Γιατί το βράδυ (κι όχι μόνο) μας κατακλύζουν ένα σωρό αρνητικές σκέψεις;

Επιτέλους, μετά από μια κουραστική και περίεργη ίσως μέρα που όλα τα έχεις τακτοποιήσει, και ταυτόχρονα έχεις τακτοποιηθεί για την επόμενο 24ωρο ξαπλώνεις για να ηρεμήσεις και να κοιμηθείς. Όμως για κακή σου τύχη, μόλις το κάνεις και προσπαθείς να αποσυμφορηθείς σου πετάγεται μια σκέψη από ένα περιστατικό της σημερινής μέρας που ίσως βοηθούσε στην καλύτερη αντιμετώπιση μιας κατάστασης. Το σκέφτεσαι λίγο αλλά το προσπερνάς γιατί πια δεν έχει νόημα. Μετά από λίγο, σκέφτεσαι την αυριανή μέρα και κάνεις κάποιες υποθέσεις για την έκβαση κάποιων συμβάντων ώστε να είσαι προετοιμασμένος για κάθε ενδεχόμενο. Όσο περνάει η ώρα, αντί να έχεις κοιμηθεί σκέφτεσαι όλο και περισσότερα σενάρια, σχετικά, άσχετα, περασμένα, πιθανά και απίθανα και δεν μπορείς να το σταματήσεις γιατί ξετυλίγονται όλα σαν ένα κουβάρι. Φυσικά, οι περισσότερες είναι αρνητικές, σωστά; Αυτό μπορεί να συμβεί είτε είσαι overthinker είτε όχι, απλώς αν είσαι, σε βασανίζει περισσότερο και μπορεί να σε επηρεάσει σε μεγαλύτερο βαθμό.

Πλέον συμβαίνει παρά πολύ συχνά, είτε σε νέους και σε μεγαλύτερους σε ηλικία και σίγουρα υπάρχουν λόγοι που το εξηγούν. Πράγματι, κατά τις ώρες 1πμ-4πμ, καταγράφεται χαμηλή η θερμοκρασία του σώματος και παράγεται μελατονίνη, με αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να μπαίνει σε κατάσταση «νήξης». Οι σκέψεις γίνονται πιο έντονες, κυρίως λόγω της απότομης πτώσης της σεροτονίνης και είναι φυσικό να προκαλέσει αρνητικά συναισθήματα στον άνθρωπο. Επίσης, ο προμετωπιαίος φλοιός, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη λογική, “υπολειτουργεί” εκείνες τις ώρες και δεν μπορεί να φιλτράρει τις αρνητικές ή αγχώδεις σκέψεις. Επομένως, όλα αυτά συμβάλλουν στην επιδείνωση της κατάστασης και αντί να βοηθήσουν τον εγκέφαλο και τον οργανισμό ευρύτερα, αντιθέτως τον απομακρύνουν εντελώς από τον ύπνο και δεν τον αφήνουν να ηρεμήσει.

Η αλήθεια είναι ότι είναι χρήσιμο να σκέφτεσαι κάποια πράγματα, να κάνεις πλάνα και οτιδήποτε άλλο σχετικό τις ώρες που δεν είσαι απασχολημένος. Συνήθως βέβαια, μέσα στην τόσο γεμάτη καθημερινότητα, αυτές οι ώρες είναι πριν τον ύπνο, αναγκαστικά. Αλλά αν το αναλύσουμε λίγο, οι περισσότερες από αυτές τις σκέψεις είναι αρνητικές και δε βοηθάνε στο να αισθανθείς καλύτερα ή να αισθάνεσαι τουλάχιστον ότι αξίζει που χάνεις και λίγο από τον ύπνο σου. Ειδικότερα, αν είσαι και σε μία όχι τόσο καλή φάση μπορεί να σε επηρεάσουν τόσο ώστε να καταλήγεις να μην κοιμάσαι καθόλου μη μπορώντας να ηρεμήσεις από τα αρνητικά σενάρια. Το αστείο σε αυτό το θέμα και που το ξέρουμε όλοι, είναι ότι οι πιο πολλές από αυτές τις όχι και τόσο ευχάριστες υποθέσεις δε θα συμβούν ποτέ αλλά δε μπορούμε να ξεφύγουμε γιατί αποτελούν έναν φαύλο κύκλο. Το μυαλό συνηθίζει σε αυτό το κλίμα διάθεσης και αυτόματα παρουσιάζει τα πιο αρνητικά σενάρια ώστε να σε προετοιμάσει κατάλληλα και εσύ να βρίσκεσαι σε κατάσταση επιβίωσης. Πόσο κουραστικό όμως!

Γιατί όμως δε σκέφτεσαι και τα θετικά σενάρια ή αν το κάνεις λιγότερο γιατί δε το κάνεις πιο συχνά; Φοβάσαι ότι παρά είναι καλές οι σκέψεις και εκτός πραγματικότητας; Όντως, ειδικά αυτές τις ώρες οι σκέψεις δεν είναι συχνά ευχάριστες, και αν είναι θα είναι η μία στις δέκα και δε θα επικρατήσει καν ως η πιο πιθανή έκβαση μιας κατάστασης. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι αποφεύγουμε να το κάνουμε, διότι προτιμάμε να καταρρίψουμε κάθε θετικό σενάριο και γενικότερα τις υψηλές προσδοκίες ώστε να αποφύγουμε την όποια αίσθηση ματαίωσης και την απογοήτευση που μπορεί να συνοδεύει η αρνητική κατάληξη. Επίσης, πολλές φορές αυτή η αβεβαιότητα που νιώθουμε για ό,τι δε μπορούμε να ελέγξουμε ή η αναμονή που μερικές φορές επιβάλλεται, μας οδηγούν από μόνες τους στα αρνητικά σενάρια.

Ο αριθμός σκέψεων που μπορεί να κάνει ο ανθρώπινος εγκέφαλος την ημέρα είναι γύρω στις 6.500, όπου ο αριθμός αυτός μπορεί να φτάσει έως και τις 70.000. Αν οι οκτώ στις δέκα είναι αρνητικές βάσει ερευνών, τότε συμπεραίνουμε ότι περνάμε τη μέρα μας σκεπτόμενοι κυρίως εικόνες που όχι μόνο δε βοηθάνε στην ίδια την κατάσταση αλλά λειτουργούν αρνητικά στην ψυχοσύνθεση μας. Καθώς το συνειδητοποιούμε αυτό, είναι μια καλή στιγμή να προσπαθήσουμε να το αποφύγουμε ως συνήθεια και να αρχίσουμε σιγά σιγά να δίνουμε λίγο χώρο και σε θετικά συμπεράσματα και συναισθήματα για να γλιτώνουμε το άγχος και τις πιέσεις που δημιουργούνται μόνο και μόνο στις αρνητικές εικασίες του μυαλού μας.