Υπάρχουν δηλώσεις που σε κάνουν να μορφάζεις, και ταυτόχρονα να σκέφτεσαι «κάτσε… κάτι εδώ υπάρχει». Το viral βίντεο του Δημήτρη Γιαννακόπουλου για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου ήταν ακριβώς αυτό: άκομψο, υπερβολικό, σχεδόν προσβλητικό στον τρόπο που διατυπώθηκε. Και όμως, κάτω από τις βωμολοχίες και την υπερβολή, άγγιξε κάτι που πολλοί νιώθουν αλλά σπάνια λένε καθαρά. Ότι είναι απολαυστικό να βλέπεις μια γυναίκα στην πολιτική να «χώνει». Είτε συμφωνείς μαζί της είτε όχι. Είτε σε εκφράζει είτε σε εκνευρίζει. Υπάρχει μια ωμή πολιτική ικανοποίηση στο να βλέπεις τη Ζωή Κωνσταντοπούλου να επιτίθεται, να πιέζει, να διακόπτει, να μην υποχωρεί. Να μην χαμηλώνει τον τόνο για να γίνει πιο αποδεκτή. Να μην στρογγυλεύει για να χωρέσει.
Στην ελληνική πολιτική, αλλά και γενικότερα, οι γυναίκες επιβραβεύονται όταν είναι θεσμικές, ήπιες, «σοβαρές». Όταν γενικά δεν ενοχλούν πολύ. Όταν δεν δείχνουν ότι «απολαμβάνουν» τη σύγκρουση. Η επιθετική ρητορική, η αδιάλλακτη επιμονή, η πολιτική «μαγκιά» θεωρούνται σχεδόν ανδρικά χαρακτηριστικά εξουσίας. Και γι’ αυτό, όταν εμφανίζονται σε γυναίκα, τραβούν το βλέμμα με έναν ιδιαίτερο τρόπο.
Εδώ ακριβώς, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, το σχόλιο του Δημήτρη Γιαννακόπουλου πέτυχε κάτι αληθινό. Είπε ότι αν ήταν τέρμα δεξιά θα ήταν η καλύτερη πολιτικός στην ιστορία». Ουσιαστικά δηλαδή : «Αν ήσουν από τη δική μου πλευρά, θα ήσουν η καλύτερη». Δηλαδή αναγνώρισε τη δύναμη, τη μαχητικότητα, την πολιτική αποτελεσματικότητα, αλλά τις πέρασε μέσα από ιδεολογικό φίλτρο και ανδρικό θαυμασμό τύπου «μακάρι να ήταν δική μας».
Άκομψο; Ναι.
Προβληματικό; Επίσης ναι.
Αλλά και αποκαλυπτικό.
Γιατί έδειξε ότι η μαχητικότητα μιας γυναίκας πολιτικού μπορεί να αναγνωρίζεται ακόμα και από ανθρώπους που δεν συμμερίζονται τίποτα από τις ιδέες της. Ότι υπάρχει μια σχεδόν διακομματική αναγνώριση της ισχύος όταν αυτή εκφράζεται χωρίς φόβο. Και ότι αυτή η ισχύς, όταν είναι γυναικεία, εξακολουθεί να μας εντυπωσιάζει περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε ακριβώς επειδή δεν την έχουμε συνηθίσει. Και ναι, υπάρχει και κάτι ακόμα που δεν λέγεται συχνά: είναι ωραίο να βλέπεις μια γυναίκα να «δίνει πόνο» στην πολιτική. Όχι επειδή η πολιτική χρειάζεται περισσότερη ένταση. Αλλά επειδή χρειάζεται περισσότερους τύπους γυναικείας παρουσίας. Όχι μόνο την ευγενική, τη συναινετική, τη θεσμικά άψογη. Αλλά και την αιχμηρή. Την ενοχλητική. Την αδιάλλακτη. Αυτή που δεν προσπαθεί να γίνει συμπαθής πριν γίνει αποτελεσματική. Και η Ζωή Κωνσταντοπούλου, είτε σε εκφράζει είτε όχι, ενσαρκώνει ακριβώς αυτό το σπάνιο για τα ελληνικά πολιτικά δεδομένα πρότυπο: μια γυναίκα που δεν φοβάται να «χωθεί» στον δημόσιο λόγο με ένταση που παραδοσιακά ανήκε στους άνδρες. Και αυτό από μόνο του διευρύνει το φαντασιακό του τι μπορεί να είναι μια γυναίκα στην εξουσία. Το viral σχόλιο λοιπόν μπορεί να ήταν χοντροκομμένο. Αλλά το ενδιαφέρον δεν ήταν το ύφος του. Ήταν ότι, πίσω από την υπερβολή, αποκάλυψε μια συλλογική αίσθηση: ότι η γυναικεία πολιτική δύναμη, όταν εμφανίζεται χωρίς φίλτρα, είναι ταυτόχρονα εντυπωσιακή, αμφιλεγόμενη και, ναι, απολαυστική στην παρακολούθηση.
Συντάκτης: Σταματούλα Ψυχιά
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
