Μια άβολη κουβεντούλα άνοιξε με αφορμή δηλώσεις του Στηβ Μιλάτος και όσα ειπώθηκαν στο Το Πρωινό και φυσικά είχε όλα τα γνωστά στοιχεία: στερεότυπα, δικαιωματισμό και μερικές ατάκες που τις έχουμε ακούσει άπειρες φορές.
«Μια γιορτή ταχύτητας με τακούνια και ψηλοτάκουνα, για να δούμε ποιος θα κρατήσει την ισορροπία του πάνω στα ψηλοτάκουνα»
«Έχουμε δικαίωμα να μη μας αρέσει, ή δε μας το επιτρέπετε κι αυτό;»
«Στο λέω εγώ που έχω φίλους γκέι»
Το Pride αντιμετωπίστηκε ξανά σαν “θέαμα”. Σαν κάτι που αξιολογείται με όρους αισθητικής: ωραίο ή άσχημο, υπερβολικό ή όχι. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια δημόσια δήλωση ύπαρξης. Για μια στιγμή όπου άνθρωποι βγαίνουν μπροστά όπως είναι, με τον τρόπο που θέλουν, χωρίς φίλτρο.
Όταν η συζήτηση μένει στο «μου αρέσει / δε μου αρέσει», άρα το επιτρέπω δεν το επιτρέπω, χάνεται η ουσία. Η έκφραση μιας ταυτότητας μετατρέπεται σε κάτι που περνάει από το προσωπικό γούστο του καθενός. Και εκεί δημιουργείται ένα πολύ λεπτό, αλλά σημαντικό πρόβλημα: η αποδοχή γίνεται υπό όρους.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και στη φράση «έχω φίλους γκέι». Παρουσιάζεται σαν απόδειξη ανοιχτού μυαλού, στην πράξη όμως λειτουργεί σαν άδεια για να ειπωθεί κάτι που διαφορετικά θα φαινόταν πιο σκληρό. Η ισότητα, όμως, δε στηρίζεται σε προσωπικές γνωριμίες. Στηρίζεται στο πώς αντιλαμβάνεσαι τον άλλον ως ίσο, ανεξάρτητα από το πόσο κοντά σου είναι.
Στη συζήτηση ακούστηκε και το επιχείρημα ότι «έχουν γίνει βήματα, άρα γιατί τόση υπερβολή». Το Pride ακριβώς εκεί τοποθετείται: στη δημόσια ορατότητα. Στο να μπορεί κάποιος να σταθεί στον δρόμο όπως είναι, χωρίς να γίνει στόχος. Η εικόνα ενός άντρα με τακούνια που περπατάει χωρίς να φοβάται ή να γελοιοποιείται δεν είναι performance· είναι δικαίωμα. Η υπερβολή που ενοχλεί πολλούς, είναι στην πραγματικότητα ένα εργαλείο. Ένας τρόπος να γίνει ορατό κάτι που για χρόνια κρυβόταν, καταπιεζόταν ή χλευαζόταν. Και αυτή η ορατότητα, όσο έντονη κι αν φαίνεται, ανοίγει χώρο.
Το να βλέπεις έναν άντρα με τακούνια στον δρόμο και να μη γελάς, να μη σχολιάζεις, να μη τον μειώνεις — αυτό ακριβώς είναι το σημείο. Και αν αυτό χρειάζεται μια μέρα υπερβολής, φωνής, glitter και υπερ-ορατότητας για να περάσει, τότε ναι, αυτός είναι ο ρόλος του Pride.
Γιατί τελικά, το «εμένα δε μου αρέσει» δεν είναι τόσο ουδέτερο όσο νομίζουμε. Είναι μια φράση που, αν δεν την προσέξεις, μπορεί πολύ εύκολα να γίνει ο πιο socially acceptable τρόπος να κρατάς τους άλλους… λίγο πιο πίσω από όσο λες ότι τους αποδέχεσαι.
Και εκεί ακριβώς κολλάει η κοινωνία. Σε αυτό το μικρό “μέχρι εδώ”.
Αναλυτικά ο διάλογος:
Π.Κ. Για το Gay Pride εγώ διαφωνώ με αυτό που είπε.
Δ.Κ. Είχε απόλυτο δίκιο, εγώ συμφωνώ μαζί του.
Π.Κ. Εμείς τι έχουμε πάθει τώρα; Δηλαδή το Gay Pride έχει αυτή την υπερβολή ακριβώς γιατί πρέπει να δείξει αυτό το πράγμα. Ότι είναι μια γιορτή…
Δ.Κ. Α, εσένα σου περνάει μηνύματα δηλαδή; Εσύ εκτιμάς περισσότερο τους gay…
Π.Κ. Βέβαια. Είναι μια γιορτή.
Δ.Κ. Μια γιορτή ταχύτητας με τακούνια και ψηλοτάκουνα, για να δούμε ποιος θα κρατήσει την ισορροπία του πάνω στα ψηλοτάκουνα; Εγώ ξέρω ομοφυλόφιλους οι οποίοι δεν συμφωνούν με όλο αυτό το πανηγύρι που γίνεται. Λοιπόν, εμένα δεν μου περνάει κανένα μήνυμα. Εγώ έτσι κι αλλιώς εκτιμώ όλους τους ανθρώπους, δεν περιμένω να δω τους διαγωνισμούς με ψηλοτάκουνα για να αποφασίσω αν υποστηρίζω όλους τους ανθρώπους χωρίς να τους διακρίνω και να τους ξεχωρίζω.
Π.Κ. Είναι μια γιορτή…
Δ.Κ. Πολύ χαμηλής αισθητικής γιορτή. Που δεν καταφέρνει τον στόχο της. Δεν περνάει.
Γ.Λ. Συγγνώμη ρε παιδιά, εμένα με ξενίζει ότι στο τελευταίο Gay Pride είχε γίνει ο περιβόητος δρόμος με τα δωδεκάποντα. Και περπατάγαν άντρες με τακούνια. Και εμένα μου φαίνεται, δηλαδή εμένα αυτός δεν θέλει να βγάλει τακούνια και να περπατήσει στο δικαίωμά του;
Π.Κ. Στη γιορτή αυτή πάνε να πουν το εξής: Αν αύριο, για να μην κοροϊδευόμαστε, σε ένα δρόμο δούμε έναν άντρα να φοράει τακούνια και να περπατάει, οι περισσότεροι θα τον κοροϊδέψουν. Τι λένε λοιπόν εκείνη τη μέρα; Όχι. Θα βγούμε και με τα τακούνια μας και με τα στρας μας και με τις περούκες μας και θα κάνουμε ό,τι γουστάρουμε, γιατί είμαστε ίσοι και είμαστε μέρος της κοινωνίας. Δεν θα πάμε τώρα να πούμε ότι είναι μια γιορτή η οποία δεν έχει λόγο.
Δ.Κ. Γιατί πρέπει να είσαι περήφανος γι’ αυτό που είσαι; Όλοι είμαστε περήφανοι γι’ αυτό που είμαστε.
Π.Κ. Γιατί τόσα χρόνια είσαι καταπιεσμένος, έχεις φάει bullying, έχεις περάσει δύσκολα, πολλοί άνθρωποι έχουν κακοποιηθεί…
Γ.Λ. Είναι λίγο ντροπή να μιλάμε για καταπίεση στις δυτικές κοινωνίες όταν έχουν κάνει τεράστια βήματα μπροστά. όταν υπάρχουν ακόμα χώρες που τον ομοφυλόφιλο τον εκτελούν κανονικά.
Δ.Κ. Έχουμε το δικαίωμα να μη μας αρέσει ως θέαμα; Το έχουμε αυτό το δικαίωμα ή θα μας το αφαιρέσεις κι αυτό; Στο λέω εγώ, που ξέρεις ότι είμαι πάρα πολύ δημοκρατικός άνθρωπος, με πολύ ανοιχτούς ορίζοντες, υποστηρίζω όλους τους ανθρώπους, όλοι είμαστε ίσοι. Έχω το δικαίωμα αυτό το θέαμα να μη μου αρέσει;
Γ.Λ. Είναι μια θέση που δεν περίμενα ποτέ να την ακούσω από εσένα.
Π.Κ. Και εγώ έχω σοκαριστεί. Δεν το περίμενα.
Δ.Κ. Πολλά πράγματα δεν περιμένεις από μένα.
