Τελικά ισχύει η φράση: «Όταν χάσεις κάποιον, καταλαβαίνεις την αξία του».
Όντως, αν ζεις με έναν άνθρωπο μια πολύ έντονα συναισθηματική ζωή, επειδή δεν θέλεις να τον χάσεις από τη ζωή σου, λειτουργείς αλλοπρόσαλλα. Προσπαθείς να προσαρμοστείς, να κρύψεις αλήθειες, να κάνεις υποχωρήσεις που δεν μοιάζουν με εσένα. Κι όσο περισσότερο προσπαθείς να κρατήσεις αυτόν τον άνθρωπο, τόσο περισσότερο ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια σου.
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν εκτιμάμε πλήρως κάτι που έχουμε, όσο το έχουμε. Η καθημερινότητα μάς κάνει να θεωρούμε δεδομένα τα πιο πολύτιμα πράγματα: μια αγκαλιά, μια κουβέντα, ένα καθημερινό τηλεφώνημα, ένα μήνυμα που μας κάνει να χαμογελάμε. Όταν όμως αυτά σταματήσουν, όταν η παρουσία ενός ανθρώπου μετατραπεί σε απουσία, τότε ξαφνικά αντιλαμβανόμαστε τον χώρο που καταλάμβανε μέσα μας. Η απώλεια κρύβει ένα παράξενο δώρο. Μας ξυπνάει, μας φανερώνει αλήθειες που, όσο βρισκόμασταν μέσα στη σχέση, αρνιόμασταν να δούμε. Μα, στην πραγματικότητα, το κενό που αφήνει ένας άνθρωπος δεν είναι απλώς κενό παρουσίας· είναι κενό ταυτότητας. Γιατί είχαμε επενδύσει κομμάτι του εαυτού μας σ’ εκείνον. Μερικές φορές τον είχαμε χάσει κιόλας.
Γι’ αυτό καλό είναι να έχεις την αυτογνωσία και την ευγνωμοσύνη να εκτιμάς, χωρίς να χρειαστεί να χάσεις κάποιον ή κάτι. Αυτογνωσία για να αναγνωρίζεις πότε συμπεριφέρεσαι αλλοπρόσαλλα από φόβο και όχι από αγάπη. Ευγνωμοσύνη για να χαίρεσαι όσα μοιράζεσαι στο παρόν, χωρίς να τα θεωρείς δεδομένα. Και, προ πάντων, να προσέχεις τον θυμό σου. Ο θυμός μπορεί να σε οδηγήσει σε μονοπάτια που δεν θέλεις να διασχίσεις. Μπορεί να σε κάνει να θεωρηθείς ο χειρότερος άνθρωπος, ένας άνθρωπος χωρίς συναισθήματα. Πρόσεχε τι λες πάνω στον θυμό σου. Η καρδιά είναι σαν το γυαλί· αν την πιέσεις πολύ, ραγίζει και σπάει.
Και στη ζωή σου, το να καταλάβεις την αξία για κάτι δεν έχει να κάνει μόνο με ανθρώπους που έφυγαν. Είναι και οι στιγμές που δεν επιστρέφουν. Πόσες φορές νοσταλγούμε περιόδους που δεν εκτιμήσαμε όσο ζούσαμε; Η αξία δεν είναι κάτι σταθερό. Την αντιλαμβανόμαστε ανάλογα με την οπτική μας. Και, δυστυχώς, πολλές φορές μόνο η απουσία μας προσφέρει την πιο καθαρή εικόνα.
Όμως, όσο κι αν πονάει, αυτή η αλήθεια μπορεί να γίνει και δύναμη. Αν μάθεις να ζεις με αυτή, αρχίζεις να ζεις διαφορετικά. Μαθαίνεις να λες «σε αγαπώ» πιο συχνά, δείχνεις φροντίδα χωρίς να περιμένεις αφορμή, μαθαίνεις να ακούς, να συζητάς χωρίς εντάσεις και φωνές. Ξεκινάς να χαίρεσαι με τα μικρά πράγματα. Μαθαίνεις να μην αφήνεις αναπάντητες τις στιγμές, γιατί αύριο μπορεί να μην υπάρχουν. Και θα το μετανιώνεις. Θα φτάσεις σε ένα σημείο να μισείς τον εαυτό σου που τις άφησες να περάσουν έτσι και δεν έκανες τίποτα για να τις κρατήσεις ζωντανές.
Η απώλεια μας κάνει πιο ανθρώπους. Μας διδάσκει πως δεν είμαστε καθόλου δεδομένοι, ότι ακόμα κι εκείνοι που σήμερα είναι δίπλα μας ίσως αύριο να μην είναι. Αυτό, όμως, δεν είναι λόγος για μελαγχολία, αλλά για να αγαπήσουμε πιο θαρραλέα.
Γιατί η αξία δεν είναι για να την ανακαλύπτουμε στο τέλος. Είναι για να τη ζούμε από την αρχή.
Ζήσε τη.
