Υπάρχουν άνθρωποι που θα μοιραστούν μαζί σου δέκα χρόνια ζωής, θα σε παντρευτούν, θα αγοράσουν μαζί σου έπιπλα, θα συζητήσουν για διακοπές, θα σου φτιάξουν ένα πιάτο μακαρόνια και, ανάμεσα στην παρμεζάνα και το πιπέρι, θα σου ανακοινώσουν ότι «δεν είναι ευτυχισμένοι» και ότι ο γάμος τελείωσε.
Χωρίς καβγά ή μια προειδοποίηση, ούτε καν μια φράση τύπου «να το παλέψουμε». Χωρίς καν ένα αξιοπρεπές «ευχαριστώ για όσα ζήσαμε».
Καλώς ήρθατε στο blindside divorce. Το διαζύγιο που το μαθαίνει πρώτα ο δικηγόρος και μετά ο άνθρωπος που κοιμόταν δίπλα σου.
Δε μιλάμε για περιπτώσεις κακοποίησης, βίας ή ελέγχου, όπου φυσικά η αποχώρηση χωρίς εξηγήσεις μπορεί να είναι η μόνη ασφαλής επιλογή. Μιλάμε για σχέσεις στις οποίες ο ένας αποφασίζει, σιωπηλά και μόνος του, ότι τελείωσε. Και ο άλλος το μαθαίνει όταν πλέον δεν υπάρχει τίποτα να συζητηθεί.
Η Ίβ Σίμονς έζησε αυτό ακριβώς. Ύστερα από οκτώμισι χρόνια σχέσης και μόλις έξι μήνες γάμου, ο σύζυγός της, ενώ της σέρβιρε ζυμαρικά, της ανακοίνωσε ότι δεν είναι ευτυχισμένος. Λίγες μέρες αργότερα ξεκαθάρισε πως δεν ήθελε ούτε να προσπαθήσουν, ούτε να πάνε σε θεραπεία, ούτε να σώσουν οτιδήποτε.
Ο Άνταμ Ντέιβις βίωσε κάτι ακόμη πιο κινηματογραφικό. Η σύζυγός του έφυγε ένα πρωί για ψώνια και… δεν γύρισε ποτέ. Η επόμενη ενημέρωση ήρθε από την αστυνομία, που του είπε ότι είναι ασφαλής αλλά δεν επιθυμεί καμία επικοινωνία μαζί του. Λίγες εβδομάδες αργότερα, τα χαρτιά του διαζυγίου έφτασαν ταχυδρομικά.
Το πιο δύσκολο σε αυτές τις ιστορίες δεν είναι μόνο ο χωρισμός. Είναι ότι δεν υπάρχει αφήγηση. Δεν υπάρχει εξήγηση. Δεν υπάρχει ένας διάλογος που, όσο επώδυνος κι αν είναι, θα βοηθήσει τον άλλον να καταλάβει τι συνέβη. Πολλές φορές αυτοί οι άνθρωποι δεν παίρνουν την απόφαση ξαφνικά. Την έχουν πάρει μήνες πριν. Απλώς δεν το έχουν πει ποτέ. Συνεχίζουν να λειτουργούν σαν να μην συμβαίνει τίποτα, χαμογελούν, βγαίνουν για φαγητό, κάνουν σχέδια, μέχρι που μια μέρα εμφανίζονται με το ψυχικό τους PowerPoint ολοκληρωμένο. Έχουν κάνει ήδη όλο τον διάλογο… μόνοι τους.
Εσύ, από την άλλη, είσαι ακόμα στη διαφάνεια ένα.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Ψυχολογίας Τζέφρι Σίμπσον, αυτό συχνά συνδέεται με τον λεγόμενο αποφευκτικό τρόπο προσκόλλησης. Δηλαδή με ανθρώπους που δυσκολεύονται να εκφράσουν όσα νιώθουν, αποφεύγουν τις δύσκολες συζητήσεις και, αντί να λύσουν ένα πρόβλημα, προτιμούν να εξαφανιστούν από αυτό.
Με λίγα λόγια, υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν πιο εύκολο να διαλύσουν έναν γάμο παρά να κάνουν μια δύσκολη κουβέντα.
Μήπως έχουμε μάθει να φεύγουμε πριν μάθουμε να επικοινωνούμε; Γιατί η εποχή μάς έχει πείσει ότι όλα αντικαθίστανται. Το κινητό. Η δουλειά. Το αυτοκίνητο. Ο καναπές. Γιατί όχι και ο άνθρωπος απέναντί μας; Οι εφαρμογές γνωριμιών δεν είναι ο διάβολος. Δεν χωρίζουν ζευγάρια από μόνες τους. Δημιουργούν όμως μια μόνιμη ψευδαίσθηση αφθονίας. Ότι κάπου υπάρχει πάντα κάποιος λίγο πιο όμορφος, λίγο πιο αστείος, λίγο πιο ταιριαστός, λίγο πιο… όλα.
Και όσο πιστεύεις ότι η επόμενη επιλογή είναι ένα swipe μακριά, τόσο πιο εύκολα σταματάς να επενδύεις στην επιλογή που ήδη έχεις κάνει.
Βέβαια, ας είμαστε ειλικρινείς. Τα περισσότερα «ήρθε από το πουθενά» διαζύγια σπάνια έρχονται πραγματικά από το πουθενά. Συνήθως ο ένας άνθρωπος έβλεπε τις ρωγμές και ο άλλος όχι. Ή, ακόμη χειρότερα, ο ένας τις έκρυβε τόσο καλά που ο άλλος δεν είχε καμία πιθανότητα να τις δει. Και αυτό είναι ίσως το πιο άδικο κομμάτι. Γιατί στερεί από τον άλλον ακόμα και το δικαίωμα να προσπαθήσει. Να αποτύχει, αν είναι να αποτύχει. Να ακούσει, να εξηγήσει, να ζητήσει συγγνώμη ή να φύγει γνωρίζοντας γιατί φεύγει.
Αντί γι’ αυτό, μένει μόνο με ερωτήσεις.
«Πότε σταμάτησε να με αγαπά;»
«Γιατί δεν μου είπε τίποτα;»
«Ήταν όλα ψέματα;»
Και αυτές οι ερωτήσεις είναι πολλές φορές πιο επώδυνες από τον ίδιο τον χωρισμό.
Το αισιόδοξο της υπόθεσης είναι ότι αρκετοί άνθρωποι που πέρασαν ένα blindside divorce λένε σήμερα πως, όσο αδιανόητο κι αν ακουγόταν τότε, τελικά ήταν η αρχή μιας καλύτερης ζωής επειδή κάποια στιγμή κατάλαβαν ότι ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να κάνει μια ειλικρινή συζήτηση για το τέλος μιας σχέσης, πιθανότατα δεν μπορούσε να κάνει ούτε τις ειλικρινείς συζητήσεις που χρειάζονται για να σωθεί.
Δεν είναι όλοι οι χωρισμοί αποτυχία. Αλλά όταν κάποιος επιλέγει να εξαφανιστεί αντί να επικοινωνήσει, δεν δείχνει απαραίτητα πόσο απέτυχε η σχέση. Δείχνει, πολλές φορές, πόσο ανώριμος ήταν ο τρόπος που έμαθε να διαχειρίζεται τις σχέσεις.
