Πριν λίγες μέρες ήρθαν στο φως της δημοσιότητας φωτογραφικά ντοκουμέντα από τις τελευταίες ώρες 200 ανθρώπων, οι οποίοι όδευαν προς εκτέλεση στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Πρόκειται για σπάνιο φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση που πραγματοποιήθηκε την 1η Μαΐου 1944 ως αντίποινα των Γερμανών και μάλιστα θεωρείται από τα πιο εμβληματικά εγκλήματα της τότε περιόδου. Μέχρι σήμερα δεν είχε εντοπιστεί φωτογραφικό υλικό από το εν λόγω γεγονός. Όλα όσα γνωρίζαμε ήταν μόνο από μαρτυρίες και γραπτές πηγές. Ωστόσο, μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις κι αυτό αποδεικνύεται περίτρανα βλέποντας τους νέους ανθρώπους να οδεύουν προς το θάνατο με βλέμματα γεμάτα περηφάνια, πόνο και θυσία, καθώς άφηναν πίσω τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Η συλλογή άνηκε στον Χέρμαν Χόιερ, υπολοχαγό της Βέρμαχτ, που το διάστημα 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο Μαλακάσας και φέρεται να είχε διαταγή να παρακολουθήσει ή να συνδράμει στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων. Τα συγκεκριμένα στιγμιότυπα βρέθηκαν στην κατοχή του Βέλγου συλλέκτη Τιμ Ντε Κράενε, ο οποίος προσπάθησε να τις πουλήσει στην πλατφόρμα του e-Bay. Ο σάλος που ξέσπασε κινητοποίησε τα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο απέστειλε ειδικό κλιμάκιο στο Βέλγιο για να εξακριβώσει και να πιστοποιήσει την αυθεντικότητα των εικόνων. Η αντιπροσωπεία συναντήθηκε λοιπόν με τον συλλέκτη και εξέτασε τις 262 φωτογραφίες, αλλά και το έντυπο υλικό που είχε προσθέσει ο ίδιος στη συλλογή και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το υλικό είναι πράγματι αυθεντικό. Τη Δευτέρα 16/2, υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ της ελληνικής πλευράς και του Κράενε και το υλικό κατέβηκε από τη γνωστή πλατφόρμα πώλησης.
Ο συλλέκτης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είμαι χαρούμενος και ανακουφισμένος που τελείωσαν όλα και δε θα κάνω άλλη δήλωση. Δε θα πω τίποτε άλλο μέχρι να τελειώσουν όλα». Ανέφερε ότι υπάρχει λύση στο τραπέζι, όμως δε θέλησε να προβεί σε λεπτομέρειες. Οι δηλώσεις του έγιναν λίγη ώρα με την ανακοίνωση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, η οποία ανέφερε: «Το υλικό φωτίζει τόσο το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας όσο και τον τρόπο με τον οποίο ο ναζιστικός μηχανισμός προπαγάνδας, υπό τον Γιόζεφ Γκέμπελς, αξιοποίησε τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο ως εργαλεία επιρροής». Επίσης, στάθηκε στη σημαντικότητα των τεκμηρίων αυτών, καθώς όπως είπε αποτελούν στοιχεία της σύγχρονης ιστορίας.
Το αρχείο με τις φωτογραφίες κηρύχτηκε Μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού και σύμφωνα με πληροφορίες έχουν δρομολογηθεί ήδη διαδικασίες με σκοπό τη διεκδίκησή τους. Μάλιστα, όπως αναφέρει το Πρώτο Θέμα, η συμφωνία έχει ήδη κλείσει στα 100.000 ευρώ, από χθες το βράδυ, ως deal της ελληνικής αντιπροσωπείας του υπουργείου Πολιτισμού.
Φαίνεται ότι εκτός από τις λήψεις που γνωρίζουμε εμείς, υπάρχει ολόκληρο φωτογραφικό άλμπουμ. Την αποκάλυψη αυτή έκανε ο Νικήτας Κακλαμάνης στην ΕΡΤ, την περασμένη Πέμπτη. Ο ίδιος δήλωσε ότι έπειτα με επικοινωνία που είχε με την υπουργό Λίνα Μενδώνη γνωρίζει ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο, γεγονός που καθιστά την απόκτησή του εθνική προτεραιότητα.
Το μόνο σίγουρο είναι πως το αμέσως επόμενο διάστημα θα έχουμε εξελίξεις για το εν λόγω θέμα. Αυτό που ευχόμαστε είναι να πάνε όλα καλά και το φωτογραφικό υλικό να καταλήξει εκεί όπου και ανήκει, γιατί εκτός του ότι αποτελεί σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, είναι και ένα απτό ντοκουμέντο μνήμης και για τις οικογένειες των εκτελεσθέντων, αλλά και για όλους μας.
Συντάκτης: Μαρία Μωραΐτη
