Υπάρχει μια θεωρία που ακούγεται ξανά και ξανά στις παρέες, στα social media, ακόμα και στα γραφεία των θεραπευτών σχέσεων: «Από τότε που εμφανίστηκε τρίτο πρόσωπο, ο γάμος τους έφτιαξε». Και πράγματι, κάποιες φορές μοιάζει να συμβαίνει. Οι καβγάδες μειώνονται, ο ένας σύζυγος δείχνει ξανά ενδιαφέρον, το σ3ξ αναζωπυρώνεται και η σχέση αποκτά μια ένταση που είχε καιρό να νιώσει. Αλλά μήπως αυτό που βλέπουμε δεν είναι θεραπεία, αλλά απλώς… αναισθησία; Η αλήθεια είναι πως στις περισσότερες περιπτώσεις, το τρίτο πρόσωπο δεν διορθώνει τον γάμο. Απλώς μεταφέρει προσωρινά το επίκεντρο του προβλήματος αλλού.
Η τριγωνοποίηση: όταν ο πόνος αποκτά τρίτο πρωταγωνιστή
Στην ψυχολογία υπάρχει ένας όρος που ονομάζεται τριγωνοποίηση (triangulation). Πρόκειται για έναν μηχανισμό κατά τον οποίο δύο άνθρωποι που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τη σχέση τους «βάζουν» –συνειδητά ή ασυνείδητα– έναν τρίτο μέσα στη δυναμική τους. Ο τρίτος μπορεί να είναι εραστής ή ερωμένη. Μπορεί όμως να είναι και η δουλειά, ένα παιδί, ένας φίλος, ακόμα και μια εμμονή.
Η παρουσία του λειτουργεί σαν βαλβίδα αποσυμπίεσης. Το ζευγάρι σταματά να κοιτάζει το πραγματικό πρόβλημα και στρέφει όλη την προσοχή του αλλού. Κάπως έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι η σχέση βελτιώθηκε.
Το τρίτο πρόσωπο ως αναλγητικό
Σκέψου έναν άνθρωπο που έχει σπάσει το πόδι του. Αν του δώσεις ισχυρό παυσίπονο, θα πονάει λιγότερο. Το κάταγμα όμως εξακολουθεί να υπάρχει. Κάπως έτσι λειτουργεί πολλές φορές και η εξωσυζυγική σχέση. Ο άνθρωπος που νιώθει παραμελημένος ξαναβρίσκει την αυτοπεποίθησή του. Εκείνος που αισθανόταν αόρατος νιώθει ξανά επιθυμητός. Η ντοπαμίνη, η αδρεναλίνη και η αίσθηση του απαγορευμένου δημιουργούν μια έντονη συναισθηματική και σωματική διέγερση. Το αποτέλεσμα; Επιστρέφει σπίτι πιο ευδιάθετος, πιο χαμογελαστός, ίσως ακόμα και πιο τρυφερός. Κάποιος θα μπορούσε να πει πως ο γάμος σώθηκε. Στην πραγματικότητα όμως, το πρόβλημα απλώς καλύφθηκε από ένα πολύ ισχυρό αναλγητικό.
Υπάρχουν φορές που ένας γάμος όντως σώζεται;
Ναι. Αλλά όχι εξαιτίας του τρίτου προσώπου. Μερικές φορές η αποκάλυψη μιας απιστίας λειτουργεί σαν ένα βίαιο ξυπνητήρι. Αναγκάζει και τους δύο να κοιτάξουν κατάματα όσα απέφευγαν για χρόνια. Τότε ξεκινούν οι πραγματικές συζητήσεις. Εκφράζονται ανάγκες που έμεναν σιωπηλές. Μπαίνουν όρια. Ζητείται βοήθεια. Χτίζεται ξανά η εμπιστοσύνη. Με άλλα λόγια, δεν είναι ο τρίτος που σώζει τη σχέση. Είναι η δουλειά που κάνουν οι δύο άνθρωποι μετά την κρίση.
Ένας γερός γάμος δεν φοβάται τόσο εύκολα έναν τρίτο
Αυτό ίσως ακούγεται παράδοξο. Όμως οι σχέσεις με γερά θεμέλια δεν διαλύονται επειδή εμφανίστηκε ένας ελκυστικός άνθρωπος . Οι πειρασμοί θα υπάρχουν πάντα. Αυτό που προστατεύει έναν γάμο είναι η καθημερινή σύνδεση. Η αίσθηση ότι μπορούμε να μιλήσουμε χωρίς να φοβόμαστε. Να επιθυμούμε ο ένας τον άλλον. Να θυμόμαστε πως είμαστε ομάδα. Ένας τρίτος μπορεί να αποκαλύψει τις ρωγμές. Σπάνια όμως είναι εκείνος που τις δημιουργεί.
Τα υπέρ και τα κατά μιας εξωσυζυγικής σχέσης
Τι μπορεί να προσφέρει προσωρινά
- Αίσθηση ανανέωσης και επιθυμίας.
- Ενίσχυση της αυτοεκτίμησης.
- Ένα «ξύπνημα» για προβλήματα που είχαν θαφτεί.
Τι κοστίζει συνήθως
- Διάβρωση της εμπιστοσύνης.
- Ενοχές και διπλή ζωή.
- Συναισθηματική εξάντληση.
- Πόνο για όλους τους εμπλεκόμενους.
- Δυσκολία να ξεχωρίσει κανείς αν αυτό που νιώθει είναι έρωτας ή ανάγκη διαφυγής.
Κι αν εσύ είσαι το τρίτο πρόσωπο;
Αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη θέση. Γιατί συνήθως δεν μπαίνεις σε μια ιστορία πιστεύοντας ότι θα γίνεις «η άλλη» ή «ο άλλος». Μπαίνεις επειδή ερωτεύτηκες. Επειδή κάποιος σου είπε ότι ο γάμος του έχει τελειώσει. Επειδή περίμενες πως «μόλις λυθούν κάποια πράγματα» θα είστε μαζί. Αξίζει όμως να κάνεις στον εαυτό σου μερικές ειλικρινείς ερωτήσεις:
- Είσαι επιλογή ή αναμονή;
- Ζεις μια πραγματική σχέση ή τις υποσχέσεις μιας μελλοντικής;
- Αν ο άλλος δεν αλλάξει ποτέ τη ζωή του, εσύ θα είσαι ακόμα ευτυχισμένος ή ευτυχισμένη σε αυτή τη θέση;
Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση.
Υπάρχει όμως μια σημαντική αλήθεια: δεν μπορείς να χτίσεις τη ζωή σου μόνο πάνω στην ελπίδα ότι κάποτε κάποιος θα αποφασίσει.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει τρίτο πρόσωπο
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι συνέβαινε πριν εμφανιστεί. Γιατί οι περισσότερες εξωσυζυγικές σχέσεις δεν γεννιούνται μέσα σε έναν τέλειο γάμο, αλλά ούτε και κάθε προβληματικός γάμος οδηγεί στην απιστία. Ο τρίτος άνθρωπος δεν είναι μαγικό φίλτρο ούτε απόλυτος καταστροφέας. Είναι, τις περισσότερες φορές, ένας καθρέφτης. Και οι καθρέφτες έχουν μια άβολη συνήθεια: δεν δημιουργούν την πραγματικότητα. Απλώς τη δείχνουν.
