Αν έχεις μεγαλώσει σε ένα σπίτι με φωνές, με απότομες σιωπές, με ένα «δεν ξέρω τι θα γίνει σήμερα», με μια αγωνία στο στομάχι χωρίς λόγο, τότε η ηρεμία δεν σου φαίνεται φυσιολογική. Σου φαίνεται ύποπτη και κάπως βαρετή. Όχι επειδή είσαι drama queen, ούτε επειδή σε τραβάνε τα τοξικά. Αλλά επειδή το σώμα σου έμαθε αλλιώς.
Όταν από μικρός ζεις σε περιβάλλον όπου όλα είναι ένταση, το νευρικό σου σύστημα μένει μόνιμα σε επιφυλακή. Μαθαίνεις να ακούς βήματα στο διάδρομο και να καταλαβαίνεις από τον ήχο αν έρχεται καταιγίδα. Μαθαίνεις να διαβάζεις τα βλέμματα και να προσαρμόζεσαι. Να ηρεμείς τους άλλους πριν εκραγούν. Γίνεσαι ειδικός στο χάος. Αυτό όμως έχει ένα τίμημα: το χάος γίνεται το baseline σου. Οπότε, όταν μεγαλώσεις και βρεθείς σε μια σχέση που είναι ήρεμη, σε έναν άνθρωπο που δεν φωνάζει, δεν εξαφανίζεται, δεν σε κάνει να αναρωτιέσαι κάθε τρεις ώρες αν σε θέλει, τότε κάτι μέσα σου δεν ξέρει πώς να το διαχειριστεί και το βαφτίζει βαρετό. Όταν δεν υπάρχει ένταση, νομίζεις ότι δεν υπάρχει συναίσθημα. Πόσες φορές έχεις πει ή ακούσει, «Είναι καλός, αλλά δεν νιώθω αυτό το κάτι»; Και αυτό το κάτι τι είναι συνήθως; Το σφίξιμο στο στομάχι. Η ανασφάλεια. Η αγωνία αν θα απαντήσει. Η κορύφωση μετά τον καβγά.
Αν έχεις μάθει ότι η αγάπη συνοδεύεται από άγχος, τότε όταν λείπει το άγχος νομίζεις ότι λείπει και η αγάπη. Αλλά στην πραγματικότητα λείπει η υπερένταση. Και το σώμα σου, που έχει συνηθίσει να λειτουργεί στα κόκκινα, μπερδεύει τη σταθερότητα με αδιαφορία. Η ηρεμία σε αφήνει μόνο με τον εαυτό σου. Στο χάος δεν προλαβαίνεις να νιώσεις. Έχεις πάντα κάτι να διαχειριστείς. Στην ηρεμία όμως; Υπάρχει χώρος. Και μέσα σε αυτόν τον χώρο ανεβαίνουν πράγματα που είχες θάψει. Φόβοι, ανασφάλειες, παλιές πληγές. Σκέψεις που δεν καλύπτονται από δράμα. Και τότε είναι πιο εύκολο να πεις «βαριέμαι» παρά να παραδεχτείς πως δεν αντέχεις αυτή τη σιωπή. Γιατί η σιωπή σε φέρνει αντιμέτωπο με σένα.
Σε πολλά χαοτικά σπίτια, τα παιδιά παίρνουν ρόλους. Γίνονται δυνατά, ώριμα, δεν δημιουργούν πρόβλημα. Μέσα στο χάος έχεις λόγο ύπαρξης. Είσαι απαραίτητος. Όταν όμως όλα είναι ήρεμα, δεν χρειάζεται να σώσεις κανέναν. Δεν χρειάζεται να μαζέψεις τα κομμάτια. Και τότε, βαθιά μέσα σου, μπορεί να εμφανιστεί μια περίεργη ερώτηση: και τώρα εγώ τι κάνω εδώ; Η ηρεμία δεν σου αφαιρεί μόνο την ένταση. Σου αφαιρεί τον ρόλο που ήξερες. Και αυτό πονάει πιο πολύ απ’ όσο νομίζουμε. Η ησυχία μοιάζει με την ηρεμία πριν την καταιγίδα.
Αν έχεις ζήσει απρόβλεπτες εκρήξεις, τότε έχεις μάθει ότι η ηρεμία δεν κρατάει. Είναι απλώς διάλειμμα. Οπότε, όταν όλα είναι καλά, αντί να χαλαρώνεις, σφίγγεσαι. Και πολλές φορές, χωρίς να το καταλαβαίνεις, δημιουργείς εσύ την ένταση. Έναν καβγά από το πουθενά. Μια υπερανάλυση. Μια απόσυρση. Όχι επειδή θέλεις να χαλάσεις τα πράγματα, αλλά γιατί το γνώριμο χάος σου είναι πιο ασφαλές από την άγνωστη ηρεμία. Δεν είναι ότι σου αρέσουν οι δύσκολοι άνθρωποι, είναι ότι σου είναι οικείοι. Σου ενεργοποιούν το σύστημα που ξέρεις να χειρίζεσαι. Ξέρεις πώς να κυνηγάς. Ξέρεις πώς να προσπαθείς. Ξέρεις πώς να αποδεικνύεις την αξία σου. Με τον σταθερό άνθρωπο όμως δεν έχεις κάτι να αποδείξεις. Σε θέλει έτσι απλά. Ήρεμα. Καθημερινά. Και αυτό, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, στην αρχή σε τρομάζει.
Η ηρεμία δεν θα σου φανεί ξαφνικά μαγικά όμορφη. Θέλει εκπαίδευση. Στην αρχή θα σου φανεί επίπεδη. Μετά άβολη. Μετά βαρετή. Αν όμως μείνεις λίγο παραπάνω εκεί, αρχίζεις να παρατηρείς άλλα πράγματα. Ότι δεν έχεις κόμπο στο στομάχι. Ότι δεν ελέγχεις το κινητό κάθε πέντε λεπτά. Ότι μπορείς να κοιμηθείς χωρίς να σκέφτεσαι σενάρια. Και τότε αρχίζεις να καταλαβαίνεις ότι αυτό που νόμιζες πάθος ήταν απλά άγχος. Και αυτό που νόμιζες βαρεμάρα, είναι στην πραγματικότητα γαλήνη.
Η ηρεμία δεν είναι έλλειψη ζωής. Μπορεί να μην έχει δράμα να διηγηθείς στις φίλες σου. Έχει όμως σταθερότητα. Έχει συνέπεια. Έχει έναν άνθρωπο που είναι εκεί και αύριο και μεθαύριο. Και για κάποιον που μεγάλωσε στο χάος, αυτό δεν είναι αυτονόητο. Είναι σχεδόν επαναστατικό.
Ίσως λοιπόν δεν είναι ότι η ηρεμία είναι βαρετή. Ίσως είναι ότι δεν μας έμαθαν ποτέ να τη συνδέουμε με την αγάπη. Μας έμαθαν ότι η αγάπη πονάει, αγχώνει, δοκιμάζει, φεύγει και επιστρέφει. Και τώρα που δεν πονάει, δεν ξέρουμε πώς να τη νιώσουμε.
Αλλά η αλήθεια είναι αυτή: η ηρεμία δεν είναι άδεια. Είναι χώρος. Και όταν μάθεις να αντέχεις αυτόν τον χώρο, τότε αρχίζεις να καταλαβαίνεις πως το χάος δεν ήταν πάθος. Ήταν απλώς το μόνο που ήξερες.
Συντάκτης: Ιόλη Ντόκου
