Πριν από περίπου έναν χρόνο έπεσα πάνω σε μία φράση που με τάραξε –ως μαμά– και ακόμη και σήμερα τη σκέφτομαι συχνά. Έλεγε ότι «το πιο δύσκολο πράγμα ως γονιός είναι να διαχειριστείς τις ήττες του παιδιού σου». Όχι μόνο τις μεγάλες, αλλά και τις μικρές, τις καθημερινές, αυτές που πολλές φορές περνούν στα γρήγορα από το ίδιο το παιδί αλλά μένουν χαραγμένες μέσα σου. Από τότε που το διάβασα, το κουβαλάω μαζί μου σαν σκέψη, σαν μικρή υπενθύμιση για το πόσο σύνθετος και δύσκολος είναι ο ρόλος του γονέα.
Ας το δούμε λίγο πιο αναλυτικά. Ένα παιδί θα «πέσει», θα αποτύχει, θα πληγωθεί, θα απορριφθεί, όπως είναι φυσικό και επόμενο, γιατί έτσι είναι η ζωή για όλους μας. Εσύ, ως γονιός, πρέπει να το αφήσεις να κάνει τα λάθη του και να μάθει από αυτά, όσο κι αν μέσα σου θες να το προστατεύσεις από καθετί δυσάρεστο. Ωραία ως εδώ. Το παιδί σου όμως, με τον τρόπο που ζει το παρόν και μόνο, θα το ξεπεράσει, θα το αφήσει πίσω του και μπορεί να μην το αγγίξει και τόσο ένα συμβάν, ακριβώς επειδή η παιδική ψυχή έχει αυτή την απίστευτη ικανότητα να προχωρά. Εσύ όμως, ως γονιός; Δε θα το ξεχάσεις εύκολα, γιατί ο «πόνος» είναι διπλός. Βιώνεις το συναίσθημα όχι μόνο για το παιδί σου, αλλά και για εσένα τον ίδιο, σαν να σε αγγίζει προσωπικά η απόρριψη, η στεναχώρια, η πίκρα που ένιωσε.
Ας μιλήσουμε με παραδείγματα. Έστω, ότι ο φίλος του παιδιού σου δε θέλει να κάνει άλλη παρέα μαζί του κι αυτό κάνει το παιδί σου να στεναχωρηθεί, να αναρωτηθεί τι πήγε στραβά. Έπειτα, έρχονται τα δικά σου συναισθήματα, που στέκονται δίπλα σε εκείνα του παιδιού. Από τη μία πλευρά πονάς γιατί κάποιος δε θέλει πια το παιδί σου για φίλο, κι από την άλλη νιώθεις βάρος για το αρνητικό συναίσθημα που βιώνει το ίδιο το παιδί σου. Το παιδί σου, λίγο πολύ, θα το ξεχάσει και θα πάει παρακάτω. Θα έρθει ο καιρός που θα βρει άλλη παρέα, άλλο ενδιαφέρον. Εσύ όμως θα το σκέφτεσαι ακόμη, θα το αναλύεις, θα αναρωτιέσαι αν θα μπορούσες να το προστατεύσεις περισσότερο.
Όλο αυτό μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά στην πράξη δεν είναι καθόλου. Όταν η δίχρονη κόρη μου πήγε να μιλήσει σε ένα παιδάκι κι εκείνο την αγνόησε και οριακά την έσπρωξε, η μικρή με κοίταξε με ένα θλιμμένο βλέμμα και μου είπε «μαμά, δε μιλάει, δε θέλει». Εμένα, εκείνη τη στιγμή, με τσάκισε. Με διέλυσε που ένιωσε τόσο μικρή την απόρριψη, και μαζί της την ένιωσα και εγώ ολόκληρη. Εκείνη στο επόμενο δίλεπτο το είχε ξεχάσει, έτρεξε να παίξει αλλού, άλλαξε διάθεση. Εγώ όμως όχι. Εγώ το πήρα μαζί μου, το ξανασκέφτηκα, το ένιωσα πιο βαριά απ’ όσο ίσως άξιζε.
Προφανώς και δε θα αντιδράς κάθε φορά έτσι, ούτε θα επηρεάζεσαι για πάντα από τόσο μικρά πράγματα. Με τον καιρό, μαθαίνεις να το διαχειρίζεσαι καλύτερα. Όμως τις πρώτες φορές είναι ζόρικο· για εμένα τουλάχιστον ήταν πολύ. Δε θέλω ποτέ, μα ποτέ, να γίνω εκείνη η μαμά που παντού ανακατεύεται και δεν αφήνει το παιδί της να τα βγάλει πέρα μόνο του – αν γίνω, μαζέψτε με. Ξέρω πολύ καλά πως έτσι πρέπει να γίνει: να πέσουν και να σηκωθούν, να απογοητευτούν και να μάθουν, να χτίσουν αντοχές. Αλλά μέσα μου θα με τσακίζει κάθε φορά, έστω και λίγο. Υποθέτω οι περισσότεροι γονείς, αν όχι όλοι, έτσι νιώθουν, ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας και στην ανάγκη να αφήσουν τα παιδιά τους να μεγαλώσουν πραγματικά.
Ίσως, τελικά, το ιδανικό είναι να μάθουμε στα παιδιά μας να διαχειρίζονται όλα αυτά τα συναισθήματα που νιώθουν και να τα θωρακίσουμε όσο περισσότερο γίνεται, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν και τις ήττες τους. Και γιατί όχι, να τις γιορτάζουμε μαζί τους.
Συντάκτης: Παναγιώτα Γκογκομήτρου
