????????????????????????????????????????????????

Μέσα της χρονιάς. Ένας νέος μαθητής μπαίνει στην τάξη. Όλα τα παιδιά γυρνούν και τον κοιτούν ξαφνιασμένα. Κάποια γελούν. Στο διάλειμμα κανείς δεν παίζει μαζί του. Περνούν μέρες. Περνούν εβδομάδες. Κάποια παιδιά δειλά τον βάζουν στο παιχνίδι. Περνούν μήνες. Και μόνο τότε ο μαθητής αρχίζει να νιώθει ότι είναι ένας από αυτούς. Μέχρι τότε ήταν ένας ξένος. Ήταν διαφορετικός. Κι ο μαθητής αυτός ήταν μαύρος.

«Φυλή» είναι η λέξη που επινόησε ο ανθρώπινος νους για να κατατάξει τους λαούς σε ομάδες. Λευκή φυλή, μαύρη, κόκκινη, κίτρινη. Ένα απλό χρώμα το οποίο η φύση επέλεξε να δώσει στο δέρμα μας. Ένα χρώμα, όμως, φαίνεται να ‘ναι αρκετό για να προκαλέσει φόβο.

Γενικά τα ανθρώπινα μάτια φαίνεται να πάσχουν και να μην μπορούν να δεχθούν εύκολα κάτι που δεν έχουν συνηθίσει. Όλοι οι μαύροι θα προσέξουν τον λευκό που περνά κι οι λευκοί τον μαύρο. Όλοι θα δουν τον υπερβολικά ψηλό ή τον νάνο. Όλοι θα παρατηρήσουν μια γυναίκα με ξυρισμένο κεφάλι ή έναν άντρα με μακριά μαλλιά. Κάποιον με τατουάζ ή piercing. Έναν άντρα με ροζ μπλούζα. Μια γυναίκα που παίζει μπάλα. Ένα χοντρό παιδί. Ένα παιδί με σπυράκια στο πρόσωπο. Μια μεγάλη μύτη. Ένα μικρό στήθος. Δυο άτομα του ίδιου φύλου να φιλιούνται.

Πρώτα κρίνουν τα μάτια με βάση αυτό που βλέπουν. Έπειτα κρίνουν και τα αφτιά. Αυτός που μιλά δυνατά. Αυτός που μιλά σιγά. Αυτός που δεν μπορεί να πει το «ρ». Το παιδί που δεν μπορεί να διαβάσει μια αράδα χωρίς να κομπιάσει. Αυτός που κουβαλά ντοπιολαλιά. Ο ξένος με τη βαριά προφορά. Αυτός που ροχαλίζει.

Δύο αισθήσεις τόσο σημαντικές για να κάνουν τη ζωή μας ομορφότερη, πώς καταλήξαμε να τις χρησιμοποιούμε για να κάνουμε τη ζωή κάποιον άλλων ασχημότερη; Γιατί το θέμα δεν είναι απλώς ότι μάτια κι αφτιά κρίνουν. Είναι κι ότι το στόμα μιλά. «Κοίτα πώς είναι!», «Εγώ με τέτοιους δεν κάνω παρέα!», «Έχεις κοιταχτεί ποτέ στον καθρέφτη;», «Άκου πώς μιλάει ο βλάχος!», «Θα φάει και μας σε λίγο.», «Το παιδί αυτό είναι χαζό, ούτε να διαβάσει δεν μπορεί.», «Δεν τις μπορώ τις αδερφές.»

Το μυαλό ξεχνά να κρίνει. Γιατί, αν το θυμόταν, ίσως θυμόταν κιόλας πως αυτές οι διακρίσεις που αρεσκόμαστε τόσο να κάνουμε δε στέκουν επιστημονικά. Κανένα χρώμα και κανένας ήχος δεν μπορεί να προβλέψει τι άνθρωπο έχεις απέναντί σου. Ούτε η καταγωγή, ούτε οι προτιμήσεις μας, ούτε οι δυσμορφίες του σώματός μας είναι αυτές που θα δείξουν τον χαρακτήρα μας.

Το μυαλό, όμως, πάνω απ’ όλα φοβάται, γι’ αυτό θολώνει. Ο φόβος έχει δύο εκδοχές. Φόβος για το άγνωστο. Φόβος για το γνωστό. Ο φόβος για το άγνωστο γεννά αβεβαιότητα κι άγχος. Κι έτσι ίσως από άμυνα, για να προστατευτούμε, κρατάμε το άγνωστο μακριά. Ο φόβος για το γνωστό πηγάζει απ’ τις εμπειρίες μας. Μια κακή εμπειρία μας κάνει να φοβόμαστε την επανάληψή της. Κι έτσι ο φόβος θα υπάρχει πάντοτε. Γιατί πάντοτε θα υπάρχει το άγνωστο και πάντοτε κι οι κακές εμπειρίες. Κι έτσι πάντοτε θα υπάρχει κι ο φόβος για τη διαφορετικότητα είτε ως κάτι άγνωστο είτε ως γνωστή αλλά άσχημη εμπειρία.

Υπάρχει, όμως, κι η διαφορετικότητα ως γνωστή καλή εμπειρία. Γιατί το διαφορετικό συχνά είναι συναρπαστικό κι έχει περισσότερα να δώσει παρά να πάρει. Σκέψου την καθημερινότητά σου. Όταν κάνεις όλο τα ίδια και τα ίδια ή όταν δεν έχεις απολύτως τίποτα να κάνεις. Δε βαριέσαι; Αντίστοιχα θα βαριόσουν, αν όλοι οι άνθρωποι ήταν ίδιοι και δεν είχες τίποτα νέο να ανακαλύψεις.

Προσπαθώ να σκεφτώ έναν κόσμο όπου θα ‘μαστε όλοι ίδιοι. Φαινομενικά τότε δε θα φοβόμασταν, γιατί δε θα υπήρχε το άγνωστο μα ούτε κι οι κακές εμπειρίες. Σε έναν τέτοιο κόσμο, όμως, δε θα υπήρχαν καν εμπειρίες. Το πρώτο πράγμα που μου ‘ρχεται στο μυαλό είναι μια στρατιά από πανομοιότυπα ρομπότ να εκτελούν τις ίδιες εντολές και να συμφωνούν με το καθετί. Αν αυτό μας αρκεί, τότε, ναι, ίσως ένας κόσμος που θα ήμασταν όλοι ίδιοι είναι ό,τι πρέπει. Απλά νομίζω πως το να ‘σαι άνθρωπος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, είναι πιο ενδιαφέρον απ’ το να είσαι ρομπότ.

Μέσα της χρονιάς. Ένας νέος μαθητής μπαίνει στην τάξη. Όλα τα παιδιά γυρνούν και τον κοιτούν με θαυμασμό. Κάποια χαμογελούν. Στο διάλειμμα όλοι παίζουν μαζί του. Περνούν μέρες. Περνούν εβδομάδες. Περνούν μήνες. Ο μαθητής δένεται όλο και περισσότερο μαζί τους. Ήταν ξένος. Ήταν διαφορετικός. Ήταν, όμως, ένας απ’ αυτούς… Κι ας ήταν μαύρος.

Συντάκτης: Ουρανία Κάππου
Επιμέλεια κειμένου: Πωλίνα Πανέρη

Κάνε σχόλιο!

Έχεις κάποια ιδέα για άρθρο;

Μπορείς να μας προτείνεις ένα θέμα που θα ήθελες να διαβάσεις σε κάποιο απ' τα επόμενα άρθρα μας!