Υπάρχουν κάποιοι σπάνιοι άνθρωποι που σε πιάνουν πριν καν ανοίξεις το στόμα σου να βγάλεις φωνή. Καταλαβαίνουν τη σιωπή σου και τη μικρή παύση που κάνεις πριν δώσεις μια απάντηση και αποκρυπτογραφούν το χαμόγελό σου και τη ματιά σου σαν μηχάνημα σκαναρίσματος. Αυτοί οι άνθρωποι δεν μας κοιτάζουν απλά, μας βλέπουν καθαρά! Όμως, πολλές φορές όταν συμβαίνει αυτό, αντί να νιώσουμε ανακούφιση, νιώθουμε ένα ανεξήγητο σφίξιμο. Γιατί άραγε;
Όταν κάποιος σε βλέπει καθαρά, σημαίνει ότι δεν μπορείς να κρυφτείς. Δεν έχεις τον χρόνο να οργανώσεις τι θα πεις ή να πεις το κλασικό «είμαι καλά» με το ύφος που υπονοεί «μη ρωτήσεις κάτι παραπάνω…». Οι άνθρωποι που μας καταλαβαίνουν χωρίς λόγια μας φέρνουν αντιμέτωπους με κάτι πολύ άβολο… τον εαυτό μας χωρίς φίλτρα. Μπορεί αυτό να ακούγεται ποιητικό σαν quote, όμως στην πράξη είναι λίγο τρομακτικό. Είναι σαν να μπαίνεις σε δοκιμαστήριο με νέον φώτα από πάνω και καθρέφτες παντού. Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει σωτηρία.
Ο λόγος που μας τρομάζει αυτό είναι επειδή έχουμε μάθει να επικοινωνούμε μεταξύ μας φορώντας μάσκες. Δεν το κάνουμε από κακία, πιστεύω πως το κάνουμε μέσα από την αίσθηση της επιβίωσης. Η μάσκα του δυνατού, του αστείου, του «εγώ τα ελέγχω όλα» είναι αδιαμφισβήτητα αυτή που μας προστατεύει από το πόσα θα επιτρέψουμε να αποκαλύψουμε στον άλλον και σε τι βαθμό θα εκτεθούμε. Έτσι λοιπόν, φοράμε αυτές τις μάσκες ξανά και ξανά γιατί παίζουν από μόνες τους τον ρόλο τους. Να όμως, που έρχεται κάποιος στη ζωή μας που δεν εντυπωσιάζεται από το performance και δεν μπερδεύεται από το χιούμορ-ασπίδα μας και βλέπει αυτές τις μάσκες σαν διάφανες. Και τότε έρχεται ο πανικός και προσπαθούμε να βρούμε τρόπο να κρυφτούμε.
Όταν μας καταλαβαίνουν χωρίς να μιλάμε, δημιουργείται το άβολο συναίσθημα της απόρριψης και του φόβου της αποκάλυψης. Γιατί όταν κάποιος σε «διαβάζει», δεν μπορείς να κρυφτείς ούτε από τις ίδιες τις αντιφάσεις σου. Δε γίνεται μέσα σου να βράζεις και να το παίζεις cool, ούτε να δείχνεις ανεξάρτητος όταν διψάς για επιβεβαίωση. Όλο αυτό το άβολο συναίσθημα όμως είναι και αυτό που μας κάνει να γουστάρουμε αυτούς τους ανθρώπους. Μέσα μας όλοι θέλουμε να μας καταλαβαίνουν, να μας βλέπουν αληθινά και να μας νιώθουν. Δεν αισθανόμαστε οικεία μόνο με ένα κρασί στο χέρι και αγκαλίτσες στον καναπέ. Το σημαντικό είναι το να σε δουν σε μέρες που δεν είσαι ωραίος, ούτε πνευματώδης, αλλά ούτε και σίγουρος. Είναι το να μείνεις στο εδώ και τώρα χωρίς σενάριο!
Γιατί όμως φοράμε μάσκες ακόμα και στους πιο κοντινούς μας ανθρώπους; Πιστεύω ότι αυτό το κάνουμε γιατί σε αυτούς η έκθεση του εαυτού μας πονάει περισσότερο. Αν κάποιος ξένος μας παρεξηγήσει δεν μας πειράζει, γιατί δεν μας νοιάζει στον ίδιο βαθμό η γνώμη του όσο ενός κοντινού μας ανθρώπου. Αυτού η γνώμη μετράει! Το βλέμμα του μπορεί να μας καθηλώσει και να μας λυτρώσει. Έτσι, από φόβο μήπως χαλάσουμε την εικόνα μας, καταλήγουμε να δείχνουμε μόνο κάποια σκόρπια κομμάτια μας. Λίγο εδώ και λίγο εκεί σαν ένα trailer από μια ταινία.
Επίσης, οι άνθρωποι που μας βλέπουν καθαρά μας θυμίζουν ποιοι θα μπορούσαμε να είμαστε και αυτό κάπως μας ενοχλεί. Αν κάποιος δει τη δύναμή μας, την ευαισθησία ή την αλήθειά μας πριν καν την παραδεχτούμε εμείς οι ίδιοι, τότε παύουμε να έχουμε δικαιολογημένες αντιδράσεις. Δεν μπορείς να πεις με μια άνεση «έτσι είμαι», γιατί μόλις κάποιος σου έδειξε έναν καθρέφτη χωρίς φίλτρο ομορφιάς. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ζητούν από εμάς να είμαστε τέλειοι, ούτε θέλουν να τους δείχνουμε μόνο τα χαμόγελά μας, θέλουν απλά να είμαστε αληθινοί απέναντί τους. Αυτό από μόνο του είναι απίστευτα ξεκούραστο γιατί δεν χρειάζεται να εξηγούμε τα πάντα και να μιλάμε συνεχώς για να μας καταλάβουν.
Ίσως λοιπόν να μην είναι και τόσο τρομακτικοί όσο θέλουμε να πιστεύουμε. Μας τρομάζει το πόσο εύκολα θα μπορούσαμε να κατεβάσουμε τις άμυνές μας αν τους αφήναμε να μας δουν χωρίς προστασία. Είναι αυτή η πιθανότητα να μας αγαπήσουν γι’ αυτό που είμαστε και όχι γι’ αυτό που δείχνουμε, γιατί τότε δεν έχουμε να κατηγορήσουμε πια καμία μάσκα αν πληγωθούμε.
Τελικά, μπορεί να μην έχει να κάνει με το θάρρος, αλλά με την επιλογή. Την επιλογή του να μείνεις λίγο παραπάνω στη στιγμή όταν συναντάς τέτοιους ανθρώπους αντί να τρέξεις να φορέσεις πάλι την πανοπλία σου. Δεν λέω ότι είναι εύκολο ούτε ότι θα το πετυχαίνουμε πάντοτε. Αλλά όσο μεγαλώνω καταλαβαίνω πως η εσωτερική μας αλήθεια, όσο γυμνή κι αν είναι, αναπνέει καλύτερα από οποιαδήποτε μάσκα. Κι αν κάποιος μας δει όπως είμαστε και μείνει, τότε ίσως εκεί να βρίσκεται η πραγματική ασφάλεια. Στο σημείο δηλαδή που δεν είναι ανάγκη να κρυβόμαστε επειδή μας βλέπουν καθαρά, αλλά στο να μην κρυβόμαστε καθόλου!
Συντάκτης: Ασημίνα Μαραγκού
