυχή σου κι απ’ την άλλη σκέφτεσαι τι θα μείνει πίσω και διαπιστώνεις ότι το ταξίδι χωρίς παρέα δεν έχει και τόση νοστιμιά.

Όλα αυτά στην πραγματική ζωή. Ή μήπως όχι μόνο; 

Τον τελευταίο καιρό λέει παρατηρείται κύμα μαζικών διαγραφών των facebook profiles ανά τον κόσμο. Και δεδομένου ότι το social media-μήλον της έριδος, εκπέμπει πάνω κάτω ήδη μια δεκαετία, κάποιος στατιστικολόγος προφανώς θα μας επιβεβαίωνε ότι τέτοιες αντιδράσεις είναι πλέον αναμενόμενες.

Λίγο ή πολύ, οι περισσότεροι ένα πέρασμα από το facebook το έχουν κάνει. Θα έλεγα όλοι, αλλά έχω όντως γνωρίσει και 2-3 άτομα σ’ αυτή τη δεκαετία, που εξ’ αρχής δεν υπέπεσαν στον πειρασμό και το τηρούν ως σήμερα – ή έστω δεν το έκαναν με ονοματεπώνυμο. Με αυτά τα 2-3 άτομα ωστόσο· κι οφείλω να το ομολογήσω με πικρία, τα λέμε πλέον όλο και πιο σπάνια μιας κι ο ψηφιακός μας κόσμος όντως τείνει ν’ αντικαθιστά συχνά τον πραγματικό. Όπως κι αν έχει, είναι μαθηματικά ελάχιστες οι πιθανότητες να γνωρίσεις κάποιον που να μη γνωρίζει καν το facebook, να μην το ‘χει ακουστά, να μην έχει μια ιστορία σχετική ν’ αφηγηθεί.

Το ερώτημα που πολλοί έχουν θέσει και κατά πάσα πιθανότητα δε θα λάβει κι απάντηση ποτέ, είναι το ποια είναι τελικά η ενδεδειγμένη χρήση αυτού του μέσου. Ούτε σ’ αυτό το άρθρο θα το μάθετε. Θα επιχειρήσω όμως, μετά από 7 χρόνια καθημερινής παρουσίας στο facebook, να σας γράψω τι έχω παρατηρήσει και πώς εικάζω ότι όλο αυτό συνδέεται με τα μαζικά delete λογαριασμών και την εμπλοκή τρίτων στην ψηφιακή μας ζωή.

Το γιατί πρωτοφτιάξαμε το προφίλ μας, λίγη σημασία ίσως έχει. Οι περισσότεροι παρασυρθήκαμε από τη μόδα εκείνης της περιόδου, μη μας πουν και φλώρους. Κάποιοι το ξεκινήσαμε για stalking, οι γονείς για να μη νιώθουν το χάσμα να μεγαλώνει. Το περίφημο farmville 2, το 2012, είχε φτάσει τα 8 εκατομμύρια καθημερινούς χρήστες και περί των 40 εκατομμυρίων ανά μήνα. Αντιλαμβάνεστε ότι η ηλεκτρονική αγροτιά αποτέλεσε για αρκετούς ένα ακόμη ισχυρότατο πρώτο κίνητρο ώστε να δημιουργήσουν το λογαριασμό τους. 

Άπαξ όμως και μπεις στο facebook ανακαλύπτεις σύντομα δεκάδες ακόμα λόγους για να το επισκέπτεσαι όλο και συχνότερα, γεγονός που ενισχύθηκε με την καθίδρυση των smartphones στην καθημερινότητά μας και την έλευση των mobile apps. Μέσα σε εξωφρενικό μικρό χρονικό διάστημα το facebook messenger αντικατέστησε σε μεγάλο βάθμο τους κλασσικότερους τρόπους μηνυματικής ανταλλαγής. Δεδομένης της εξαγοράς του Whatsapp, έναντι 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τον Ζούκερμπεργκ, πλέον το facebook καταλαμβάνει κι επισήμως το 79% της παγκόσμιας αγοράς άμεσων μηνυμάτων. Από τις καθημερινές καλημέρες/καληνύχτες με όσους αγαπάμε, ως το περιβόητο sexting, οικονομικό-κοινωνικές αναλύσεις, τα ψώνια της μέρας και το πρόγραμμα της βραδιάς, όλα πλέον συζητούνται κι αναλύονται μέσα σ’ ένα facebook inbox. Διαμάχες, έρωτες, ξεκατινιάσματα, ενίοτε απειλές, φανερά κι απόρρητα σ’ ένα τόσο δα τετραγωνάκι 264×338 πίξελ. 

Πέρα όμως απ’ την αμεσότητα της επικοινωνίας το facebook ήρθε και κάλυψε το κενό της προσωπικής μας ματαιοδοξίας κι εκεί ακριβώς έγκειται κι η εξωφρενική του επιτυχία. Ένα online λεύκωμα που ο καθείς μπορεί μέσα σε λιγοστά δευτερόλεπτα να ενημερώσει τον κύκλο του για κάθε κίνησή του, για κάθε νέο απόκτημά του, για κάθε είδηση που τον αφορά. Μπαίνοντας μόνος σου σ’ αυτόν τον κυκεώνα είναι λιγάκι αφελές να παραπονιέσαι στη συνέχεια γι’ αδιακρισία. Σαν να αφήνεις το παράθυρο του αυτοκινήτου σου κατεβασμένο και μετά να γκρινιάζεις που σου ‘κλεψαν το στερεοφωνικό. 

Σε αυτά τα επτά χρόνια στο facebook έχω δει λογιών λογιών προφίλ, έχω περάσει από λογιών λογιών φάσεις. Υπήρξαν σίγουρα περίοδοι που δεν ήταν παρά ο προσωπικός μου πάγκος ώστε να πλασάρω ό,τι θέλω σε όποιους θέλω, υπήρξαν μέρες ή εβδομάδες πιο σιωπηλές που μ’ ενδιέφερε κυρίως να ενημερώνομαι για τις αναρτήσεις συγκεκριμένων ατόμων (ή κι ενός συγκεκριμένου), υπήρξαν φάσεις που ήταν συνήθεια και χαζολόγογημα στον καναπέ ή το λεωφορείο, με το καιρό αντιλήφθηκα ότι πάνω απ’ όλα είναι ένα πολύ χρήσιμο επαγγελματικό εργαλείο και κάπως έτσι ξεκίνησα να το αντιμετωπίζω. Όσοι εργάζονται από και στο διαδίκτυο γνωρίζουν καλά τη δυναμική του facebook. Ολόκληρες ειδικότητες έχουν φτιαχτεί πλέον, social media manager σου λέει και πάει λέγοντας. 

Δε σκέφτηκα ποτέ να το κλείσω, δε με απασχόλησε ούτε σαν ενδεχόμενο. Τις φορές που κάποιος ξεπερνούσε τα πρέποντα, μ’ ένα μόλις κλικ ο δικός του ψηφιακός κόσμος δεν επηρέαζε καθόλου το δικό μου. Το συγύρισμα γενικώς στο facebook, είναι εξαιρετικά απλό, όπως κι όλοι αυτοί οι διαχωρισμοί με τις ομάδες φίλων, τα γκρουπ, τις ξεχωριστές ρυθμίσεις απορρήτου για κάθε κοινοποίηση.

Πού θέλω να καταλήξω; Αν μέσα σ’ όλη αυτή την έκθεση, θες να διατηρήσεις μία κάποια ιδιωτικότητα, μπορείς. Εσύ άλλωστε επιλέγεις την εικόνα που θες να παρουσιάσεις μέσα από γραφόμενα και καρέ. 

Όλοι έχουμε παρατηρήσει προφίλ φίλων να εξαφανίζονται και να επανεμφανίζονται μετά από κάποιες μέρες, ανανεωμένα. Όλοι έχει τύχει να διαβάσουμε κάποιο status που κάποιος ενημερώνει για την πρόθεσή του να κατεβάσει το προφίλ του, όλο και κάποιον έχουμε ακούσει να το λέει σε μια παρέα. Αν το καλοσκεφτούμε θα δούμε ότι οι περισσότεροι από όσους τελικά κλείνουν τους λογαριασμούς τους – για λίγο ή για περισσότερο – είναι όσοι στην κλίμακα της έκθεσης που συνοδεύει το facebook, είχαν σπάσει τα κοντέρ. 

Τον καταιγισμό από selfies, εξομολογητικά status, καθημερινά check-in, το σπαμάρισμα, ακολουθεί η ανακοίνωση κλεισίματος. Aκόμη κι η ίδια η ανακοίνωση μιας τέτοιας πρόθεσης όμως, εναντιώνεται στην ίδια την ουσία της, τουλάχιστον για αυτούς που υποστηρίζουν ότι τους κούρασε η υπερέκθεση του μέσου. Αν όντως θες να φύγεις, γιατί δε φεύγεις ήσυχα κι αθόρυβα; Προς τι η δήλωση; Έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα απέναντι στους φίλους με τους οποίους δε θες να χάσεις επαφή ή είναι κι ένα άτυπο test για να τσεκάρουμε πόσοι από αυτούς θα μας παρακαλέσουν να μην προβούμε στο ηλεκτρονικό απονενοημένο διάβημα; 
Tελικά το κάνουμε όντως για εμάς ή είναι απλώς ένα ακόμη παιχνίδι εντυπώσεων; 

Αν για κάποιον το facebook προφίλ του αποτελεί αποκλειστικά κλειδαρότρυπα στη ζωή κάποιου άλλου κι αν αυτός ο άλλος πάψει να τον ενδιαφέρει, τότε εκεί ναι, σε κάποιο βαθμό μπορώ να το καταλάβω. Έχασες το ενδιαφέρον προς το άτομο, χάνει κι η κλειδαρότρυπα το λόγο ύπαρξής της. Μέχρι να χρειαστεί να τη χρησιμοποιήσεις ξανά για κάποιο άλλο άτομο. Έτσι κι αλλιώς όμως για πόσους δεν είναι παρά μια κλειδαρότρυπα, παρά ενα personal stage, παρά ένα περιβάλλον όπου θα μπορούν να γίνουν όσο μνησίκακοι και προκλητικοί θέλουν χωρίς τα γραφόμενά τους να περνάνε από έγκριση; Και από τη στιγμή που οι δυνατότητες παρέχονται, πολύ καλά κάνουμε και τις εκμεταλλευόμαστε είτε προς τη μία πλευρά είτε προς την άλλη.

Σας το είπα από την αρχή, σε αυτό εδώ το άρθρο δε θα βρείτε την απάντηση στο πώς πρέπει να χρησιμοποιούμε το facebook. Είμαι όμως κάθετη στο ότι δεν πρέπει να το δαιμονοποιούμε.

Το facebook έχει φέρει κοντά ανθρώπους, έχει γεννήσει έρωτες και παρέες, έχει δημιουργήσει επιχειρήσεις. Το πώς εμείς θα το αντιμετωπίσουμε δεν είναι παρά στο χέρι μας και στα σίγουρα δεν έφταιξε ποτέ το όχημα αν ο οδηγός ήθελε να κάνει μαγκιές και σαβούριασε τα μούτρα του. Το να κατηγορούμε το μέσο είναι σαν να λέμε ότι οι λαμαρίνες μας ρίξανε στο γκρεμό. Xαζό δεν είναι;

Πηγές:

http://www.polygon.com/

http://www.knowyourmobile.com/

Συντάκτης: Κατερίνα Κεχαγιά

Κάνε σχόλιο!

Έχεις κάποια ιδέα για άρθρο;

Μπορείς να μας προτείνεις ένα θέμα που θα ήθελες να διαβάσεις σε κάποιο απ' τα επόμενα άρθρα μας!