Κάποιες στιγμές στον βίο μας, μια φράση που είναι απλή, άμεση, είναι αυτή που σε χτυπάει εκεί που σκέφτεσαι αλλά φοβάσαι να το πεις δυνατά. Η Χάρις Αλεξίου σε προσφατη τοποθέτησή της στη δημόσια συζήτηση στην «Πολυθρόνα της Εύχαρις», της ψυχολόγου και αναπληρώτριας καθηγήτριας Ιατρικής του ΑΠΘ, Εύχαρις Παναγοπούλου, μίλησε για τη μόνιμη κατάσταση έρωτα λέγοντας:
«Αν ζούσες συνέχεια με τον έρωτα, θα ήσουν ένας παλαβός άνθρωπος.»
Ακούγεται απλό, αλλά πίσω από αυτήν τη φράση υπάρχει μια ενέργεια που όλοι έχουμε νιώσει, λίγο ή πολύ. Όταν νοιάζεσαι για κάτι, όχι απλά το θέλεις, όχι απλώς το αισθάνεσαι, αλλά το βιώνεις, αποκτάς μια ελαφριά μορφή παραλογισμού. Και επειδή ζούμε μια εποχή όπου οι λέξεις έχουν χάσει την έντασή τους, όταν μια καλλιτέχνιδα όπως η Αλεξίου μιλάει έτσι, όχι απλά δίνει μια δήλωση, δίνει μια κοινή εμπειρία που αναγνωρίζουμε όλοι.
Κάποιος μπορεί να ακούει αυτή την πρόταση και να γελά.
— «Τι εννοεί “παλαβός άνθρωπος”;»
— «Μήπως είναι υπερβολή; Αν το κάνει συνέχεια, δεν είναι απλώς ερωτευμένος, είναι καταληψίας συναισθημάτων;»
Δεν εννοεί ότι ο έρωτας παραφρονεί τον άνθρωπο, αλλά ότι όταν βιώνεις τον έρωτα βαθιά και αληθινά, χάνεις λίγη από την «κανονικότητά» σου — και το καταλαβαίνεις εσύ πριν το καταλάβουν οι γύρω σου. Είναι σαν να περιγράφεις μια κατάσταση όπου οι οδηγίες χρήσης της ψυχής παραβιάζονται εκ προθέσεως και έχεις αφήσει την καρδιά να γράψει τους δικούς της κανόνες.
Αυτό που λέει η Αλεξίου δεν είναι ρομαντικό παραμύθι. Είναι μια προσέγγιση που πατάει στη ζωντανή εμπειρία, την απτή αίσθηση του έρωτα, όχι την ωραιοποιημένη εκδοχή του Instagram ή των τραγουδιών. Όταν ζεις με τον έρωτα συνεχώς, δεν είσαι ήρεμος θεατής της ζωής, γίνεσαι ενεργός, ενθουσιώδης, και κάποιος μπορεί να το περιγράψει ως «παλαβιά». Όχι τρέλα με την ιατρική έννοια, αλλά εκείνη την ανησυχητικά όμορφη ένταση που ζωγραφίζεται στα μάτια σου όταν ακούς το όνομα του άλλου.
Αυτό που πολλοί καταλαβαίνουμε όταν διαβάζουμε αυτή την αποστροφή είναι μια κοινή ταύτιση. Όταν έχεις βρεθεί στην κορύφωση των συναισθημάτων, όπου οι σκέψεις σου χορεύουν με τις εικόνες, όπου ξυπνάς και κοιμάσαι με μια άλλη ψυχή στο μυαλό σου, ξέρεις ότι αυτό που περιγράφει δεν είναι υπερβολή. Είναι μια καθαρή παραδοχή: ο έρωτας δεν είναι απλώς συναίσθημα, είναι ένας τρόπος ύπαρξης.
Και τότε αρχίζεις να σκέφτεσαι τι πραγματικά σημαίνει να «ζεις συνέχεια με τον έρωτα»; Σημαίνει να αφήνεις την καρδιά σου να κυβερνάει την καθημερινότητα; Σημαίνει να σε παίρνουν οι σκέψεις σου αλλού κάθε φορά που κάποιος σε κοιτάζει; Σημαίνει να συγχέεις το πάθος με την πραγματικότητα; Ή κάτι ακόμα πιο ενδιαφέρον; Να είσαι παρών, πολύ έντονα και με όλη σου την ψυχή, σε κάτι που σε ξεπερνά;
Γιατί μας αφορά; Γιατί μπορείς να είσαι σε σχέση και να σκέφτεσαι αν αυτό που νιώθεις είναι αληθινός έρωτας ή απλή συνήθεια. Μπορείς να είσαι χωρίς σχέση και να θυμάσαι εκείνες τις στιγμές που νόμιζες ότι θα μπορούσες να ζήσεις συνέχεια με αυτό το συναίσθημα. Ή μπορεί απλώς να έχεις παρατηρήσει κάποιον να ζει με αυτό το βλέμμα και να έχεις πει «Ναι, αυτός είναι ερωτευμένος». Και τότε καταλαβαίνεις τι εννοεί η Αλεξίου: όταν ο έρωτας γίνεται ο τρόπος που βλέπεις και νιώθεις τον κόσμο, αλλάζεις. Και αυτό δεν είναι απλώς αλλαγή, είναι κάτι σαν μεταμόρφωση.
Στην πραγματικότητα, το μήνυμα που βγαίνει από μια τέτοια δήλωση, τόσο απλή και τόσο καθημερινή, είναι ότι όλοι έχουμε μέσα μας αυτή την «παλαβιά» του έρωτα. Κάποιοι την κρατούν κλειστή, κλειδωμένη σε σεντόνια σκέψεων. Άλλοι την αφήνουν να παίξει δυνατά στο καθημερινό soundtrack της ζωής τους. Το ερώτημα που μένει — και αυτό είναι που κάνει τον διάλογο ενδιαφέρον — είναι το εξής: Θέλεις να ζεις συνέχεια με τον έρωτα ή θέλεις να τον επισκέπτεσαι με μέτρο; Και εδώ, όπως λέει και η Αλεξίου με απλότητα, είναι που καταλαβαίνεις πόσο πολύ σε αφορά προσωπικά.
