Μαθήτριες από το Cooper School στο Oxfordshire της Αγγλίας μαζεύουν υπογραφές ζητώντας να απαγορευτεί η χρήση σχολικής στολής στην π@ρνογραφία. Η καμπάνια τους έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 27.000 υπογραφές. Και ο λόγος που ξεκίνησε είναι απλός και απολύτως valid: λένε ότι η σ#ξουαλικοποίηση της εικόνας της «μαθήτριας» επηρεάζει το πώς αισθάνονται οι ίδιες όταν κυκλοφορούν φορώντας την πραγματική σχολική τους στολή.
Κι αν σου φαίνεται μικρό ως ζήτημα, μάθε ότι βρετανική έρευνα 1.000 κοριτσιών και νεαρών γυναικών 14 έως 21 ετών, το 35% είχε δεχτεί ανεπιθύμητη σεξουαλική προσοχή φορώντας σχολική στολή.
«Έλα μωρέ, μια φούστα είναι».
Ναι. Μόνο που δεν τη φοράς εσύ.
Δεν περιμένεις εσύ το λεωφορείο μέσα σ’ αυτή. Δεν περπατάς στον δρόμο προσπαθώντας να καταλάβεις γιατί ένας ενήλικος κοιτάζει λίγο περισσότερο απ’ όσο θα ήθελες. Και δεν είσαι δεκαπέντε χρονών προσπαθώντας να καταλάβεις πώς ένα ρούχο που φοράς για να πας Μαθηματικά στις οκτώ το πρωί απέκτησε για κάποιους εντελώς διαφορετικό νόημα.
Κάπου εδώ εμφανίζεται συνήθως και μια άλλη λέξη: «προκλητική». Στην εφηβεία η πρόκληση υπάρχει. Ευτυχώς. Οι έφηβοι δοκιμάζουν ρούχα, ταυτότητες, συμπεριφορές και όρια. Αμφισβητούν όσα βρήκαν έτοιμα και δοκιμάζουν τη θέση τους απέναντι στον κόσμο των ενηλίκων. Είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους μεγαλώνουν.
Μόνο που άλλο «προκαλώ τον κόσμο καθώς ανακαλύπτω ποιος είμαι» κι άλλο «προκαλώ σεξουαλικά έναν ενήλικο». Το δεύτερο είναι μετάφραση των ενηλίκων. Και εκεί ακριβώς αρχίζει η δική τους ευθύνη.
Δε χρειάζεται να είναι κανείς κατά της πορνογραφίας για να αναρωτηθεί τι συμβαίνει όταν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας μετατρέπεται συστηματικά σε σεξουαλικό σενάριο. Η πορνογραφία δεν εξηγεί μόνη της τον μισογυνισμό ούτε όποιος την παρακολουθεί σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί, όμως, να αναπαράγει εικόνες και ρόλους που η κοινωνία έχει μάθει να καταναλώνει χωρίς να τους εξετάζει ιδιαίτερα.
Η σχολική στολή δεν έτυχε να μοιάζει με σχολική στολή. Είναι σχολική στολή. Παραπέμπει σε σχολείο, σε μαθητική ηλικία, σε παιδί. Κι όταν τα πραγματικά παιδιά λένε «αυτό μας κάνει να νιώθουμε άβολα», η πρώτη δουλειά του ενήλικα δεν είναι να αποδείξει ότι το παιδί κάνει λάθος. Είναι να αναρωτηθεί γιατί.
Γιατί υπάρχει ένα αξιοθαύμαστο ταλέντο να εξηγούμε στους άλλους τι δεν πρέπει να αισθάνονται. «Μην ασχολείσαι». «Μη δίνεις σημασία». «Έτσι είναι ο κόσμος». Ναι. Αλλά ο κόσμος δεν είναι φυσικό φαινόμενο που μας βρήκε έτοιμος. Κάπως τον φτιάχνουμε κι εμείς. Ίσως η απαγόρευση που ζητούν αυτές οι μαθήτριες να είναι η λύση. Ίσως και όχι. Οι απαγορεύσεις σπάνια εξαφανίζουν από μόνες τους ό,τι δημιούργησε την ανάγκη τους. Το σημαντικότερο είναι ότι μερικά κορίτσια ανάγκασαν τους ενήλικες να κοιτάξουν κάτι που είχαν δει τόσες φορές, ώστε έπαψαν να το βλέπουν. Και να αναρωτηθούν μήπως το πρόβλημα δεν είναι ότι μια έφηβη φορά μια φούστα «προκλητικά», αλλά ότι ένας ενήλικος κόσμος έχει μάθει να διαβάζει ως σεξουαλική πρόκληση κάτι που μπορεί να είναι απλώς πειραματισμός, αναζήτηση ταυτότητας ή ένα παιδί που μεγαλώνει.
Στην εφηβεία ένα παιδί θα δοκιμάσει τα όριά του. Θα ψάξει το σώμα του, την εικόνα του, τη θέση του στον κόσμο. Μπορεί να προκαλέσει, να αμφισβητήσει, να κάνει τους μεγάλους να νιώσουν άβολα. Η δουλειά των ενηλίκων δεν είναι να του επιστρέψουν αυτή την πρόκληση σεξουαλικοποιημένη. Είναι να του αφήσουν αρκετό χώρο για να μεγαλώσει και αρκετή ασφάλεια για να το κάνει. Γιατί όταν ένα δεκαπεντάχρονο λέει «αυτό με κάνει να νιώθω άβολα», δεν χρειάζεται πρώτα να αποδείξει ότι έχει δίκιο.
Χρειάζεται έναν ενήλικο που να ακούσει.
Συντάκτης: Ελίνα Τρωγάδα
