Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» δεν ήταν ποτέ μια ήσυχη ιστορία. Ήταν βία, εμμονή, ταξική οργή, ερωτικό μίσος, ένας έρωτας σαδιστικός. Οπότε ίσως δεν θα έπρεπε να μας σοκάρει που η νέα κινηματογραφική μεταφορά αποφάσισε να ταράξει τα νερά. Αυτό που δεν περίμενε κανείς, όμως, ήταν ότι η μεγαλύτερη συζήτηση δε θα αφορούσε την Κάθριν και τον Χίθκλιφ, αλλά τη σχέση του με την Ιζαμπέλα – και συγκεκριμένα μια σκηνή με ξεκάθαρα BDSM στοιχεία που δεν υπάρχει στο πρωτότυπο της Έμιλι Μπροντέ.
Η ταινία, με τη Μάργκοτ Ρόμπι και τον Τζέικομπ Ελόρντι στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, άνοιξε εντυπωσιακά στο box office, αγγίζοντας τα 82 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο. Εμπορικά, πέτυχε. Καλλιτεχνικά, άνοιξε μέτωπο.
Στο βιβλίο, ο Χίθκλιφ παντρεύεται την Ιζαμπέλα για εκδίκηση. Την κακοποιεί ψυχολογικά και σωματικά. Εκείνη είναι θύμα, παγιδευμένη σε έναν γάμο που τη διαλύει. Η νέα εκδοχή, ωστόσο, μετατοπίζει τον φακό. Σε μια σκηνή που έγινε viral, η Ιζαμπέλα εμφανίζεται με κολάρο, στα τέσσερα, ενώ ο Χίθκλιφ της δίνει εντολές. Το βλέμμα της, όμως, δεν είναι φοβισμένο. Είναι σχεδόν εκστατικό. Σαν να… ανάβει;
Για πολλούς, αυτή η αλλαγή είναι μισογυνική. Το επιχείρημα είναι σαφές: μετατρέπεις μια κακοποιημένη γυναίκα σε «συνένοχη» της κακοποίησής της. Θολώνεις τα όρια ανάμεσα στη βία και στη συναίνεση. Σε έναν κόσμο που ακόμα παλεύει να κατανοήσει τι σημαίνει κακοποιητική σχέση, τέτοιες αφηγηματικές μετατοπίσεις δεν είναι αθώες.
Από την άλλη, υπάρχουν και όσοι βλέπουν κάτι διαφορετικό. Ο κριτικός Έρικ Άντερσον μίλησε για έναν χαρακτήρα με αυτονομία, για μια Ιζαμπέλα που δεν είναι παθητικό θύμα αλλά πρόσωπο που, έστω χαωτικά, διεκδικεί μια μορφή επιθυμίας. Η σκηνοθέτις Έμεραλντ Φένελ υπερασπίστηκε την επιλογή της, τονίζοντας ότι μια κινηματογραφική διασκευή απαιτεί συμπύκνωση και ριζικές αποφάσεις. Δεν είναι το βιβλίο. Είναι μια ανάγνωση του βιβλίου.
Ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν «επιτρέπεται» να αλλάζεις ένα κλασικό έργο. Η λογοτεχνία πάντα ξαναδιαβάζεται. Το θέμα είναι τι αφαιρείς και τι προσθέτεις. Στην ίδια ταινία έχει αφαιρεθεί ολόκληρο το δεύτερο μισό της ιστορίας, μαζί με τη συνέχιση της βίας του Χίθκλιφ απέναντι στη νέα γενιά. Άρα η μετατόπιση της Ιζαμπέλα δεν είναι μεμονωμένη. Είναι μέρος μιας συνολικής ανακατασκευής.
Το BDSM από μόνο του δεν είναι ούτε βία ούτε διαστροφή, να το πούμε κι αυτό. Είναι ένα πλαίσιο που βασίζεται στη συναίνεση. Αν η ταινία θέλει να υποστηρίξει ότι η Ιζαμπέλα επιλέγει, τότε οφείλει να δείξει καθαρά αυτή τη συναίνεση. Αν όχι, τότε το ρίσκο είναι μεγάλο.
Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» ήταν πάντα μια ιστορία για το πώς η καταπίεση γεννά τέρατα. Το αν η νέα εκδοχή απελευθερώνει ή μπερδεύει, θα το κρίνει ο χρόνος. Πάντως ένα είναι σίγουρο: η Μπροντέ μάλλον δε θα βαριόταν με αυτή τη συζήτηση.
