Δεν είναι λίγες οι φορές που τα social media δίνουν βήμα σε εκατομμύρια ανθρώπους ώστε να εκφράσουν τις απόψεις τους, να συμπαρασταθούν στους άλλους ή ακόμη και να αναζητήσουν δικαιοσύνη. Αυτή είναι άλλωστε και η μεγάλη τους δύναμη και ένας βασικός λόγος που είναι τόσο ισχυρά στις μέρες μας. Ωστόσο, η υπερέκθεση στις προσωπικές τραυματικές ιστορίες των άλλων, χωρίς κάτι τέτοιο να έχει επιδιωχθεί απλά και μόνο επειδή ο αλγόριθμος προωθεί συγκεκριμένο περιεχόμενο στο feed μπορεί να επηρεάσει ιδιαιτέρως αρνητικά τους χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ένα hashtag με εκατομμύρια προβολές στο TikTok είναι το trauma dumping ή αλλιώς το φαινόμενο του να μοιράζεται κανείς τραυματικές προσωπικές του ιστορίες χωρίς αυτό να του έχει ζητηθεί. Αξίζει να σημειώσουμε πως ως ψυχικό τραύμα μπορεί να θεωρηθεί η ψυχολογική επίδραση εμπειριών που υπερβαίνουν την ικανότητα του ατόμου να τις επεξεργαστεί και να τις διαχειριστεί και διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο καθώς δεν επηρεαζόμαστε όλοι με τον ίδιο τρόπο ακόμη και αν το ερέθισμα είναι το ίδιο. Μπορεί να προκύψει τόσο από την παρατεταμένη μη ικανοποίηση βασικών συναισθηματικών αναγκών όσο και από εμπειρίες λεκτικής, ψυχολογικής, σωματικής ή οικονομικής κακοποίησης αλλά και παραμέλησης κατά την παιδική κυρίως ηλικία. Λένε φυσικά, πως ο καλύτερος τρόπος να διαχειριστείς το τραύμα, είναι να μιλήσεις γι’αυτό όσο πιο σύντομα γίνεται. Όταν όμως αναφερόμαστε σε μια τέτοια συζήτηση, εννοούμε με έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης ή ακόμη καλύτερα με έναν ειδικό.
@emsterthememster Does this make sense #fyp #fypツ #real #girls ♬ original sound – H8bud ✌️
Το πρόβλημα ωστόσο ξεκινά όταν οι άνθρωποι, είτε από μοναξιά είτε από ανάγκη προβολής και έλλειψης διεξόδου, αποφασίζουν να μιλήσουν δημόσια για πολύ προσωπικά τραυματικά γεγονότα χωρίς προειδοποίηση και χωρίς κατάλληλο πλαίσιο, απλά ποστάροντας στο λογαριασμό τους στο TikTok. Πέρα από την υπερέκθεση στην οποία υποβάλλουν τον εαυτό τους, εκθέτουν και όσους τυχαία βλέπουν το περιεχόμενό τους σε μια άβολη και δυνητικά επικίνδυνη για την ψυχική τους υγεία κατάσταση.
@sydneyrenayeverhart trauma dump😭🍭🍬 #candysalad #traumacandysalad #funny #comedy #laugh @Hannah Morales ♬ original sound – Sydney Everhart ☻
Δεν είναι φυσικά λίγες οι φορές που η ψυχολογία και οι διαφορετικές προεκτάσεις της γίνονται αντικείμενο της δημιουργίας περιεχομένου, στο Instagram και ακόμη περισσότερο τα τελευταία χρόνια στο TikTok.
Από διαπιστευμένους ψυχολόγους και ειδικούς ψυχικής υγείας μέχρι coaches ή ανθρώπους με έντονη βιωμένη εμπειρία που επιθυμούν να μοιραστούν την εμπειρία τους με το ευρύτερο κοινό, να δώσουν συμβουλές και να βοηθήσουν, υπάρχει πληθώρα βίντεο με καθαρά εκπαιδευτικό χαρακτήρα τα οποία δίνουν την ερμηνεία ψυχολογικών όρων, περιεχόμενο με συμβουλευτικό χαρακτήρα που σκοπό έχει να δώσει συμβουλές για την αντιμετώπιση καταστάσεων που αποτελούν πρόκληση στις μέρες με τα θέματα των σχέσεων, της εργασίας αλλά και του wellness να κυριαρχούν καθώς και βίντεο των προσωπικών εμπειριών.
@liammillerr♬ original sound – Liam Miller
Ειδικά στα βίντεο του τύπου αυτού, η ισορροπία ανάμεσα στο μοίρασμα με σκοπό τη σύνδεση, την ενθάρρυνση και την ενδυνάμωση ατόμων που μπορεί να βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις και του trauma dumping, δηλαδή του μοιράσματος πολύ έντονων και τραυματικών προσωπικών εμπειριών χωρίς τη συναίνεση του άλλου, έχει ως σκοπό μόνο και μόνο να ξεφορτώσει αρνητικά συναισθήματα προς πάσα κατεύθυνση, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που μπορεί να έχει για τον αποδέκτη το περιεχόμενο αυτό καθώς και την ικανότητά του να το διαχειριστεί.
Σε αντίθεση λοιπόν με τη συζήτηση και τις ιστορίες που εμπνέουν, το trauma dumping είναι έντονο και συχνά μονόπλευρο, έχει υπερβολική ένταση και πολλές φορές γίνεται μεταξύ ατόμων που δεν έχουν καμία ουσιαστική σχέση μεταξύ τους, μιμούμενο με ένα τρόπο το μοίρασμα μεταξύ φίλων χωρίς εδώ να υπάρχει ουσιαστική σχέση και σύνδεση.
Από τις λεπτομέρειες για ένα φριχτό τροχαίο που μπορεί να έχει βιώσει κάποιος μέχρι λεπτομέρειες κακοποίησης σε όλες τις μορφές, οι παραλήπτες έρχονται αντιμέτωποι με περιεχόμενο που τους δημιουργεί αμηχανία, στρες, ίσως ενεργοποιεί δικά τους παρελθοντικά τραύματα ή ακόμη και τους κάνει να νιώθουν ενοχές που δεν μπορούν να κάνουν κάτι να βοηθήσουν.
Ένα άλλο θέμα που δημιουργείται σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι πως πολλές φορές τα άτομα που μοιράζονται την ιστορία τους δημόσια, αναφέρουν με σιγουριά μια συγκεκριμένη διάγνωση ή κατάσταση χωρίς να είναι σίγουρο το κατά πόσον έχουν απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό για να λάβουν αυτή τη διάγνωση. Πόσο εύκολα πολλές φορές οι άνθρωποι μπορεί να μιλούν για αγχώδη διαταραχή, μετατραυματικό στρες, ακόμη και διπολική διαταραχή, χρησιμοποιώντας όρους με μεγάλη βαρύτητα, χωρίς ωστόσο να γνωρίζουν την πλήρη σημασία τους, να θεωρούν πως έχουν κάτι τέτοιο με βάση πληροφορίες που βρήκαν στο διαδίκτυο, στιγματίζοντας και τσουβαλιάζοντας ουσιαστικά ολόκληρες ομάδες ανθρώπων που προσπαθούν οι ίδιοι και με τη βοήθεια ειδικών να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις; Δυστυχώς, κάτι τέτοιο γίνεται αρκετά συχνά και το δημόσιο βήμα σε τέτοιες περιπτώσεις ελάχιστα βοηθάει ενώ πολλές φορές μπορεί ακόμη και να εθίσει το άτομο στην έκθεση και αλλά στην ψευδαίσθηση πως κάποιος τον ακούει ουσιαστικά απλά και μόνο επειδή παρακολουθεί ένα βίντεό του.
Σε αυτό το σημείο, αξίζει να τονίσουμε πως αν θεωρούμε πως κάποιος έχει πραγματική ανάγκη για βοήθεια, στην Ελλάδα λειτουργούν όλο το 24ωρο η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 και η Γραμμή 1018. Καθώς η ψυχική υγεία όλων είναι εξίσου σημαντική, σε κάθε περίπτωση, αν νιώσεις πως εκτίθεσαι σε περιεχόμενο που σε επηρεάζει αρνητικά, αξίζει να θυμάσαι πως το περιεχόμενο που εμφανίζεται στις πλατφόρμες, βασίζεται σε αλγόριθμο που ουσιαστικά προβλέπει το περιεχόμενο που μπορεί να σε ενδιαφέρει. Μπορείς πάντα να πατήσεις not interested ή να χρησιμοποιήσεις τα φίλτρα του TikTok, key words ώστε να ορίσεις εσύ το περιεχόμενο που λαμβάνεις, μην το ξεχνάς!
Συντάκτης: Νεφέλη Μπαντελά
