Αν είσαι από εκείνους που γεμίζουν το καλάθι τους στη Shein ή την Temu με δεκάδες μικροπράγματα των 2 και 3 ευρώ, από την Τρίτη 1η Ιουλίου καλό είναι να κοιτάξεις λίγο πιο προσεκτικά την παραγγελία σου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει τους κανόνες για τα μικροδέματα που έρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, βάζοντας τέλος στην απαλλαγή που ίσχυε μέχρι σήμερα για αγορές έως 150 ευρώ. Στη θέση της έρχεται ένα νέο τέλος 3 ευρώ, το οποίο επηρεάζει εκατομμύρια καταναλωτές που ψωνίζουν από δημοφιλείς πλατφόρμες όπως η Shein, η Temu, αλλά και από καταστήματα εκτός Ευρώπης.
Μην κοιτάς μόνο πότε έκανες την παραγγελία
Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν πολλοί είναι να πιστεύουν ότι αν πρόλαβαν να αγοράσουν πριν από την 1η Ιουλίου, δεν τους αφορά η αλλαγή. Στην πραγματικότητα, αυτό που μετρά δεν είναι η ημερομηνία του checkout, αλλά η στιγμή που το δέμα θα περάσει από το τελωνείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και παραγγελίες που έγιναν πριν από την αλλαγή μπορεί να υπαχθούν στο νέο καθεστώς, εφόσον εκτελωνιστούν μετά την 1η Ιουλίου.
Ποιος πληρώνει τελικά το νέο τέλος;
Τυπικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι το τέλος δεν αποτελεί φόρο που επιβάλλεται απευθείας στον καταναλωτή. Νομικά, η υποχρέωση πληρωμής αφορά κυρίως την πλατφόρμα, τον πωλητή ή τον φορέα που δηλώνει το προϊόν στο τελωνείο.
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι ο αγοραστής δε θα επιβαρυνθεί.
Στην πράξη, το επιπλέον κόστος μπορεί να έχει ήδη ενσωματωθεί στην τελική τιμή, να εμφανιστεί κατά τη διαδικασία ολοκλήρωσης της αγοράς ή να ζητηθεί από τη μεταφορική εταιρεία κατά την παράδοση. Μάλιστα, αρκετές πλατφόρμες του εξωτερικού έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζουν τη σχετική χρέωση στο checkout.
Η παγίδα που μπορεί να αυξήσει πολύ το κόστος
Ένα ακόμη σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ο τρόπος υπολογισμού του τέλους. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν αρκετοί, δεν αφορά απλώς το συνολικό δέμα. Αν μέσα στην ίδια παραγγελία υπάρχουν διαφορετικά είδη, αυτά υπολογίζονται ξεχωριστά.
Έτσι, ένα μπλουζάκι, ένα ζευγάρι παπούτσια και μία χτένα θεωρούνται τρία διαφορετικά προϊόντα, κάτι που μπορεί να ανεβάσει αισθητά το συνολικό κόστος μιας παραγγελίας με πολλά μικροαντικείμενα. Γι’ αυτό όσοι έχουν συνηθίσει να γεμίζουν το καλάθι τους με πολλά οικονομικά προϊόντα ίσως διαπιστώσουν ότι οι αγορές τους δεν είναι πλέον τόσο συμφέρουσες όσο μέχρι σήμερα.
Τι ισχύει για Amazon και ASOS
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη Shein και την Temu. Αν αγοράζεις από πλατφόρμες όπως το Amazon, το σημαντικό είναι από πού αποστέλλεται το προϊόν. Αν η αποστολή ξεκινά από τις ΗΠΑ ή άλλη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, το νέο καθεστώς εφαρμόζεται κανονικά, ενώ πολλές φορές οι επιβαρύνσεις εμφανίζονται ήδη πριν ολοκληρωθεί η αγορά.
Το ίδιο ισχύει και για καταστήματα όπως η ASOS. Δεν έχει σημασία μόνο το brand, αλλά κυρίως η αποθήκη από την οποία φεύγει το προϊόν. Αν η αποστολή γίνεται από χώρα της ΕΕ, οι νέες επιβαρύνσεις συνήθως δεν εφαρμόζονται. Αν όμως το προϊόν αποστέλλεται από το Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλη τρίτη χώρα, τότε ισχύουν οι νέοι κανόνες.
Με λίγα λόγια, η ένδειξη «Ships from EU» αποκτά πλέον μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Γιατί πήρε αυτή την απόφαση η ΕΕ
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το προηγούμενο σύστημα είχε φτάσει στα όριά του. Μόνο μέσα στο 2025 εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 5,9 δισεκατομμύρια προϊόντα χαμηλής αξίας χωρίς δασμούς, ενώ καθημερινά περνούσαν από τα τελωνεία περισσότερα από 16 εκατομμύρια μικροδέματα. Παράλληλα, η Κομισιόν επισημαίνει ότι σε ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε καλλυντικά, ηλεκτρονικά, παιχνίδια και συμπληρώματα διατροφής, περισσότερα από 6 στα 10 προϊόντα δεν πληρούσαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας.
Οι αλλαγές δεν ολοκληρώνονται με το νέο τέλος. Από τον Ιούλιο του 2026 θα ξεκινήσει προαιρετικά η χρήση των λεγόμενων Product Identifiers (PIDs), ενώ από τον Νοέμβριο του ίδιου έτους οι κωδικοί αυτοί θα γίνουν υποχρεωτικοί για τα προϊόντα που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος είναι κάθε προϊόν να διαθέτει μια σαφέστερη «ταυτότητα», ώστε να εντοπίζονται ευκολότερα μη ασφαλή ή μη συμμορφούμενα είδη πριν φτάσουν στα χέρια των καταναλωτών.
