Κάτω από τα νερά όπου χιλιάδες Αθηναίοι κάνουν κάθε καλοκαίρι τις βουτιές τους, φαίνεται πως κρύβεται μια περιβαλλοντική βόμβα που εδώ και χρόνια κανείς δεν θέλει πραγματικά να αγγίξει. Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει ο πρόεδρος του ΠΑΚΟΕ, Παναγιώτης Χριστοδουλάκης, στον βυθό του Σαρωνικού έχει σχηματιστεί στρώμα λυματολάσπης που σε ορισμένα σημεία φτάνει μέχρι και το 1,5 μέτρο. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η μόλυνση, αλλά τα αέρια που παράγονται από τη συνεχή ζύμωση των αποβλήτων. Μεθάνιο. Προπάνιο. Βουτάνιο. Τοξικές αέριες ενώσεις.
Ένα «εκρηκτικό μείγμα», όπως το περιγράφει ο ίδιος, που θεωρητικά θα μπορούσε ακόμη και να προκαλέσει σοβαρό ατύχημα στη θάλασσα, αν υπάρξει μεγάλη και απότομη διαρροή αερίων από τον βυθό. Και ξαφνικά, ο Σαρωνικός δεν μοιάζει απλώς επιβαρυμένος. Μοιάζει επικίνδυνα παρατημένος. Το σοκαριστικό ρεπορτάζ του NEWS24/7 βασίζεται σε μετρήσεις που πραγματοποίησε το ΠΑΚΟΕ στις αρχές Μαΐου σε παραλίες της Αττικής. Τα αποτελέσματα δείχνουν υψηλές συγκεντρώσεις εντερόκοκκων και κολοβακτηριδίων σε αρκετές περιοχές, κυρίως στη Δυτική Παραλία Λαγονησίου, την Παλαιά Φώκαια, τα Καλύβια Θορικού και το Εδέμ στο Παλαιό Φάληρο.
Με απλά λόγια; Μικρόβια που φυσιολογικά βρίσκονται στο ανθρώπινο έντερο εντοπίστηκαν σε θαλάσσια νερά όπου άνθρωποι κάνουν μπάνιο. «Όποιος βουτάει σε ορισμένες θάλασσες του Σαρωνικού, κυριολεκτικά κάνει βουτιά σε περιττώματα», λέει χαρακτηριστικά ο Χριστοδουλάκης. Και όσο ακραίο κι αν ακούγεται, η εξήγηση είναι απλή: δεκαετίες ανεξέλεγκτης επιβάρυνσης. Για περίπου έναν αιώνα, ο Σαρωνικός λειτουργούσε ουσιαστικά σαν αποδέκτης αστικών λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων. Μέχρι το 1999, όταν δημιουργήθηκε η εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού στην Ψυττάλεια, τεράστιες ποσότητες λυμάτων κατέληγαν απευθείας στη θάλασσα. Το πρόβλημα όμως δεν λύθηκε ποτέ ολοκληρωτικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, περίπου το 35% της Αττικής παραμένει ακόμη χωρίς πλήρη σύνδεση με το σύστημα βιολογικού καθαρισμού, με αποτέλεσμα λύματα να συνεχίζουν να καταλήγουν στον Σαρωνικό είτε μέσω βόθρων είτε μέσω αγωγών και διαρροών.
Κάπως έτσι, στον πυθμένα δημιουργήθηκε με τα χρόνια ένα τεράστιο στρώμα λυματολάσπης. Ένα τοξικό υπόστρωμα που «ζυμώνεται» συνεχώς, παράγοντας δύσοσμα και δυνητικά επικίνδυνα αέρια. Και κάπου εδώ ξεκινά το πιο ανατριχιαστικό κομμάτι της ιστορίας: κανείς δεν φαίνεται να έχει οργανώσει σοβαρό σχέδιο απομάκρυνσης της λυματολάσπης. Ο πρόεδρος του ΠΑΚΟΕ υποστηρίζει πως ο καθαρισμός δεν είναι καν τεχνικά αδύνατος. Αντίθετα, επιμένει ότι με σωστή πολιτική βούληση και χρηματοδότηση, το μεγαλύτερο μέρος του βυθού θα μπορούσε να καθαριστεί μέσα σε περίπου έναν χρόνο, με ειδικές μαούνες και έργα απομάκρυνσης βούρκου.
Αλλά για ακόμη μία φορά στην Ελλάδα, το πρόβλημα φαίνεται να μένει παρκαρισμένο ανάμεσα σε μελέτες, ευθύνες και διαχρονική αδράνεια. Και την ίδια στιγμή, χιλιάδες άνθρωποι συνεχίζουν να γεμίζουν κάθε Σαββατοκύριακο τις παραλίες του Σαρωνικού, βλέποντας μόνο τη γυαλιστερή επιφάνεια της θάλασσας. Όχι αυτό που κρύβεται από κάτω. Γιατί τελικά ίσως αυτό είναι το πιο ελληνικό κομμάτι της ιστορίας: ότι μάθαμε να ζούμε δίπλα σε μια πιθανή περιβαλλοντική κρίση και να τη βαφτίζουμε απλώς «λίγη μυρωδιά από θάλασσα».
