Σε καθημερινές συζητήσεις σε παρέες συχνά ακούμε μια φράση: «οι έξυπνες γυναίκες θέλουν έξυπνους άντρες, αλλά οι έξυπνοι άντρες δεν θέλουν απαραίτητα έξυπνες γυναίκες». Είναι όμως άραγε απλώς ένα στερεότυπο ή υπάρχει κάποια επιστημονική βάση πίσω από αυτή την ιδέα; Η κοινωνική και η εξελικτική ψυχολογία έχουν προσπαθήσει αρκετές φορές να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα και τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι πράγματι υπάρχει μια μικρή αλλά ενδιαφέρουσα διαφορά στον τρόπο που άντρες και γυναίκες αξιολογούν την ευφυΐα όταν πρόκειται να επιλέξουν σύντροφο.
Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην ευφυΐα ενός πιθανού συντρόφου σε σχέση με τους άντρες. Οι ερευνητές συχνά εξηγούν αυτό το φαινόμενο λέγοντας ότι η νοημοσύνη συνδέεται με χαρακτηριστικά όπως η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η δημιουργικότητα και η δυνατότητα να οργανώνει κανείς τη ζωή του και να εξασφαλίζει πόρους. Ιστορικά και εξελικτικά, τέτοιες ικανότητες θεωρούνταν σημαντικές για την επιβίωση και τη σταθερότητα μιας οικογένειας, γι’ αυτό και η ευφυΐα εμφανίζεται ως ιδιαίτερα ελκυστικό χαρακτηριστικό για πολλές γυναίκες λοιπόν, όπως και το χιούμορ αντίστοιχα…
Σε μεγάλες κοινωνικές έρευνες έχει παρατηρηθεί ότι όσο πιο μορφωμένη ή γνωστικά ικανή είναι μια γυναίκα, τόσο πιο πιθανό είναι να επιλέξει σύντροφο που βρίσκεται στο ίδιο ή σε ελαφρώς υψηλότερο επίπεδο νοημοσύνης. Με άλλα λόγια, πολλές γυναίκες φαίνεται να αναζητούν έναν άντρα που μπορεί να σταθεί πνευματικά δίπλα τους: κάποιον με τον οποίο μπορούν να συζητήσουν, να ανταλλάξουν ιδέες και να νιώσουν ότι υπάρχει πνευματική ισορροπία στη σχέση. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι άντρες, όταν ρωτηθούν θεωρητικά, συχνά δηλώνουν πως βρίσκουν πολύ ελκυστικές τις έξυπνες γυναίκες. Ωστόσο, όταν η κατάσταση γίνεται πιο άμεση και πραγματική, τα αποτελέσματα μερικών πειραμάτων δείχνουν μια διαφορετική εικόνα. Σε ορισμένες μελέτες οι άντρες ανέφεραν αρχικά ότι θα τους άρεσε μια γυναίκα πιο έξυπνη από τους ίδιους. Όταν όμως βρέθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο με μια γυναίκα που είχε καλύτερη επίδοση σε τεστ νοημοσύνης ή παρουσίαζε σαφώς ανώτερες γνωστικές ικανότητες, η έλξη τους μειώθηκε σε σύγκριση με πριν γιατί ανέπτυξαν έντονο αίσθημα κατωτερότητας.
Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή για κάποιους άντρες ενεργοποιείται μια μορφή ανταγωνισμού ή απειλής προς την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Η παραδοσιακή κοινωνική αντίληψη ότι ο άντρας πρέπει να είναι «ο πιο ικανός» ή «ο πιο δυνατός» μέσα στη σχέση μπορεί να δημιουργεί αμηχανία όταν η γυναίκα φαίνεται να υπερέχει σε έναν τομέα όπως η ευφυΐα. Έτσι, ενώ η νοημοσύνη μιας γυναίκας θεωρείται ελκυστική σε γενικό επίπεδο, σε ορισμένες περιπτώσεις η πολύ μεγάλη διαφορά μπορεί να δημιουργήσει ψυχολογική δυσφορία.
Αν συγκεντρώσει κανείς τα ευρήματα πολλών ερευνών, φαίνεται να εμφανίζεται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: οι γυναίκες τείνουν να προτιμούν άντρες που είναι εξίσου ή λίγο πιο έξυπνοι από τις ίδιες, ενώ οι άντρες προτιμούν γυναίκες έξυπνες αλλά όχι απαραίτητα πιο έξυπνες από αυτούς. Κάποιες αναλύσεις μάλιστα υποστηρίζουν ότι για πολλούς άντρες υπάρχει ένα «ιδανικό επίπεδο» ευφυΐας στη σύντροφο: αρκετή ώστε να υπάρχει ενδιαφέρουσα επικοινωνία και πνευματική σύνδεση, αλλά όχι τόσο ώστε να δημιουργείται αίσθηση ανταγωνισμού, άρα και πάγωμα έλξης.
Φυσικά, όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι οι άντρες δεν ελκύονται από έξυπνες γυναίκες ή ότι οι σχέσεις καθορίζονται αποκλειστικά από το IQ. Η ανθρώπινη έλξη είναι πολύ πιο σύνθετη. Παίζουν ρόλο το χιούμορ, η προσωπικότητα, οι κοινές αξίες, η συναισθηματική ωριμότητα και η χημεία μεταξύ δύο ανθρώπων. Παρ’ όλα αυτά, όλα συγκλίνουν στο ότι υπάρχει πράγματι μια μικρή ασυμμετρία: οι έξυπνες γυναίκες φαίνεται να αναζητούν πιο έντονα έναν έξυπνο άντρα, ενώ οι έξυπνοι άντρες δεν δίνουν πάντα την ίδια βαρύτητα στην ευφυΐα της γυναίκας όταν επιλέγουν σύντροφο.
Ταυτόχρονα, οι κοινωνικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών φαίνεται να μειώνουν σταδιακά αυτή τη διαφορά. Καθώς οι ρόλοι των φύλων γίνονται πιο ισότιμοι και οι σχέσεις βασίζονται όλο και περισσότερο στην πνευματική συμβατότητα και στη συνεργασία, η ευφυΐα αρχίζει να λειτουργεί περισσότερο ως κοινό σημείο σύνδεσης παρά ως πεδίο σύγκρισης ή ανταγωνισμού – thanks God θα λέγαμε οι γυναίκες σε αυτή την εποχή αν όντως συμβαίνουν έτσι τα πράγματα…
Συντάκτης: Δήμητρα Τανού
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
