Σήμερα είναι Blue Monday, η πιο καταθλιπτική μέρα του χρόνου κι η ιστορία της

Πόσα ψυχολογικά προβλήματα θα πρέπει να έχει ο καημένος ο Ιανουάριος! Ξεκινάει φαντασμαγορικά με βεγγαλικά, δώρα, φιλικές και οικογενειακές συγκεντρώσεις μέχρι το πρωί, το καλύτερο φαγητό, ευχές, ελπίδες, ενθουσιασμό για το καλύτερο που ελπίζουμε να έρθει και γενναίες αποφάσεις που είμαστε σίγουροι ότι θα τηρήσουμε. Συνεχίζεται με ένα bonus διακοπών στη δεύτερη εβδομάδα του, με μια μικρή παράταση των στολισμών και γιορτινών εξόδων και συγκεντρώσεων και κάπου εκεί το ίδιο φαντασμαγορικά και εκκωφαντικά ακούγεται ένα μπαμ και τα πάντα ξεφουσκώνουν σαν μπαλόνι σε παιδικό πάρτι. Κοιτάς και ξανακοιτάς το ημερολόγιο και είναι αδύνατο να βρεις το παραμικρό ενδιαφέρον μέσα στον υπόλοιπο μήνα που δεν λέει να κυλήσει. Αυτόν τον παλμό του Ιανουαρίου μάλλον αφουγκράστηκε κάπου το 2005 το Βρετανικό ταξιδιωτικό γραφείο Sky Travel και αναζητώντας μια ενδιαφέρουσα διαφημιστική καμπάνια αποφάσισε να αναθέσει στο ψυχολόγο Dr. Cliff Arnall, που τότε δίδασκε στο Πανεπιστήμιο του Cardiff, να βρει μια μαθηματική φόρμουλα που να προσδιορίζει την πιο καταθλιπτική ημέρα του χρόνου.

Η καμπάνια ήταν καθαρά εμπορική. Στόχος ήταν να ενθαρρυνθούν οι καταναλωτές να κλείσουν καλοκαιρινές διακοπές ως αντίδοτο στη μελαγχολία του Ιανουαρίου. Η μαθηματική φόρμουλα που ο εν λόγω ψυχολόγος χρησιμοποίησε για τις ανάγκες της καμπάνιας του ταξιδιωτικού γραφείου, περιλάμβανε διάφορες  μεταβλητές και κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η πιο καταθλιπτική ημέρα του χρόνου είναι η τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου την οποία και ονόμασε Blue Monday. Οι μεταβλητές που ο Arnall έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στην συγκεκριμένη Δευτέρα ήταν ο καιρός, οι οικονομικές υποχρεώσεις που είχαν δημιουργηθεί από τα έξοδα των Χριστουγέννων σε σχέση με τα εισοδήματά μας, ο χρόνος που είχε περάσει από τότε που οι γιορτές τελείωσαν και άρα η συνειδητοποίηση ότι αυτές ανήκουν πια στο παρελθόν καθώς και η πρώτη αξιολόγηση για το κατά πόσο οι υποσχέσεις που είχε δώσει ο καθένας στον εαυτό του για την καινούργια χρονιά μπορούσαν να τηρηθούν ή όχι, τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας και κινητοποίησης και η ανάγκη για δράση προκειμένου να αλλάξει κάτι στη ζωή μας.

Η φόρμουλα διαψεύσθηκε από την επιστημονική κοινότητα, χαρακτηρίστηκε ψευδοφόρμουλα και ακόμη και το πανεπιστήμιο του Cardiff έσπευσε αργότερα να διευκρινίσει μέσω της Guardian ότι ο καθηγητής  Cliff Arnall δεν ανήκε πια στο συγκεκριμένο πανεπιστήμιο. Μπορεί η φόρμουλα να καταρρίφθηκε και η τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου να μην έχει αποδειχθεί ότι είναι η πιο καταθλιπτική μέρα του χρόνου, το μετα-εορταστικό στρες είναι όμως γεγονός που δεν αμφισβητείται από κανέναν και δεν περιορίζεται σε μια μόνο ημέρα του Ιανουαρίου. Όσο πιο δυνατά είναι τα φώτα, τόσο μεγαλύτερο το σκοτάδι όταν αυτά σβήσουν. Η λάμψη των εορτών είναι το απόγειο μιας χρονιάς που τελειώνει και ακόμη και για τους πιο ορκισμένους εχθρούς των στολιδιών και της χρυσόσκονης των Χριστουγέννων, οι μέρες που περιβάλουν τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά είναι ταυτισμένες με ελεύθερο χρόνο, θαλπωρή, κοινωνικές επαφές και πάνω από όλα με μεγάλες προσδοκίες ότι όλα θα πάνε καλύτερα την καινούργια χρονιά, ότι δε θα ξαναγίνουν τα λάθη της προηγούμενης χρονιάς, θα διορθωθούν όλα τα στραβά της και εμείς θα έχουμε την αποφασιστικότητα και την τύχη να το πετύχουμε.

Η συναισθηματική πτώση του Ιανουαρίου είναι το φυσικό επακόλουθο μιας περιόδου έντονης διέγερσης. Η απότομη μετάβαση από την εορταστική χαλάρωση στις απαιτήσεις της εργασίας και οι οικονομικές πιέσεις από τα έξοδα των εορτών επιτείνουν την κατάσταση. Ο μόνος τρόπος για να ξανανέβουμε μετά την πτώση είναι να μην επικεντρωθούμε στο τέλος των εορτών αλλά στην ευγνωμοσύνη ότι και αυτή τη χρονιά τις ζήσαμε τις γιορτές, τις απολαύσαμε, τις κάναμε πολύτιμη ανάμνηση μέσα στην ιστορία της ζωής μας και αυτό δεν είναι δεδομένο για όλους. Ξεκινήσαμε μια καινούργια χρονιά και αυτό επίσης δεν είναι δεδομένο για όλους.

Με ρεαλιστικούς, προσωπικούς στόχους, με διάθεση να ονομάζουμε εμείς και μόνο μια μέρα γιορτή και να της δίνουμε νόημα χωρίς να περιμένουμε να αναγράφεται κάτι στο ημερολόγιο, με φροντίδα του εξωτερικού και εσωτερικού εαυτού μας, με εκτίμηση των πολύτιμων ανθρώπων της ζωής μας που όσο είναι δίπλα μας οι γιορτές θα είναι λαμπερές και η καινούργια χρονιά πολλά υποσχόμενη θα τον ξεγελάσουμε και φέτος τον Ιανουάριο, θα περάσει και δεν θα είναι ένας καταθλιπτικός μήνας αλλά ο μεταβατικός μήνας μιας χρονιάς που θα βάλουμε τα δυνατά μας να είναι πολύ καλύτερη.