Όταν η ανθρωπότητα κοιτάζει ξανά προς τη Σελήνη, δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη ταξίδι στο Διάστημα. Είναι μια επιστροφή με μνήμη, αλλά και με βλέμμα καρφωμένο στο μέλλον. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στο παρελθόν του Apollo και το αύριο του Άρη, η αποστολή Artemis II έγραψε ιστορία.
Τη Δευτέρα στις 13:57 (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ), τέσσερις άνθρωποι βρέθηκαν πιο μακριά από τη Γη από οποιονδήποτε άλλον στην ιστορία. Οι Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen ξεπέρασαν το ιστορικό όριο της Apollo 13, φτάνοντας σε απόσταση 406.770 χιλιομέτρων από τη Γη — περίπου 6.600 χιλιόμετρα πιο μακριά από το προηγούμενο ρεκόρ.
Λίγες ώρες αργότερα, στις 19:02, το πλήρωμα άγγιξε το πιο απομακρυσμένο σημείο της αποστολής του, πριν ξεκινήσει την πορεία επιστροφής. Είχαν ήδη ταξιδέψει περίπου 8.000 χιλιόμετρα πέρα από τη Σελήνη, μετατρέποντας ένα τεχνικό επίτευγμα σε ένα βαθιά συμβολικό ορόσημο: το σημείο όπου το ανθρώπινο βλέμμα απομακρύνεται περισσότερο από ποτέ από τον πλανήτη του.
Και όμως, εκεί, τόσο μακριά, η Γη έμοιαζε πιο κοντά από ποτέ.
«Μου παίρνει το μυαλό αυτό που μπορείς να δεις με γυμνό μάτι», είπε ο Χάνσεν, λίγο πριν το σκάφος πλησιάσει τη Σελήνη.
Λίγο αργότερα, το σκάφος Orion πέρασε στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, σε ένα blackout επικοινωνίας περίπου 40 λεπτών. «Τα λέμε στην άλλη πλευρά», είπε ο Γκλόβερ πριν χαθεί το σήμα.
Όταν η επικοινωνία αποκαταστάθηκε, η Κοχ περιέγραψε τη στιγμή που αντίκρισαν την «Ανατολή της Γης». Η Γη δεν ήταν πια φόντο. Ήταν το μόνο σπίτι. «Πάντα θα επιλέγουμε τη Γη, πάντα θα επιλέγουμε ο ένας τον άλλον», είπε, συμπυκνώνοντας σε μία πρόταση αυτό που καμία φωτογραφία δεν μπορεί να εξηγήσει πλήρως.
Η αποστολή δεν ήταν καθόλου τυχαία φυσικά. Η NASA είχε ήδη στείλει στο πλήρωμα 30 στόχους για παρατήρηση στη σεληνιακή επιφάνεια. Ανάμεσά τους, η αρχαία λεκάνη Orientale και η Hertzsprung στην αθέατη πλευρά — περιοχές που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες, ακόμη και μισό αιώνα μετά το πρόγραμμα Apollo.
Και μέσα σε αυτή την τεχνολογική ακρίβεια, υπήρξε και χώρος για κάτι βαθιά ανθρώπινο. Οι αστροναύτες πρότειναν να δοθεί το όνομα «Carroll» σε έναν κρατήρα, προς τιμήν της εκλιπούσας συζύγου του Γουάισμαν. Ένας φωτεινός σχηματισμός στη Σελήνη μετατράπηκε σε μνήμη. Σε κάτι που ξεπερνά την επιστήμη και αγγίζει την ανάγκη του ανθρώπου να αφήνει ίχνη — ακόμη και στο πιο μακρινό σημείο.
Η ίδια η Κοχ περιέγραψε μια στιγμή σχεδόν ανεξήγητη. Ένα κύμα συγκίνησης που κράτησε δευτερόλεπτα, αλλά άλλαξε την αντίληψή της για τη Σελήνη, σαν τόπο και σαν καθρέφτη της Γης. Έναν τρόπο, εν τέλει, να καταλάβεις πόσο μοναδικό είναι αυτό που θεωρούμε δεδομένο.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το πλήρωμα έγινε μάρτυρας και μιας ολικής έκλειψης Ηλίου, παρατηρώντας το ηλιακό στέμμα σε ένα σκηνικό που, όπως είπε ο Γκλόβερ, έμοιαζε «με επιστημονική φαντασία». Μόνο που δεν ήταν.
Το πρόγραμμα Artemis program σχεδιάστηκε για να ξαναχτίσει τη σχέση της ανθρωπότητας με το Διάστημα. Να επιστρέψει στη Σελήνη, να δημιουργήσει βάση και, τελικά, να ανοίξει τον δρόμο για τον Άρη. Από το 1972, όταν οι τελευταίοι άνθρωποι περπάτησαν στη Σελήνη, μέχρι σήμερα, το Διάστημα έμοιαζε σαν μια ιστορία που είχε ήδη ειπωθεί. Η Artemis έρχεται να τη συνεχίσει. Και κάπως έτσι, οι αποστάσεις ξεπερνιούνται. Κι αυτό που μένει είναι η στιγμή που κοιτάς πίσω και καταλαβαίνεις ότι, όσο πιο μακριά φτάνεις, τόσο πιο καθαρά βλέπεις από πού ξεκίνησες.
Τι είναι το πρόγραμμα Artemis της NASA (πηγή ΕΘΝΟΣ)
Το πρόγραμμα Artemis είναι η πολυετής αποστολή της NASA για την επανδρωμένη επιστροφή στη Σελήνη για πρώτη φορά από το 1972, τη δημιουργία μιας μακροχρόνιας βάσης εκεί και τελικά τη δυνατότητα μελλοντικών επανδρωμένων αποστολών στον Άρη.
Το πρόγραμμα χωρίζεται επί του παρόντος σε πέντε αποστολές:
Artemis I,
Artemis II,
Artemis III,
Artemis IV,
Artemis V
Η Artemis I ήταν η πρώτη μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση, η οποία εκτοξεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022 και διήρκεσε 25 ημέρες. Τοποθέτησε επιτυχώς το διαστημόπλοιο Orion σε τροχιά γύρω από τη Γη και παρείχε κρίσιμα δεδομένα για την Artemis II.
