Ένα ολοκαίνουργιο κτίριο. Πλήρως εξοπλισμένο. Κατασκευασμένο με δωρεές ιδιωτών και Κασιωτών ευεργετών. Εγκαινιασμένο από τον Οκτώβριο του 2025, παρουσία υπουργού, εκπροσώπων φορέων και τοπικών αρχών.
Και παρ’ όλα αυτά, κλειστό.
Στην ακριτική Κάσο, 22 οικογένειες με βρέφη και νήπια περιμένουν να συμβεί κάτι που στην υπόλοιπη χώρα θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο: να λειτουργήσει ο μοναδικός παιδικός σταθμός του νησιού. Οι γονείς δε ζητούν να κατασκευαστεί ένα κτίριο από την αρχή. Δε ζητούν να βρεθεί χρηματοδότηση, να εκπονηθούν μελέτες ή να αγοραστεί εξοπλισμός. Όλα αυτά έχουν ήδη γίνει. Ζητούν απλώς να ανοίξει η πόρτα.
Έτοιμος για τα εγκαίνια, ανέτοιμος για τα παιδιά
«Έχουμε ένα έτοιμο κτίριο, εξοπλισμένο. Είναι δωρεά ιδιωτών και Κασιωτών ευεργετών, αλλά είναι κλειστό», ανέφερε στο Mega ο κάτοικος του νησιού και γονέας Νικήτας Καμπούρης. Όπως εξήγησε, το πρόβλημα βρίσκεται στη γνωστή και σχεδόν αξεπέραστη ελληνική γραφειοκρατία. Ο σταθμός έχει αδειοδοτηθεί, αλλά για να λειτουργήσει πρέπει να προκηρυχθούν οι απαραίτητες θέσεις εργασίας μέσω ΑΣΕΠ. Στο νησί υπάρχουν άνθρωποι με τα απαιτούμενα προσόντα, όμως η διαδικασία παραμένει σε εκκρεμότητα.
Την ίδια ώρα, οι γονείς των 22 βρεφών και νηπίων έχουν απευθύνει επιστολή στην υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ζητώντας την προσωπική της παρέμβαση, ώστε ο σταθμός να λειτουργήσει με την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027. Ο Δήμος Κάσου υποστηρίζει ότι έχει ολοκληρώσει τις απαιτούμενες ενέργειες και έχει καταθέσει τα αναγκαία δικαιολογητικά.
Κι εδώ βρίσκεται η εξοργιστική αντίφαση: το κράτος είχε τη δυνατότητα να παραστεί στα εγκαίνια, να φωτογραφηθεί, να μιλήσει για «στήριξη της οικογένειας» και να κόψει την κορδέλα. Δεν κατάφερε, όμως, μέσα στους επόμενους δέκα μήνες να ολοκληρώσει τις διαδικασίες που θα έβαζαν μέσα στο κτίριο εργαζομένους και παιδιά.
Οι κορδέλες δε φροντίζουν παιδιά
Ο πρώτος Δημοτικός Παιδικός Σταθμός της Κάσου εγκαινιάστηκε στις 5 Οκτωβρίου 2025. Κατασκευάστηκε στο πλαίσιο συνεργασίας της Eurolife FFH με τη HOPEgenesis, με δηλωμένο στόχο την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας και τη στήριξη των οικογενειών που επιλέγουν να παραμείνουν στις ακριτικές περιοχές. Στα εγκαίνια παρευρέθηκε και η Δόμνα Μιχαηλίδου, η οποία μίλησε για «προστασία και προοπτική για κάθε ελληνική οικογένεια» και για μία Πολιτεία που είναι παρούσα «σε κάθε γωνιά της πατρίδας». (Δήμος Ηρωικής Νήσου Κάσου)
Μόνο που η κρατική παρουσία δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις μπροστά στις κάμερες. Αποδεικνύεται όταν ένας παιδικός σταθμός έχει προσωπικό και λειτουργεί. Όταν οι γονείς μπορούν να εργαστούν γνωρίζοντας ότι τα παιδιά τους βρίσκονται σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Όταν τα νήπια έχουν τη δυνατότητα να παίξουν, να μάθουν και να κοινωνικοποιηθούν.
Διαφορετικά, δεν εγκαινιάστηκε παιδικός σταθμός. Εγκαινιάστηκε ένα άδειο κτίριο.
Ποια αποκέντρωση και ποια αντιμετώπιση του δημογραφικού;
«Δε ζητάμε χάρη, το αυτονόητο ζητάμε. Τα παιδιά μας να πάνε να κοινωνικοποιηθούν. Ζητάνε όλοι αποκέντρωση. Πώς θα αντιμετωπιστεί το δημογραφικό αν δεν υπάρχουν τα αυτονόητα;» διερωτήθηκε ο Νικήτας Καμπούρης.
Κι αυτή είναι ολόκληρη η ουσία της υπόθεσης.
Δε γίνεται η Πολιτεία να καλεί τους νέους ανθρώπους να μείνουν στα ακριτικά νησιά και ταυτόχρονα να τους στερεί βασικές υπηρεσίες. Δε γίνεται να μιλά για την υπογεννητικότητα, αλλά να αφήνει 22 οικογένειες χωρίς παιδικό σταθμό. Δεν γίνεται να βαφτίζει «εθνική προτεραιότητα» το δημογραφικό και να χρειάζεται μία ολόκληρη εκστρατεία πίεσης για να προκηρυχθούν λίγες θέσεις εργασίας. Η έλλειψη δομών φροντίδας δεν είναι μία μικρή διοικητική εκκρεμότητα. Επηρεάζει το αν ένας γονέας μπορεί να εργαστεί, αν μία οικογένεια μπορεί να παραμείνει στο νησί και αν ένα νέο ζευγάρι θα νιώσει ότι έχει τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις για να αποκτήσει παιδί.
Και, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα όταν δεν υπάρχουν οργανωμένες δομές φροντίδας, το μεγαλύτερο βάρος πέφτει συνήθως στις γυναίκες. Είναι εκείνες που συχνότερα αναγκάζονται να περιορίσουν την εργασία τους, να μείνουν στο σπίτι ή να εξαρτηθούν από συγγενείς για τη φροντίδα των παιδιών. Γι’ αυτό ένας βρεφονηπιακός σταθμός δεν είναι πολυτέλεια ούτε χώρος προσωρινής φύλαξης. Είναι κοινωνική υποδομή, δικαίωμα των παιδιών και προϋπόθεση ισότητας για τους γονείς.
