Οι υποθέσεις έμφυλης βίας που βλέπουν το φως της δημοσιότητας κατά καιρούς μας συγκλονίζουν, αλλά κυρίως προκαλούν οργή, καθώς από ό,τι φαίνεται δεν έχουν αλλάξει και πολλά στο ποινικό κομμάτι και όχι μόνο. Ας κάνουμε μια αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν στην υπόθεση της Ζιζέλ Πελικό. Για όσους δεν τη θυμούνται πρόκειται για τη γυναίκα που ο σύζυγός της επί 10 ολόκληρα χρόνια τη νάρκωνε και τη βίαζε και παράλληλα οργάνωνε το βιασμό της και από άλλους άνδρες που έβρισκε μέσω διαδικτύου. Το δικαστήριο λοιπόν επέβαλε τις ανώτατες ποινές που προβλέπονται για το έγκλημα του βιασμού τόσο στον ίδιο το σύζυγό, όσο και στους άλλους άντρες που τη βίαζαν. Η δικαιοσύνη ενήργησε όπως έπρεπε, αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο εδώ. Η υπόθεση της Πελικό ήταν η αφορμή για να αλλάξουν ορισμένα πράγματα στη γαλλική νομοθεσία σε ό,τι αφορά στο έγκλημα του βιασμού.
Τι άλλαξε όμως; Ας ρίξουμε μια ματιά.
Στο γαλλικό Ποινικό Δίκαιο εισήχθη η έννοια της συναίνεσης, η οποία αν μας ρωτάς είναι μια έννοια που πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει σε τέτοιας φύσης εγκλήματα, καθώς μιλάμε για παραβίαση της αυτοδιάθεσης του σώματος και της αξιοπρέπειας του ατόμου. Πλέον ο βιασμός και η σεξουαλική βία ορίζονται ρητά ως μη συμφωνημένες σεξουαλικές πράξεις. Το κράτος τιμωρεί όσες πράξεις συνέβησαν με βία, απειλή, εξαναγκασμό η αιφνιδιασμό, αλλά συμπεριλαμβάνει και όσες συνέβησαν χωρίς να υπάρχει συναίνεση. Με λίγα λόγια η οποιαδήποτε σεξουαλική πράξη πρέπει να έχει συμφωνηθεί από όλα τα συμμετέχοντα άτομα.
Πάμε τώρα στα λίγο πιο δύσκολα. Η σιωπή δε σημαίνει ότι λέμε ναι και αυτό πρέπει να γίνει ξεκάθαρο. Στο νόμο λοιπόν ορίζεται και τι είναι η συναίνεση, για να μην υπάρχουν οι «γνωστές» παρερμηνείες και για να μη μένει κανένα παραθυράκι στους επίδοξους δράστες. Η συναίνεση είναι μια έννοια που παρεξηγείται από κάποιους. Το ότι συμφωνούμε σε κάτι δε σημαίνει ότι συμφωνούμε και σε κάτι άλλο. Αν αλλάξουμε γνώμη ή μετανιώσουμε για κάτι που αποφασίσαμε μπορούμε να ανακαλέσουμε, το ότι είπαμε «ναι» σε κάτι στην αρχή και το πήραμε πίσω για τον οποιονδήποτε λόγο, σημαίνει ότι δεν το θέλουμε πλέον και αυτό θα πρέπει να είναι σεβαστό. Επίσης, η έλλειψη ή η απουσία αντίδρασης δε σημαίνει ότι συμφωνούμε σε κάτι.
Ο νομοθέτης ορίζοντας τι είναι και τι δεν είναι συναίνεση διευκολύνει κατά πολύ την εκδίκαση των υποθέσεων βιaσμού, αλλά και βγάζει από τη δύσκολη θέση τους ανθρώπους που έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση, οι οποίοι καλούνται να αποδείξουν ότι δεν είναι οι ελέφαντες στο δωμάτιο και παλεύουν τα αποδείξουν τα αυτονόητα.
Η Γαλλία δεν είναι η πρώτη χώρα που εντάσσει τη συναίνεση στο Ποινικό της Δίκαιο. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Σουηδία και η Ισπανία έχουν προχωρήσει σε αυτή τη μεταρρύθμιση.
Η Ελλάδα πότε; Και δενρωτάμε καθόλου ήρεμα.
Συντάκτης: Μαρία Μωραΐτη
