Τι ΔΕΝ είναι η ψυχοθεραπεία μέσα από 9 Μύθους

Η ψυχοθεραπεία κουβαλά πάνω της περισσότερες προβολές απ’ όσες της ανήκουν. Την έχουμε δει σε ταινίες, την έχουμε ακούσει σε συζητήσεις, τη φοβόμαστε λίγο και την εξιδανικεύουμε άλλο τόσο. Από αυτή τη σύγχυση γεννιούνται φυσικά οι πιο ανθεκτικοί μύθοι. Η αλήθεια είναι ότι οι παρανοήσεις δεν είναι ζήτημα αφέλειας, είναι ο τρόπος που προσπαθούμε να προστατευτούμε από το άγνωστο. Ας δούμε τώρα μερικούς από αυτούς τους μύθους μέσα από παραδείγματα. Έστω ότι βρισκόμαστε σε ένα γραφείο ψυχοθεραπευτή και μάλιστα ξάπλα στο ανάκλιντρο (πόσο στερεοτυπικό το θες;).

Μύθος 1: «Δεν το χρειάζομαι πραγματικά»

Πρώτη συνεδρία. Το γραφείο μοιάζει λίγο ψυχρό και απρόσιτο.

Θεραπευόμεν@: “Δεν ξέρω αν έπρεπε να έρθω… Δεν είναι ότι έχω πρόβλημα, απλώς κουράστηκα να νιώθω έτσι κάθε μέρα. Θα με πάρει σοβαρά αφού ουσιαστικά δεν το έχω ανάγκη;”

-Η ψυχοθεραπεία δεν αφορά μόνο κρίσεις ή τραγωδίες. Αφορά και τη φθορά, την κούραση, το αίσθημα ότι συνεχώς «κρατιέσαι». Το να ζητάς βοήθεια δεν είναι αδυναμία· είναι ένα πρώτο βήμα για να μην αφήσεις τον εαυτό σου να πνιγεί στο καθημερινό στρες.

Θεραπευόμεν@: “Μα, αν έρθω μόνο για τα μικρά πράγματα, δε θα γελάσει; Είναι άξια προσοχής;”

-Κανείς δεν γελάει. Ο χώρος είναι ασφαλής για όλα τα συναισθήματα και κάθε συναίσθημα αξίζει προσοχή. Η θεραπεία είναι για να αναγνωρίσεις και να τιμήσεις αυτά που μέχρι τώρα αγνοούσες.

Μύθος 2: «Ο θεραπευτής θα μου πει τι να κάνω»

Μετά από έναν καβγά με σύντροφο.

Θεραπευόμεν@: “Τι θα έκανες στη θέση μου; Αν μου πεις, θα ήταν πιο εύκολο.”

-Ο θεραπευτής δεν δίνει έτοιμες λύσεις. Στόχος είναι να σε βοηθήσει να δεις επιλογές, να κατανοήσεις τα μοτίβα σου και να κινηθείς συνειδητά. Κάθε απάντηση είναι δική σου, όχι του/της θεραπευτή.

Θεραπευόμεν@: “Μα, φοβάμαι ότι θα κάνω λάθος…”

-Το να φοβάσαι είναι φυσιολογικό. Η θεραπεία δίνει χώρο για δοκιμές και λάθη, χωρίς κρίση.

Μύθος 3: «Θα μιλάμε μόνο για τα παιδικά μου χρόνια»

Στην πέμπτη συνεδρία.

Θεραπευόμεν@: “Πάλι στο παρελθόν… Μήπως δεν προχωράω; Και αν κολλήσω εδώ, δεν θα χάσω έτσι το παρόν;”

-Το παρελθόν είναι εργαλείο, όχι καταδίκη. Σε βοηθά να δεις πώς σχηματίστηκαν μοτίβα και συναισθήματα. Η θεραπεία σε διδάσκει πώς να ζεις καλύτερα στο «τώρα», χωρίς να αγνοείς τις ρίζες σου.

Μύθος 4: «Αν μιλήσω γι’ αυτό, θα διαλυθώ»

Σιωπή. Η ανάσα βαραίνει τον χώρο.

Θεραπευόμεν@: “Τι θα γίνει αν ανοίξω αυτό που κρατάω χρόνια; Θα αντέξω; Αν κλάψω, θα με δει σαν αδύναμο.”

– Η θεραπεία προχωρά με τον ρυθμό σου. Οι συναισθηματικές εκρήξεις δεν είναι απειλή, αλλά μέσο απελευθέρωσης. Κανείς δεν κρίνει. Η ασφάλεια είναι βασική προϋπόθεση της διαδικασίας.

Μύθος 5: «Θα με κρίνει»

Θεραπευόμεν@: “Ντρέπομαι… θα με θεωρήσει κακ@; Και αν δεν τα καταφέρω να αλλάξω ποτέ;”

-Η θεραπεία δεν είναι δικαστήριο. Κάθε συναίσθημα είναι αποδεκτό και η πρόοδος, έστω και η αργή, παραμένει πρόοδος. Τόσο απλά.

Μύθος 6: «Αν ξεκινήσω, θα κολλήσω»

Θεραπευόμεν@: “Αν μάθω όλα αυτά, θα εξαρτώμαι; Και αν δεν τα καταφέρω χωρίς συνεδρίες;”

-Η θεραπεία δίνει εργαλεία για αυτονομία, όχι εξάρτηση. Ο στόχος είναι να μάθεις να τα εφαρμόζεις μόν@.

Μύθος 7: «Αρκεί να μιλάω και όλα θα λυθούν»

Μετά από μερικούς μήνες.

Θεραπευόμεν@: “Καταλαβαίνω γιατί αντιδρώ έτσι, αλλά συνεχίζω τα ίδια μοτίβα…Μικρές αλλαγές… αλλά είναι αυτό αρκετό;”

-Η κατανόηση δεν φέρνει αυτόματη αλλαγή. Απαιτεί επανάληψη και συνειδητή άσκηση. Και ναι, οι μικρές αλλαγές συσσωρεύονται και συνθέτουν την πολυπόθητη μεγάλη πρόοδο.

Μύθος 8: «Η θεραπεία θα με αλλάξει ριζικά»

Θεραπευόμεν@: “Θα χάσω αυτό που είμαι;”

-Η αλλαγή είναι σταδιακή. Αφαιρεί περιοριστικά μοτίβα, όχι την ουσία σου. Δεν θα γίνεις ένα άλλο άτομο, θα παραμείνεις το ίδιο ίσως με διαφορετική οπτική, κριτήρια και φίλτρα.

Μύθος 9: «Γιατί να πάω σε ψυχοθεραπευτή ενώ έχω τόσους φίλους που κάνουν την ίδια δουλειά»

Ο ψυχοθεραπευτής δεν είναι γκουρού. Η δύναμή του είναι η παρουσία και η υποστήριξη σε ένα ασφαλές περιβάλλον με επίκεντρο εσένα. Είναι ένα άτομο εκπαιδευμένο και καταρτισμένο για να επιτελέσει το συγκεκριμένο έργο. Έχει δουλέψει τόσο με άλλους όσο και με τον εαυτό του υπό την εποπτεία συναδέλφου. Δεν τρέφει συναισθήματα για σένα, η σχέση σας είναι σαφής και οριοθετημένη.

Repeat after me τώρα.

Τι δεν είναι η ψυχοθεραπεία;

• Δεν είναι συμβουλευτική στήλη.
• Δεν είναι φιλική κουβέντα χωρίς ρόλους.
• Δεν είναι γρήγορη επιδιόρθωση.
• Δεν είναι χώρος για να αποδείξεις ποιος φταίει.
• Δεν είναι ατελείωτη αναδρομή στο παρελθόν.
• Δεν είναι σχέση εξάρτησης.
• Δεν υπόσχεται μόνιμη ευφορία.
• Δεν αλλάζει την προσωπικότητα.
• Δεν είναι μονόλογος.

Ποιο είναι το συμπέρασμα μετά από όλα αυτά;

Η ψυχοθεραπεία είναι ένας ασφαλής, δομημένος χώρος για να συναντήσεις τον εαυτό σου. Δεν προσφέρει μαγικές λύσεις, αλλά δίνει εργαλεία για:

• Να κατανοήσεις τα μοτίβα σου.
• Να αντέξεις τα δύσκολα συναισθήματα.
• Να κινηθείς πιο συνειδητά στη ζωή σου.

Κάποιες φορές, η αλλαγή δεν μετριέται με δραματικές μεταμορφώσεις ή μεγάλα «ναι» και «όχι». Είναι οι μικρές στιγμές, οι ανεπαίσθητες εσωτερικές μετατοπίσεις που σε κάνουν να νιώθεις κάτι πιο ελαφρύ μέσα σου, που δείχνουν την πρόοδο.

Θεραπευόμεν@: “Δεν ξέρω αν άλλαξε κάτι… αλλά νιώθω λίγο πιο ανάλαφρ@.”

Και κάποιες φορές, αυτό το «λίγο πιο ανάλαφρο» είναι η αρχή όλων.