Υπάρχουν στιγμές που μια φράση ξεπερνά το πλαίσιο μέσα στο οποίο ειπώθηκε και γίνεται σύμβολο. Όχι απαραίτητα επειδή είναι η πιο πολιτικά ορθή ή η πιο «κομψή» απάντηση, αλλά επειδή αγγίζει κάτι που πολλοί άνθρωποι έχουν σκεφτεί και δεν έχουν πει ποτέ δυνατά. Μια τέτοια στιγμή ήταν η ατάκα της Γερμανίδας πολιτικού Kathrin Gebel προς βουλευτή της AfD, όταν κατά τη διάρκεια μιας έντονης κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης του είπε: «Η κλειτ0ρiδα έχει 3.000 νευρικές απολήξεις κι όμως εσείς είστε ακόμα πιο ευαίσθητος».
Η φράση προκάλεσε γέλια και χειροκροτήματα στην αίθουσα και μέσα σε λίγες ώρες έγινε viral. Γιατί όμως μια αναφορά σε ένα γυναικείο σεξουαλικό όργανο κατάφερε να γίνει πολιτικό σχόλιο; Γιατί η συζήτηση δεν ήταν πραγματικά μόνο για την κλειτορ1δα. Ήταν για το ποιος έχει δικαίωμα να μιλά, ποιος ενοχλείται όταν αμφισβητείται και πόσο συχνά η συζήτηση γύρω από τα δικαιώματα των γυναικών μετατρέπεται σε μάχη για το ποιος θα έχει τον έλεγχο της αφήγησης.
@yperoxes.gynaikes «Η κλειτορίδα έχει 3.000 νευρικές απολήξεις κι όμως εσείς είστε ακόμα πιο ευαίσθητος.» Αυτή ήταν η ατάκα που έκανε τον γύρο του διαδικτύου, όταν η Γερμανίδα πολιτικός Kathrin Gebel απάντησε σε βουλευτή της AfD κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικής συζήτησης. Το σχόλιο δεν έγινε επειδή ο πολιτικός της αντίπαλός εξέφρασε μια συγκεκριμένη πολιτική θέση, αλλά επειδή αντέδρασε έντονα στην κριτική που δεχόταν η πρόταση της AfD. Η συζήτηση αφορούσε ένα ψήφισμα της AfD για τη βία κατά των γυναικών. Τα υπόλοιπα κόμματα κατηγόρησαν την AfD ότι προσπαθούσε να παρουσιάσει το πρόβλημα αποκλειστικά ως ζήτημα μεταναστευτικής προέλευσης, αγνοώντας ότι η έμφυλη βία διαπερνά ολόκληρη την κοινωνία. Κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης, ο βουλευτής της AfD διαμαρτυρόταν συνεχώς, γελούσε επιδεικτικά, έκανε απρεπή σχόλια στις συναδέλφους, διέκοπτε τους ομιλητές και παραπονιόταν για τον τρόπο που αντιμετωπιζόταν η παράταξή του. Τότε ήταν που η Kathrin Gebel του απάντησε: «Κύριε Reichert, η κλειτορίδα έχει 3.000 νευρικές απολήξεις κι όμως εσείς είστε ακόμα πιο ευαίσθητος». Η απάντησή της προκάλεσε γέλια και χειροκροτήματα στην αίθουσα, ενώ το βίντεο έγινε viral παγκοσμίως. Δεν είμαστε σίγουρες αν έτσι πρέπει να διεξάγεται μια πολιτική συζήτηση αλλά βλέποντας ολόκληρο το βίντεο και τη στάση του άλλου βουλευτή που ήταν προκλητική και απρεπής ίσως πολλές φορές δεν υπάρχει πολλές φορές άλλου είδους απάντηση. Ποια είναι η γνώμη σας Υπέροχες; #yperoxesgynaikes ♬ original sound – Yperoxes Gynaikes
Όταν το σώμα γίνεται πολιτικό πεδίο
Η κλειτορ1δα για αιώνες ήταν ένα από τα πιο αγνοημένα κομμάτια της ανθρώπινης ανατομίας. Ένα όργανο που υπάρχει αποκλειστικά για τη σ3ξουαλική απόλαυση, αλλά παρόλα αυτά αντιμετωπίστηκε ιστορικά με αμηχανία, σιωπή ή ακόμα και άρνηση. Το γεγονός ότι μια πολιτικός χρησιμοποίησε το όνομα αυτού του οργάνου σε μια κοινοβουλευτική συζήτηση έχει έναν συμβολισμό από μόνο του: κάτι που για χρόνια θεωρούνταν «ακατάλληλο» να συζητιέται δημόσια, ξαφνικά βρίσκεται στο κέντρο μιας αίθουσας εξουσίας. Και ίσως αυτό ακριβώς είναι που έκανε πολλούς να αντιδράσουν.
Είναι το χιούμορ όπλο ή αποπροσανατολισμός;
Φυσικά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Σε μια πολιτική συζήτηση, ειδικά όταν αφορά σοβαρά θέματα όπως η β1α κατά των γυναικών, το ερώτημα είναι αν τέτοιου τύπου ατάκες βοηθούν τη συζήτηση ή αν απλώς μετατρέπουν μια σοβαρή αντιπαράθεση σε viral στιγμή. Το χιούμορ μπορεί να αποδυναμώσει έναν αντίπαλο. Μπορεί όμως και να κρύψει την ουσία. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η συζήτηση αφορούσε ένα ψήφισμα της AfD για τη β1α κατά των γυναικών, με τους επικριτές της να υποστηρίζουν ότι το κόμμα προσπαθούσε να παρουσιάσει το ζήτημα κυρίως μέσα από το πρίσμα της μετανάστευσης, ενώ το πρόβλημα της έμφυλης β1ας αφορά συνολικά την κοινωνία.
Άρα πίσω από τη viral ατάκα υπήρχε μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση: ποιος ορίζει το πρόβλημα και ποιος επιλέγει να κοιτάξει μόνο ένα κομμάτι του.
Γιατί μας αρέσουν τόσο πολύ οι «έξυπνες απαντήσεις»;
Ψυχολογικά, οι άνθρωποι αγαπούν τις στιγμές όπου κάποιος βάζει όρια με έναν τρόπο που μοιάζει απρόσμενος. Μια δυνατή ατάκα δίνει την αίσθηση ότι κάποιος είπε αυτό που πολλοί σκέφτονταν. Ειδικά όταν υπάρχει μια δυναμική ανισορροπίας —όπως μια γυναίκα που απαντά σε έναν άνδρα σε έναν χώρο εξουσίας— η στιγμή μπορεί να αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερο συμβολισμό. Δεν είναι απλώς «μια έξυπνη ατάκα». Για κάποιους είναι μια μικρή ανατροπή ρόλων.
Και τελικά πόσες νευρικές απολήξεις έχει η κλειτορ1δα;
Μικρή επιστημονική παρένθεση: η φράση που έγινε viral αναφέρθηκε στις 3.000 νευρικές απολήξεις, όμως οι σύγχρονες εκτιμήσεις μιλούν για περίπου 10.000 νευρικές απολήξεις στην κλειτορ1δα. Κι ίσως αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι: ακόμα και σήμερα, ενώ μιλάμε τόσο πολύ για τη σεξουαλικότητα, υπάρχουν βασικές γνώσεις για το γυναικείο σώμα που παρέμεναν άγνωστες ή παραμελημένες. Ίσως τελικά η πιο δυνατή απάντηση δεν ήταν μόνο η ατάκα. Ήταν ότι ένα κομμάτι του γυναικείου σώματος που για χρόνια αντιμετωπίστηκε σαν ταμπού κατάφερε να γίνει αφορμή για μια παγκόσμια συζήτηση. Και κάπου εκεί η κλειτορ1δα πήρε… πολιτικό βήμα.
