Πολλοί άνθρωποι φορούν μάσκες. Μάσκες πίσω από τις οποίες κρύβονται φόβοι, τραύματα και πληγές που δεν είναι ορατές. Άνθρωποι που χαμογελούν, δίνοντας την εντύπωση ότι όλα κυλούν ομαλά, ενώ στην πραγματικότητα βιώνουν μια εντελώς διαφορετική καθημερινότητα. Η ψυχολογική κακοποiηση δεν αφήνει μώλωπες ούτε εμφανή σημάδια. Γι’ αυτό και συχνά περνά απαρατήρητη. Τα «αόρατα» αυτά σημάδια, όμως, αξίζουν την ίδια προσοχή και προστασία, καθώς μόνο μέσα από την αναγνώριση και την αντιμετώπισή τους μπορεί να οικοδομηθεί μια κοινωνία πιο ασφαλής και πιο ανθρώπινη.
Η ολλανδική κυβέρνηση προωθεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις του Ποινικού Κώδικα για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βiας. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει ότι η ψυχολογική κακοποiηση και ο εξαναγκαστικός έλεγχος (coercive control) θα αποτελούν αυτοτελή ποινικά αδικήματα, ακόμη και όταν δεν υπάρχει σωματική βiα.
Ως ψυχολογική κακοποiηση θεωρείται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο συμπεριφορών, όπως η συνεχής υποτίμηση, η ταπείνωση, οι απειλές, ο εκφοβισμός και η συναισθηματική χειραγώγηση. Ο εξαναγκαστικός έλεγχος αφορά τη συστηματική προσπάθεια του δράστη να περιορίσει την ελευθερία του θύματος, να το απομονώσει από το κοινωνικό του περιβάλλον, να ελέγχει τις κινήσεις και τις επαφές του και να δημιουργεί ένα κλίμα διαρκούς φόβου.
Η μεταρρύθμιση αυτή έχει ως βασικό στόχο να προστατεύει τα θύματα πριν η κακοποiηση κλιμακωθεί σε σοβαρή σωματική βiα ή ακόμη και σε θανaτηφόρα περιστατικά βiας. Παράλληλα, δίνει στις εισαγγελικές αρχές περισσότερες δυνατότητες να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά σε υποθέσεις όπου μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να στοιχειοθετηθεί ποινικό αδίκημα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί ένα ιδιαίτερα θετικό βήμα, καθώς αναγνωρίζει ότι η κακοποiηση δεν εκδηλώνεται μόνο με τη μορφή της σωματικής βiας.
Όμως, η επιτυχία του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική του εφαρμογή, καθώς η απόδειξη της ψυχολογικής κακοποiησης είναι ιδιαίτερα πιο σύνθετη από εκείνη της σωματικής. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο οι αστυνομικές και οι δικαστικές αρχές να εκπαιδευτούν κατάλληλα, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τέτοιες υποθέσεις, ενώ εξίσου σημαντική είναι και η ουσιαστική στήριξη των θυμάτων.
Εάν, λοιπόν, η μεταρρύθμιση αυτή υιοθετηθεί, η Ολλανδία θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Γιατί η βiα δεν αφήνει πάντα εμφανή σημάδια, όμως οι συνέπειές της είναι εξίσου πραγματικές. Και καμία μορφή κακοποίησης δεν πρέπει να μένει αόρατη απέναντι στον νόμο.
Συντάκτης: Μαρία Παπαδοπούλου
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
