Η επιχείρηση επαναπατρισμού εκατοντάδων Ελλήνων από τη Μέση Ανατολή τις τελευταίες ημέρες δεν προέκυψε τυχαία. Ήταν αποτέλεσμα μιας γρήγορης κινητοποίησης της ελληνικής διπλωματίας, καθώς η ένταση και οι στρατιωτικές συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή δημιούργησαν προβλήματα στις μετακινήσεις και άφησαν αρκετούς πολίτες μακριά από την πατρίδα τους.
Η κατάσταση άρχισε να κλιμακώνεται στις αρχές Μαρτίου, όταν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προκάλεσαν αναστάτωση στις αερομεταφορές και αρκετές ακυρώσεις πτήσεων. Σε τέτοιες συνθήκες, πολλές χώρες της Ευρώπης ενεργοποίησαν σχέδια επαναπατρισμού των πολιτών τους, χρησιμοποιώντας στρατιωτικές ή ειδικές πτήσεις, καθώς και συντονισμένες επιχειρήσεις μεταξύ πρεσβειών και προξενείων.
Η Ελλάδα κινήθηκε γρήγορα προς αυτή την κατεύθυνση. Το Υπουργείο Εξωτερικών ενεργοποίησε τον μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων και κάλεσε τους Έλληνες που βρίσκονταν στην περιοχή να βρίσκονται σε επικοινωνία με τις πρεσβείες και τα προξενεία της χώρας. Στόχος ήταν να εντοπιστούν όσοι χρειάζονταν βοήθεια και να οργανωθούν σταδιακά οι πτήσεις επιστροφής.
Οι πρώτες επιχειρήσεις επαναπατρισμού ξεκίνησαν στις αρχές της εβδομάδας. Στις 3 και 4 Μαρτίου πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες μετακινήσεις Ελλήνων πολιτών από διάφορες χώρες της περιοχής, είτε αεροπορικώς είτε οδικώς. Μεταξύ άλλων, 93 Έλληνες και μέλη των οικογενειών τους επέστρεψαν από το Ομάν με ειδική πτήση που οργανώθηκε με τη συνεργασία των ελληνικών πρεσβειών στο Ριάντ και στο Άμπου Ντάμπι, ενώ άλλοι 42 μετακινήθηκαν από τη Βηθλεέμ προς την Αίγυπτο, συνοδευόμενοι από τον Έλληνα πρόξενο.
Οι επιχειρήσεις αυτές αποτέλεσαν την πρώτη φάση μιας μεγαλύτερης προσπάθειας. Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο, οι επαναπατρισμοί θα συνεχίζονταν μέχρι να επιστρέψουν όλοι οι Έλληνες που επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν την περιοχή. Ήδη από τις πρώτες ημέρες είχαν επιστρέψει πάνω από 160 άτομα, μεταξύ των οποίων και μέλη αθλητικών αποστολών που βρίσκονταν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η πιο πρόσφατη και μεγαλύτερη επιχείρηση ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 5 Μαρτίου. Συνολικά 315 Έλληνες πολίτες και μέλη των οικογενειών τους επέστρεψαν με ασφάλεια στην Ελλάδα, ύστερα από συντονισμένες ενέργειες των διπλωματικών αρχών και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, οι επαναπατρισμοί πραγματοποιήθηκαν με διαφορετικούς τρόπους και από διαφορετικά σημεία της περιοχής. Συγκεκριμένα, 91 άτομα έφτασαν στην Ελευσίνα από το Άμπου Ντάμπι με αεροσκάφος C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας. Άλλοι 101 επέστρεψαν από το Ντουμπάι με ειδική πτήση της Aegean Airlines, ενώ 113 μεταφέρθηκαν από τη Σάρτζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με πτήση της Air Arabia. Παράλληλα, 10 Έλληνες πολίτες μετακινήθηκαν οδικώς από την Ιερουσαλήμ προς την Αίγυπτο και στη συνέχεια επέστρεψαν στην Ελλάδα.
Στην ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι οι επιχειρήσεις έγιναν «με επιτυχία και ασφάλεια», επισημαίνοντας ότι η ελληνική διπλωματία κινητοποιήθηκε άμεσα για να εξασφαλίσει την επιστροφή των πολιτών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η χώρα παραμένει σε επιφυλακή, καθώς η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ασταθής. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες και παραμένουμε σε πλήρη ετοιμότητα για την παροχή κάθε δυνατής συνδρομής σε Έλληνες πολίτες».
Πίσω από τους αριθμούς, ωστόσο, βρίσκονται και προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που έζησαν ημέρες αβεβαιότητας μέχρι να επιστρέψουν. Ορισμένοι Έλληνες που βρίσκονταν σε πόλεις όπως το Ντουμπάι ή το Άμπου Ντάμπι περιέγραψαν ότι περίμεναν αρκετές ημέρες μέχρι να οργανωθούν οι πτήσεις, ενώ οικογένειες με παιδιά προσπαθούσαν να βρουν τρόπο να φύγουν από την περιοχή.
Η επιχείρηση επαναπατρισμού των 315 Ελλήνων δείχνει, τελικά, πόσο κρίσιμος είναι ο ρόλος των διπλωματικών υπηρεσιών σε περιόδους διεθνούς κρίσης. Όταν οι εξελίξεις σε μια περιοχή επηρεάζουν τις μετακινήσεις και την ασφάλεια, οι πρεσβείες, τα προξενεία και οι κρατικοί μηχανισμοί καλούνται να λειτουργήσουν γρήγορα και συντονισμένα.
Και όπως φαίνεται από τις τελευταίες ανακοινώσεις, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Οι ελληνικές αρχές συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, διατηρώντας ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας με τους Έλληνες που βρίσκονται στην περιοχή, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν με ασφάλεια όποτε αυτό χρειαστεί.
Συντάκτης: Ράνια Λιάσκου
