Η τοξική αρρενωπότητα είναι ένας όρος που περιγράφει κοινωνικά στερεότυπα και συμπεριφορές που συνδέονται με μια στρεβλή αντίληψη του τι σημαίνει «να είσαι άντρας». Δεν αναφέρεται στην ανδρική ταυτότητα συνολικά, αλλά σε συγκεκριμένα πρότυπα που προωθούν την καταπίεση των συναισθημάτων, την επιβολή δύναμης και την υποτίμηση τόσο των γυναικών όσο και των ίδιων των ανδρών. Τα πρότυπα αυτά καλλιεργούνται από μικρή ηλικία μέσα από την οικογένεια, το σχολείο, τα ΜΜΕ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρακάτω παρουσιάζονται επτά βασικά σημάδια που δείχνουν τοξική αρρενωπότητα.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια της τοξικής αρρενωπότητας είναι η πεποίθηση ότι οι άντρες δεν πρέπει να εκφράζουν συναισθήματα όπως λύπη, φόβο ή ευαισθησία. Φράσεις όπως «οι άντρες δεν κλαίνε» ενισχύουν την ιδέα ότι η συναισθηματική έκφραση αποτελεί αδυναμία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί άντρες να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν και να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ψυχικά προβλήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη ή ξεσπάσματα θυμού. Η τ0ξική αρρενωπότητα συχνά εκδηλώνεται μέσα από την ανάγκη επιβολής εξουσίας πάνω στους άλλους. Αυτό μπορεί να αφορά τις διαπροσωπικές σχέσεις, την εργασία ή την οικογένεια. Ο άντρας θεωρεί ότι πρέπει πάντα να έχει τον έλεγχο και να παίρνει τις αποφάσεις, υποτιμώντας τις απόψεις των άλλων. Αυτή η στάση οδηγεί σε ανισορροπία στις σχέσεις και συχνά συνδέεται με συναισθηματική ή και σωματική β1α.

Ένα ακόμη σημάδι είναι η σύνδεση της αρρενωπότητας με τη σκληρότητα και τη β1α. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιθετική συμπεριφορά θεωρείται αποδεκτός ή και επιθυμητός τρόπος επίλυσης συγκρούσεων. Πολλοί άντρες μαθαίνουν ότι πρέπει να «απαντούν με δύναμη» για να κερδίσουν σεβασμό, γεγονός που ενισχύει τη β1α και αποτρέπει τον διάλογο και τη συνεργασία.Η τ0ξική αρρενωπότητα περιλαμβάνει συχνά τη θεώρηση των γυναικών ως κατώτερων ή ως αντικείμενα. Αυτό εκδηλώνεται μέσα από σ3ξιστικά σχόλια, στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων και την απαξίωση των ικανοτήτων των γυναικών. Τέτοιες αντιλήψεις συντηρούν τις ανισότητες και δημιουργούν ένα περιβάλλον έλλειψης σεβασμού και ισότητας.Άντρες που υιοθετούν τ0ξικά πρότυπα συχνά απορρίπτουν δραστηριότητες, ενδιαφέροντα ή συμπεριφορές που θεωρούνται «θηλυκές», όπως η φροντίδα, η ευαισθησία ή η καλλιτεχνική έκφραση. Αυτή η στάση περιορίζει την προσωπική τους ανάπτυξη και ενισχύει τη στερεοτυπική σκέψη γύρω από τα φύλα. Η τ0ξική αρρενωπότητα συνδέει την αξία του άντρα με την επαγγελματική επιτυχία, τα χρήματα και την κοινωνική ισχύ. Η αποτυχία ή η οικονομική δυσκολία βιώνονται ως προσωπική αποτυχία, γεγονός που δημιουργεί έντονο άγχος και ανασφάλεια. Πολλοί άντρες αισθάνονται ότι δεν μπορούν να ζητήσουν βοήθεια, φοβούμενοι ότι θα θεωρηθούν ανεπαρκείς.

Τέλος, η τ0ξική αρρενωπότητα συχνά οδηγεί σε επιφανειακές ή συγκρουσιακές σχέσεις. Η έλλειψη επικοινωνίας, η αδυναμία έκφρασης συναισθημάτων και ο φόβος της ευαλωτότητας εμποδίζουν τη δημιουργία βαθιών και ουσιαστικών δεσμών με φίλους, συντρόφους και οικογένεια. Δηλαδή, η τ0ξική αρρενωπότητα αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα που επηρεάζει αρνητικά τόσο τους άντρες όσο και το σύνολο της κοινωνίας. Η αναγνώριση αυτών των σημείων είναι το πρώτο βήμα για την αποδόμηση επιβλαβών στερεοτύπων και την προώθηση ενός πιο υγιούς, ισορροπημένου και ανθρώπινου μοντέλου αρρενωπότητας, βασισμένου στον σεβασμό, την ισότητα και την ειλικρινή συναισθηματική έκφραση.

Συντάκτης: Μαριτίνα Γιαρτζή
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη