Αν υπήρχε μπλουζάκι με το εθνικό μας μότο, θα έγραφε μπροστά «Δεν είμαι ρατσιστής» και πίσω, με μικρά γράμματα, «αλλά…ίσως και να είμαι και λιγάκι». Και κάπως έτσι κύλησαν οι τελευταίες ώρες του ελληνικού (και όχι μόνο) ίντερνετ, με αφορμή το ενδεχόμενο η Lupita Nyong’o να υποδυθεί την Ωραία Ελένη στη νέα Οδύσσεια του Christopher Nolan.
Το πρόβλημα –ας το ξεκαθαρίσουμε– δεν είναι αν ο Nolan θα μείνει πιστός στο έπος, ούτε αν η ταινία θα πατήσει λέξη-λέξη στο αρχαίο κείμενο. Το πρόβλημα είναι ότι πάρα πολλοί άνθρωποι ένιωσαν την ανάγκη να πουν μεγαλόφωνα: «μην παραχαράσσετε την Ιστορία». Ποια Ιστορία; Εκείνη που αφορά ένα μυθολογικό πρόσωπο, σε ένα λογοτεχνικό έπος, του οποίου η ιστορική ύπαρξη δεν έχει αποδειχθεί; Ναι, αυτή.
View this post on Instagram
Και πριν καν μάθουμε αν η Lupita Nyong’o όντως θα παίξει την Ωραία Ελένη, αν θα είναι συμβολική φιγούρα, αν θα είναι κάτι εντελώς διαφορετικό, ξεκίνησε το πανηγύρι. Πώς τολμά ένας σκηνοθέτης να βάλει μια μαύρη γυναίκα να ενσαρκώσει την «Ελένη μας»; Την Ελένη που περιγράφεται ως «λευκοχέρα» – όχι γιατί ήταν Pantone 000, αλλά γιατί δεν έσκαβε χωράφια κάτω από τον ήλιο. Λεπτομέρεια, θα μου πεις.
Το θέμα βέβαια δεν έμεινε εντός συνόρων. Πήρε θέση και ο Elon Musk -ως γνωστός κριτικός τέχνης-, κατηγορώντας τον Nolan ότι «έχασε την ακεραιότητά του». Μιλάμε για τον ίδιο άνθρωπο που δεν είχε κανένα θέμα να χαιρετήσει νaζιστικά σε ορκωμοσία του Trump, αλλά ξαφνικά ανησυχεί βαθιά για την πολιτιστική κληρονομιά του Ομήρου. Συγκινητικό, αν μη τι άλλο.
helen of troy was fair skinned, blonde, and “the face that launched a thousand ships” because she was so beautiful that men started a war over her
casting choices that make the premise incoherent are admissions that the story was never the point and an insult to the author https://t.co/6Nmnur96ID
— vittorio (@IterIntellectus) January 31, 2026
Δεν είναι η πρώτη φορά, φυσικά. Θυμάσαι τις φωνές για τα μαύρα ξωτικά στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών; Ούτε τότε ήταν ρατσιστές – απλώς «ο Tolkien τα είχε αλλιώς στο μυαλό του». Παράξενο πώς όταν ο Σαίξπηρ ήθελε τον Οθέλλο μαύρο, το blackface λευκών ηθοποιών δεν ενόχλησε για αιώνες. Εκεί, η «πιστότητα στο κείμενο» είχε ρεπό.
Αυτό που πραγματικά δυσκολευόμαστε να χωνέψουμε είναι ότι το σινεμά δεν είναι ιστορικό ντοκουμέντο. Είναι τέχνη. Είναι ματιά. Είναι ερμηνεία. Και ναι, ένας σκηνοθέτης μπορεί να ενδιαφέρεται περισσότερο για τους συμβολισμούς ενός μύθου παρά για το αν τα μαλλιά του ήρωα ήταν ξανθά ή καστανά. Άλλωστε, αν η φαντασία δεν είχε ρόλο εξαρχής, δεν θα υπήρχε καν η Οδύσσεια.
Το bottom line; Ο κόσμος προχωρά. Για χιλιάδες χρόνια, η λογοτεχνία και οι μύθοι γράφονταν από λευκούς ανθρώπους για λευκούς ανθρώπους, γιατί… αυτοί υπήρχαν στο δωμάτιο. Σήμερα το δωμάτιο είναι μεγαλύτερο. Και ευτυχώς, τα casts των ταινιών το αντανακλούν. Οι ιστορικές και μυθολογικές αναπαραστάσεις γίνονται με τους όρους του σήμερα. Η πρόσβαση στα projects είναι πιο ανοιχτή. Και αυτό, αντί να μας τρομάζει, θα έπρεπε να μας δίνει ελπίδα. Όσους ενοχλεί, συνήθως δεν τους ενοχλεί η «αλλοίωση της Ιστορίας», αλλά η ιδέα ότι το παρελθόν δεν τους ανήκει αποκλειστικά.
