Η στιγμή που ένα «scroll» σταματάει να είναι απλώς μια συνήθεια και γίνεται πολιτική απόφαση, ήρθε νωρίτερα απ’ όσο περίμενε κανείς. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, με το μέτρο να τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η σχετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2026.
Η ανακοίνωση έγινε μέσα από ένα βίντεο στα social media, με τον πρωθυπουργό να υιοθετεί ακόμη και τη viral φράση «6-7» (άβολοοο), σε μια προσπάθεια να μιλήσει στη γλώσσα της γενιάς που αφορά άμεσα το μέτρο. Πίσω από το επικοινωνιακό περιτύλιγμα, όμως, υπήρχε ένα σαφές μήνυμα: η καθημερινότητα των παιδιών έχει αλλάξει δραματικά και η πολιτεία επιχειρεί να βάλει όρια εκεί που μέχρι τώρα υπήρχε σχεδόν πλήρης ελευθερία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η απόφαση βασίζεται σε μια πραγματικότητα που περιγράφουν όλο και περισσότεροι γονείς. Παιδιά που δεν κοιμούνται καλά, που αγχώνονται εύκολα, που ζουν μέσα από μια οθόνη. Παιδιά που συγκρίνονται διαρκώς και εξαντλούνται από τα σχόλια και την ανάγκη επιβεβαίωσης. Όπως τόνισε, η επιστημονική κοινότητα είναι ξεκάθαρη: η πολύωρη έκθεση στις οθόνες δεν επιτρέπει στο μυαλό να ξεκουραστεί, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο υπερέντασης και κόπωσης.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός στάθηκε στον τρόπο με τον οποίο είναι σχεδιασμένες πολλές πλατφόρμες, κάνοντας λόγο για έναν «εθιστικό σχεδιασμό» που βασίζεται στην προσοχή των χρηστών. Ένα μοντέλο που, όπως είπε, μετατρέπει τον χρόνο των παιδιών σε προϊόν και περιορίζει την ελευθερία τους.
Το μέτρο αναμένεται να εξειδικευτεί σε κοινή συνέντευξη Τύπου από τους αρμόδιους υπουργούς, μεταξύ των οποίων ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Δημήτρης Παπαστεργίου και ο Άκης Σκέρτσος, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στόχος, όπως επισημάνθηκε, είναι να τεθεί ένα σαφές πλαίσιο πρόσβασης για τους ανήλικους, αλλά και να ασκηθεί πίεση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για αντίστοιχες πρωτοβουλίες.
Η αλήθεια είναι ότι τα social media δεν είναι απλώς μια «κακή συνήθεια» που πρέπει να κοπεί. Είναι ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά κοινωνικοποιούνται, φλερτάρουν, εκφράζονται, νιώθουν ότι ανήκουν κάπου. Είναι ο χώρος όπου χτίζουν —ή διαλύουν— την εικόνα του εαυτού τους. Η απαγόρευση, λοιπόν, αγγίζει ένα λεπτό σημείο: τη σύγκρουση ανάμεσα στην προστασία και την αυτονομία. Από τη μία, υπάρχει η ανάγκη να προστατευτεί η ψυχική υγεία των παιδιών από έναν κόσμο που συχνά λειτουργεί με όρους σύγκρισης, υπερδιέγερσης και ψηφιακής εξάρτησης. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος η απαγόρευση να δημιουργήσει ένα «απαγορευμένο φρούτο» που θα γίνει ακόμη πιο ελκυστικό.
Το πιο ενδιαφέρον, ίσως, είναι ότι το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει τα όριά του. «Κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δική σας παρουσία», είπε ο πρωθυπουργός απευθυνόμενος στους γονείς. Όσο κι αν ρυθμιστεί η πρόσβαση, το πραγματικό ερώτημα παραμένει: ποιος μαθαίνει στα παιδιά πώς να διαχειρίζονται αυτό που βλέπουν;
