Η έμμηνος ρύση ή πιο απλά η γνωστή σε όλους μας περίοδος αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα θέμα ταμπού. Τι σημαίνει αυτό; Μιλάμε γι’ αυτή συνθηματικά χρησιμοποιώντας εκφράσεις όπως: «ήρθαν οι Ρώσοι», «αδιαθέτησα», «είμαι στις μέρες μου» και πολλές φορές κρύβουμε τις σερβιέτες είτε στο μανίκι είτε στην τσέπη για να μη φαίνονται. Όταν, δε, μια φίλη μας ζητήσει σερβιέτα της την δίνουμε λες και κάνουμε διακίνηση παράνομων ουσιών. Στην πραγματικότητα τα προϊόντα περιόδου είναι απλώς αναγκαία αντικείμενα για όσα άτομα έχουν περίοδο. Αυτό και τίποτα περισσότερο. Η έμμηνος ρύση είναι μια φυσιολογική διεργασία του σώματος όσων ατόμων έχουν μήτρα και ωοθήκες και λέγεται περίοδος γιατί εμφανίζεται κυκλικά και επαναλαμβανόμενα. Απλή ετυμολογική ανάλυση.
Κι όμως μια φυσιολογική διεργασία του ανθρώπινου σώματος εξαιτίας της γλυκιάς μας πατριαρχίας και όχι μόνο είναι επενδυμένη με ντροπή και αντιμετωπίζεται από πολύ κόσμο σαν κάτι βρόμικο, ενώ στην πραγματικότητα είναι αίμα που έχουμε και στο υπόλοιπο σώμα μας, το οποίο αποβάλλεται εφόσον δεν υπάρχει εγκυμοσύνη.
Ας εστιάσουμε λίγο παραπάνω στα προϊόντα περιόδου που χρησιμοποιούμε, ξέρεις σερβιέτες, ταμπόν, κύπελο, δίσκο και εσώρουχο περιόδου. Αν δε γνώριζες την ύπαρξης μερικών εξ’ αυτών, είναι επειδή είναι σχετικά νέα προϊόντα και δεν πωλούνται μέχρι τώρα σε ευρεία κατανάλωση. Με λίγα λόγια δεν μπορείς να τα προμηθευτείς από το σουπερμάρκετ της γειτονιάς σου, αλλά σε φαρμακεία και διαδικτυακά καταστήματα. Σε περίπτωση που δεν το έχεις παρατηρήσει οι τιμές των προϊόντων περιόδου είναι αυξημένες. Μη βλέπεις ένα ποσό της τάξεως των 3 – 4€ και σκέφτεσαι: «Έλα μωρέ οικονομικά είναι». Στην πραγματικότητα το κόστος τους είναι υψηλό. Είπαμε είναι αναγκαία για εμάς τις θηλυκότητες, επομένως τα χρειαζόμαστε κάθε μήνα και μάλιστα πολλές από εμάς χρησιμοποιούμε και πάνω από ένα πακέτο. Αν πολλαπλασιάσεις την τιμή του προϊόντος επί δύο -αφού είπαμε δύο συσκευασίες- και μετά όλο αυτό επί 12 που είναι οι μήνες το κόστος είναι τεράστιο. Και σκέψου τώρα αν μια οικογένεια έχει 2-3 ή και περισσότερα κορίτσια. Εκεί το κόστος είναι απλά δυσβάσταχτο και δεν το λέμε με καμία δόση υπερβολής.
Και για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με στοιχεία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 10% των ατόμων με έμμηνο ρύση βιώνει αυτό που αποκαλούμε η φτώχεια περιόδου. Τι είναι τώρα η φτώχεια περιόδου (aka period poverty); Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία τα άτομα που έχουν περίοδο δεν έχουν πρόσβαση σε βασικά προϊόντα υγιεινής ή και κατάλληλες συνθήκες για να διαχειριστούν την περίοδό τους με ασφάλεια. Αυτό πρακτικά μπορεί να σημαίνει μερική ή ολική αδυναμία αγοράς προϊόντων, περιορισμένη πρόσβαση και χώρους με ελλιπή ή καθόλου υγιεινή.
Ναι, για σένα που σκέφτηκες ότι αυτά είναι υπερβολές στον προηγμένο κόσμο που ζούμε, να σε ενημερώσουμε ότι η φτώχεια περιόδου οφείλεται σε οικονομικές δυσκολίες, στην ελλιπή ενημέρωση για το θέμα, αλλά και στις ανισότητες σε ό,τι έχει να κάνει με την πρόσβαση στα προϊόντα υγιεινής. Προφανώς και η κατάσταση αυτή έχει και συνέπειες. Ορισμένα άτομα μπορεί να λείπουν από το σχολείο ή τη δουλειά, να αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων εξαιτίας μη ασφαλώς εναλλακτικών και το ίσως το πιο σημαντικό να ευνοείται ο κοινωνικός αποκλεισμός.
Και τι μπορούμε να κάνουμε για να εξαλειφθεί ή έστω να περιοριστεί η φτώχεια περιόδου;
Το κυριότερο είναι να μειωθεί ή ακόμη καλύτερα να καταργηθεί ο φόρος στα προϊόντα περιόδου. Στις χώρες όπου ο φόρος έχει καταργηθεί εντελώς, ανήκουν μεταξύ άλλων η Κύπρος, η Μάλτα, η Αυστρία και η Ιρλανδία. Από την άλλη μειωμένο φόρο της τάξης του 3-10% διατηρούν η Ισπανία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Φιλανδία. Μαντέψτε η Ελλάδα δεν ανήκει σε καμία από τις δύο κατηγορίες, αφού ο ΦΠΑ παραμένει στο 24%. Μια άλλη κίνηση που θα βοηθούσε είναι οι δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης σχετικά με την έμμηνο ρύση, καθώς και η δωρεάν διανομή σε σχολεία και ευάλωτες ομάδες.
Για να μην πούμε ότι στη χώρα μας δεν γίνονται αντίστοιχες ενέργειες να πούμε ότι φέτος για πρώτη φορά υλοποιείται το πρόγραμμα «ΡΙΣΠΕΚΤ στο Σώμα σου. Μιλάμε ανοιχτά για την περίοδο» στο πλαίσιο του εθνικού προγράμματος Υγείας & Υγιεινής Περιόδου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF. Μέσω του προγράμματος αυτού λοιπόν υλοποιούνται ενημερωτικά σεμινάρια σε μαθητές και μαθήτριες ηλικίας από 8-15 ετών, αλλά και σε γονείς και εκπαιδευτικούς. Στο πλαίσιο των δράσεων μοιράζονται δωρεάν σερβιέτες σε όσα κορίτσια συμμετέχουν με σκοπό να μειωθεί το στίγμα γύρω από την περίοδο, αλλά και φυσικά να αποκτήσουν δωρεάν πρόσβαση στα προϊόντα περιόδου, έστω για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Ας ελπίσουμε ότι στο μέλλον όχι μόνο θα γίνουν αντίστοιχες δράσεις, αλλά ότι και θα καταργηθεί επιτέλους ο ΦΠΑ στα προϊόντα υγιεινής της περιόδου.
Συντάκτης: Μαρία Μωραΐτη
