Υπάρχουν στιγμές που μια κοινωνία φαίνεται πραγματικά από το πώς φέρεται στους πιο αδύναμους ανθρώπους της. Και δύσκολα υπάρχει πιο ευάλωτος άνθρωπος από έναν ασθενή σε ένα δημόσιο νοσοκομείο. Έναν άνθρωπο κουρασμένο, φοβισμένο, καταβεβλημένο σωματικά και ψυχολογικά, που εκείνη τη στιγμή δεν έχει ούτε τη δύναμη ούτε την πολυτέλεια να διαπραγματευτεί την αξιοπρέπειά του.
Γι’ αυτό και η καταγγελία για αναισθησιολόγο σε νοσοκομείο του ΕΣΥ, ο οποίος φέρεται να ζήτησε φακελάκι 100-150 ευρώ από ασθενή για να κάνει τη δουλειά που οφείλει να παρέχει δωρεάν, προκαλεί τόσο έντονη οργή. Γιατί, ένα, πρόκειται για μια παράνομη πράξη, και δύο, γιατί αφορά στην εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου τη στιγμή της μεγαλύτερης αδυναμίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο γιατρός εργάζεται στο ογκολογικό νοσοκομείο Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς Άγιοι Ανάργυροι, δηλαδή σε έναν χώρο όπου καθημερινά άνθρωποι δίνουν μάχες ζωής και θανάτου. Άνθρωποι εξαντλημένοι από θεραπείες, φόβο, αβεβαιότητα και αγωνία για το αύριο. Και μόνο η σκέψη ότι ένας ασθενής σε τέτοια κατάσταση καλείται να ακούσει υπαινιγμούς για “100 ευρώ” ώστε να εξυπηρετηθεί σωστά, δημιουργεί μια εικόνα βαθιά θλιβερή.
Το περιστατικό, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, καταγράφηκε σε βίντεο που αναρτήθηκε στα social media. Σε αυτό, ο γιατρός φέρεται να ακούγεται να λέει «να δώσουμε 100 ευρώ», δίνοντας παράλληλα και οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα δοθεί το φακελάκι. Η αντίδραση του υπουργού ήταν άμεση. Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του, δόθηκε εντολή να ταυτοποιηθούν τόσο το νοσοκομείο όσο και το πρόσωπο, ενώ ζητήθηκε από τη διοίκηση να κινηθούν άμεσα όλες οι νόμιμες διαδικασίες ώστε ο συγκεκριμένος γιατρός να απομακρυνθεί από το ΕΣΥ.
«Σιχαίνομαι το φακελάκι, πράξη που εκμεταλλεύεται τον ανθρώπινο πόνο», έγραψε χαρακτηριστικά ο Άδωνις Γεωργιάδης, ζητώντας παράλληλα συγγνώμη από την ασθενή.
Και είναι σημαντικό να ακούγεται δημόσια μια τόσο ξεκάθαρη καταδίκη αυτής της πρακτικής. Γιατί για χρόνια το “φακελάκι” αντιμετωπίστηκε σχεδόν σαν κάτι αναμενόμενο, σαν μια γκρίζα ζώνη που όλοι καταδίκαζαν θεωρητικά αλλά πολλοί είχαν συμβιβαστεί ότι “έτσι λειτουργεί το σύστημα”. Δε λειτουργεί όμως έτσι ένα κράτος που σέβεται τον πολίτη του.
Την ίδια στιγμή όμως, όσο σημαντική κι αν είναι η πειθαρχική αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, η πραγματικότητα είναι πως το πρόβλημα δε λύνεται μόνο με απομακρύνσεις όταν ένα βίντεο γίνεται viral. Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι που δίνουν φακελάκι δεν το κάνουν επειδή θέλουν, αλλά επειδή φοβούνται. Φοβούνται ότι αν αρνηθούν, θα αντιμετωπιστούν διαφορετικά. Ότι ο άνθρωπος που κρατά κυριολεκτικά την υγεία ή τη ζωή τους στα χέρια του ίσως δεν τους φροντίσει με τον ίδιο τρόπο.
Ένας ασθενής, ειδικά ένας ογκολογικός ασθενής, βρίσκεται ήδη σε μια κατάσταση απόλυτης ψυχικής και σωματικής εξάντλησης. Δεν είναι ένας άνθρωπος που έχει τη δύναμη να μπει σε αντιπαράθεση ή να καταγγείλει εύκολα. Είναι κάποιος που απλώς θέλει να νιώσει ασφαλής. Γι’ αυτό και αν πραγματικά υπάρχει πολιτική βούληση να τελειώσει αυτή η κουλτούρα, χρειάζονται και βαθύτερες θεσμικές αλλαγές. Αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο, ασφαλείς μηχανισμοί καταγγελιών για τους ασθενείς, ταχύτερες ποινικές διαδικασίες και ένα σύστημα που δε θα αφήνει κανέναν να αισθάνεται ότι η αξιοπρεπής περίθαλψη εξαρτάται από έναν φάκελο κρυμμένο μέσα σε τσάντα ή φάκελο εξετάσεων.
Γιατί η υγεία δεν μπορεί να λειτουργεί με υπαινιγμούς, φόβο και “δωσ’ τα να τελειώνουμε”. Και κυρίως γιατί κανένας άνθρωπος που ήδη παλεύει για τη ζωή του δεν θα έπρεπε να νιώθει ότι πρέπει να πληρώσει επιπλέον για να του φερθούν σαν άνθρωπο.
