Δεν είναι όλοι οι επικίνδυνοι άνθρωποι βiαιοι. Οι περισσότεροι, μάλιστα, δεν υψώνουν ποτέ τη φωνή τους. Χαμογελούν. Σε κοιτούν στα μάτια. Σε κάνουν να νιώθεις «ξεχωριστή». Και κάπου εκεί αρχίζει το πρόβλημα.
Στην εγκληματολογία και την ψυχολογία, οι πιο επικίνδυνες γνωριμίες δεν είναι εκείνες που φωνάζουν συναγερμό από την πρώτη στιγμή. Είναι εκείνες που μοιάζουν υπερβολικά σωστές. Γιατί η χειραγώγηση δεν ξεκινά με απειλές, ξεκινά με γοητεία.
1.Η γλώσσα του σώματος δεν λέει ποτέ ψέματα.
Ακόμα κι όταν το στόμα λέει όλα όσα θέλουμε να ακούσουμε. Ένας άνθρωπος που θέλει να ελέγξει, όχι να συνδεθεί, έχει συχνά μια στάση σώματος που «εισβάλλει». Στέκεται πολύ κοντά από την αρχή. Αγγίζει χωρίς να έχει χτιστεί οικειότητα. Γέρνει προς τα εμπρός υπερβολικά, σαν να προσπαθεί να σε περικυκλώσει συναισθηματικά. Αντίθετα, η αληθινή ασφάλεια στο σώμα φαίνεται στη χαλαρότητα. Στον χώρο που αφήνει. Στην απουσία βιασύνης.
2.Το βλέμμα που δεν είναι σύνδεση, είναι έλεγχος.
Στον κινηματογράφο, το έντονο βλέμμα θεωρείται ερωτικό. Στην πραγματική ζωή, μπορεί να είναι προειδοποιητικό. Οι χειριστικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν το βλέμμα για να διαβάσουν αντιδράσεις, όχι για να μοιραστούν συναίσθημα. Κρατούν οπτική επαφή λίγο παραπάνω απ’ όσο είναι άνετο. Παρατηρούν κάθε μικρή σου αλλαγή. Δεν σε βλέπουν. Σε αναλύουν.
3.Υπερβολική οικειότητα σε μηδενικό χρόνο.
Ένα από τα πιο γνωστά red flags στην ψυχολογική χειραγώγηση είναι η βιασύνη. Δηλώσεις τύπου:
•«Δεν έχω ξανανιώσει έτσι.»
•«Μπορώ να σου πω τα πάντα.»
•«Εσύ με καταλαβαίνεις.»
Όλα μέσα στις πρώτες ημέρες. Αυτό δεν είναι σύνδεση. Είναι emotional fast-forward. Στόχος δεν είναι η εγγύτητα, αλλά η εξάρτηση.
4.Οι λέξεις και το σώμα δεν συμφωνούν.
Στην εγκληματολογική ανάλυση, αυτό λέγεται ασυμφωνία μηνυμάτων. Λέει ότι σε σέβεται, αλλά:
•δεν ακούει πραγματικά
•σε διακόπτει
•αγνοεί μικρά όρια
•χαμογελά όταν μιλάς για κάτι σοβαρό
Το σώμα προδίδει πάντα την αλήθεια πριν το στόμα.
5.Gaslighting: όταν αρχίζεις να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου.
Η πιο ύπουλη μορφή χειραγώγησης. Ξεκινά ήπια:
•«Είσαι υπερβολική.»
•«Το παρεξήγησες.»
•«Έχεις φαντασία.»
Και καταλήγει στο να αμφισβητείς τη διαίσθησή σου. Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παγίδα: η διαίσθηση είναι το πρώτο σου σύστημα ασφαλείας.
Γιατί πέφτουμε θύματα;
Όχι επειδή είμαστε αδύναμοι. Αλλά επειδή είμαστε άνθρωποι. Οι χειριστικοί άνθρωποι στοχεύουν:
•ενσυναίσθηση
•ανάγκη για σύνδεση
•συναισθηματική διαθεσιμότητα
Δεν ψάχνουν το «εύκολο θύμα». Ψάχνουν το καλό. Το πιο σημαντικό σημάδι κινδύνου. Δεν είναι αυτό που κάνει. Είναι αυτό που σε κάνει να νιώθεις. Αν μετά από μια συνάντηση:
•νιώθεις σύγχυση
•νιώθεις ενοχές χωρίς λόγο
•νιώθεις ότι πρέπει να απολογηθείς τότε κάτι δεν πάει καλά, ακόμα κι αν δεν μπορείς να το εξηγήσεις.
Η ψυχολογική αυτοάμυνα δεν είναι καχυποψία. Είναι επίγνωση. Δεν χρειάζεται να βλέπεις εχθρούς παντού. Αλλά χρειάζεται να θυμάσαι ότι η έλξη δεν είναι απόδειξη ασφάλειας. Γιατί οι πιο επικίνδυνες γνωριμίες δεν μοιάζουν με απειλή. Μοιάζουν με υπόσχεση.
Συντάκτης: Κική Κ.
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
