Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στη Βία Μακέντα, έναν από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους του Παλέρμο, ακούγονταν μηχανάκια, κόρνες και κροτίδες. Δίπλα, στην ιστορική αγορά Μπαλαρό, τα ρολά έμεναν κατεβασμένα. Από τη γειτονιά περνούσε η νεκρική πομπή του Εμανουέλε Ρουμπίνο, ο οποίος είχε καταδικαστεί για απόπειρα δολοφονίας του Γιουσούφα Σούσο, ενός άνδρα από την Γκάμπια, και για εκβιασμούς σε βάρος μεταναστών εμπόρων. Κάποια από τα μαγαζιά που κλήθηκαν να κλείσουν για την κηδεία βρίσκονταν στους ίδιους δρόμους όπου δρούσε η ομάδα του.

Σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση της Ιταλίας, τη RAI, είχε δοθεί από πριν οδηγία να μείνει κλειστή η αγορά, ενώ είχε οργανωθεί και έρανος για τα πυροτεχνήματα. Ο αρχιεπίσκοπος του Παλέρμο, Κοράντο Λορέφιτσε, ανέφερε ότι άνθρωποι της πομπής, καθώς μετέφεραν το φέρετρο στη Βία Μακέντα, ζητούσαν από τους καταστηματάρχες να κατεβάσουν τα ρολά. Κάποιοι έμποροι είπαν στη Repubblica ότι έκλεισαν από πένθος. Τα δημοσιεύματα καταγράφουν την πίεση να κλείσει η αγορά, χωρίς να διευκρινίζουν ποιος έδωσε την αρχική οδηγία ή αν διατυπώθηκαν συγκεκριμένες απειλές εκείνη τη μέρα.

Στην ίδια γειτονιά, έμποροι, κυρίως από το Μπανγκλαντές, δέχονταν απαιτήσεις για χρήματα, απειλές και επιθέσεις. Όπως περιγράφει η οργάνωση Addiopizzo, κάποιοι έφτασαν στο σημείο να δουλεύουν κλειδωμένοι μέσα στα καταστήματά τους και να τα κλείνουν από νωρίς το απόγευμα. Έντεκα έμποροι βρήκαν στήριξη στην οργάνωση και κατήγγειλαν όσα συνέβαιναν. Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο της Ιταλίας, το οποίο επικύρωσε καταδίκες για εγκλήματα που τελέστηκαν με μαφιόζικες μεθόδους. Σύμφωνα με την Addiopizzo, οι καταδικασθέντες δρούσαν έξω από την τοπική οικογένεια της Κόζα Νόστρα.

Πώς λειτουργεί το pizzo στο Παλέρμο

Η Κόζα Νόστρα οργανώνεται παραδοσιακά σε τοπικές «οικογένειες», οι οποίες ομαδοποιούνται σε ζώνες επιρροής, τα λεγόμενα mandamenti. Ένας τρόπος να κρατούν τον έλεγχο μιας περιοχής είναι το pizzo, τα χρήματα που απαιτούν τακτικά από τους επαγγελματίες για δήθεν «προστασία» από απειλές που προέρχονται από τους ίδιους τους εκβιαστές. Η πληρωμή μπορεί να περνά και μέσα από μια φαινομενικά συνηθισμένη συναλλαγή. Σε έρευνα που παρουσίασε η RAI, έμποροι στο Παλέρμο πιέζονταν να αγοράζουν από συγκεκριμένους προμηθευτές μέχρι και τις κάψουλες του καφέ ή τα ρολά χαρτιού για τα μαγαζιά τους. Έτσι, μια εγκληματική ομάδα μπορεί να αποφασίζει ποιος προμηθεύει μια γειτονιά, ποιος βγάζει χρήματα από αυτήν και πόσο κοστίζει σε έναν έμπορο να πει «όχι».

Γι’ αυτό αξίζει να θυμόμαστε, πέρα από τα πλάνα της πομπής, κι εκείνους τους έντεκα εμπόρους. Για να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους στη Βία Μακέντα, χρειάστηκε να πάνε μαζί στην αστυνομία και ύστερα να καταθέσουν στο δικαστήριο για όσα ζούσαν πίσω από τον πάγκο τους. Το να ανοίγεις το μαγαζί σου όποτε αποφασίζεις εσύ θα έπρεπε να είναι το πιο συνηθισμένο πράγμα στον κόσμο.