Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή θα ήταν πιο χριστιανική από ένα τόσο κακό κι αχρείαστο κήρυγμα. Και υπάρχουν και στιγμές που ο λόγος από τον άμβωνα δεν είναι απλώς άστοχος, αλλά βαθιά προσβλητικός. Σε αυτή τη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι νέες δηλώσεις του Μητροπολίτη Kοζάνης, ο οποίος βρήκε τρόπο να «ερμηνεύσει» τον φρικτό θάνατο 47 νέων ανθρώπων στο μπαρ La Constellation στην Ελβετία μέσα από ένα μείγμα θεολογικής ακροβασίας, αρχαιοελληνικών παραδειγμάτων και –κυρίως– ηθικού κουνήματος του δαχτύλου.
Γιατί, σύμφωνα με τον ίδιο, το ερώτημα «γιατί ο Θεός άφησε να συμβεί αυτό;» δεν έχει να κάνει με το κακό, το τυχαίο ή την ανθρώπινη τραγωδία. Έχει να κάνει με το αν τα παιδιά αυτά είχαν πάρει «τον δρόμο της αρετής» ή αν είχαν επιλέξει τον δρόμο του «εγώ» και της «κακίας». Με λίγα λόγια: δεν κάηκαν απλώς. Κάπως… έφταιξαν.
«Λένε κάποιοι τι Θεός είναι αυτός… Γιατί άφησε τα παιδάκια εκεί στην Ελβετία να καούν. Ο Θεός χάρισε στον άνθρωπο τα πάντα και την ελευθερία. Εμείς είμαστε, από τη στιγμή που βαπτιστήκαμε, να επιλέξουμε ή το δρόμο της αρετής, όπως τον επέλεξε ο Ηρακλής και υπέστη τα πάνδεινα από το διάβολο και την αμαρτία, αυτό σημαίνει άθλοι, ή τον δρόμο που επέλεξε ο Οδυσσέας, γιατί αυτό σημαίνει Ιθάκη, ο Οδυσσέας επέλεξε Θεό το ΕΓΩ του..
Δεν τα λέω εγώ, είναι μέσα στο κείμενο, όταν τελικά του εξαφανίζει τα πάντα, ούτε ένα ξύλο δεν έχει… Και βρίσκεται στο τέλος, πεταμένος εκεί στην Κέρκυρα και λέει ‘τι σας έχω κάνει Θεοί και Ποσειδώνα;’.
‘Γιατί δε με πιστεύεις, πιστεύεις στο ΕΓΩ σου, το έχεις κάνει Θεό σου’…
Αυτό είναι… Ο μεν Ηρακλής δείχνει το δρόμο της αρετής, ο δε Οδυσσέας, με την Ιθάκη του, δείχνει το δρόμο του ΕΓΩ και της κακίας»
Και κάπως έτσι έχουμε μια επικίνδυνη διαστρέβλωση του ίδιου του χριστιανισμού. Γιατί ο χριστιανισμός –όσο κι αν κάποιοι επιμένουν να τον παρουσιάζουν σαν manual τιμωρίας– δεν πρεσβεύει την ενοχοποίηση των θυμάτων. Δε διδάσκει ότι ο θάνατος παιδιών είναι «απάντηση» στον εγωισμό τους. Δε λέει πουθενά ότι η τραγωδία είναι divine feedback για “λάθος” lifestyle.
Αντιθέτως, αν κάτι βρίσκεται στον πυρήνα της χριστιανικής διδασκαλίας, είναι η συμπόνια, η σιωπή μπροστά στον πόνο, το «μην κρίνετε ίνα μην κριθήτε». Όχι η μετατροπή μιας μαζικής τραγωδίας σε ηθικό παραλλήρημα και τιμωρητικούς Θεούς.
Το να ακούς, μάλιστα, έναν Μητροπολίτη να μιλά για «κήρυγμα αγάπης» την ώρα που υπονοεί πως 47 νέοι άνθρωποι πέθαναν επειδή πίστεψαν στο «ΕΓΩ» τους, αγγίζει τα όρια της θεολογικής παρωδίας. Είναι απλώς άτεχνο, άκαιρο και απάνθρωπο.
Και ας το πούμε καθαρά: αυτή δεν είναι η Εκκλησία που παρηγορεί. Είναι η Εκκλησία που δικάζει. Δεν είναι ο λόγος που αγκαλιάζει τους πενθούντες. Είναι ο λόγος που τους φορτώνει ενοχές την ώρα που θρηνούν. Και αυτό είναι πολύ κακώς δοσμένη εξουσία ντυμένη με ράσα.
Αν ο χριστιανισμός έχει κάτι να πει μετά από μια τέτοια τραγωδία, δεν είναι «φταίξατε που διαλέξατε λάθος δρόμο». Είναι «λυπάμαι», «συμπάσχω», «είμαι εδώ». Όλα τα άλλα είναι μπαρούφες που προσβάλλουν όχι μόνο τη λογική μας, αλλά και το ίδιο το μήνυμα που υποτίθεται ότι υπηρετούν. Και ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι ειπώθηκαν. Είναι ότι ειπώθηκαν με βεβαιότητα. Σαν να μίλησε ο Θεός αυτοπροσώπως — ενώ στην πραγματικότητα μιλούσε απλώς ένας άνθρωπος που μπέρδεψε τον άμβωνα με έδρα δικαστηρίου.
