Για χιλιάδες νέους, αυτές τις μέρες δεν είναι απλώς Φεβρουάριος. Είναι αποχωρισμοί στην πόρτα του σπιτιού, βαλίτσες που κλείνουν βιαστικά, μηνύματα τύπου «έφτασα» και ένα γνώριμο σφίξιμο στο στομάχι. Είναι η στιγμή που η ζωή μπαίνει για λίγο σε παύση και ξεκινά η στρατιωτική θητεία. Μόνο που αυτή τη φορά, κάτι είναι διαφορετικό.
Με την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026, από 24 έως 27 Φεβρουαρίου, μπαίνει σε εφαρμογή ένα νέο μοντέλο θητείας στις Ένοπλες Δυνάμεις. Ένα μοντέλο που, τουλάχιστον στα χαρτιά, υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο που εκπαιδεύεται – και βιώνει τον στρατό – ο στρατεύσιμος.
Η νέα θητεία εντάσσεται στη μεταρρυθμιστική «Ατζέντα 2030», όπως έχει τονίσει επανειλημμένα ο Νίκος Δένδιας. Η λογική πίσω από τις αλλαγές δεν έχει να κάνει μόνο με πειθαρχία και αριθμούς, αλλά με το πώς αλλάζει ο πόλεμος, η τεχνολογία και ο ίδιος ο ρόλος του στρατιώτη σε έναν κόσμο γεμάτο αστάθεια, drones και ψηφιακές απειλές.
Από εδώ και πέρα, η βασική εκπαίδευση διαρκεί 10 εβδομάδες και γίνεται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Περισσότερος χρόνος, αλλά και περισσότερη ουσία- θεωρητικά: περισσότερες βολές, νυχτερινές ασκήσεις, πορείες, εκπαίδευση μικρών ομάδων, αλλά και αντικείμενα που μέχρι πρότινος δεν χωρούσαν στο στρατόπεδο, όπως οι Α’ Βοήθειες, η πυροπροστασία και η περιβαλλοντική εκπαίδευση.
Σημαντική τομή θεωρείται η εισαγωγή της εκπαίδευσης στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών. Οι οπλίτες μαθαίνουν να εντοπίζουν, να αντιμετωπίζουν και – όσοι τα καταφέρουν – να χειρίζονται drones, αποκτώντας πιστοποιημένη δεξιότητα και ειδικό διακριτικό στη στολή τους.
Παράλληλα, αλλάζει συνολικά ο τρόπος κατάταξης και υπηρεσίας. Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από έξι σε τέσσερις, όλοι οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται αρχικά στον Στρατό Ξηράς και μόνο όσοι διαθέτουν εξειδικευμένα προσόντα μετατάσσονται σε Πολεμικό Ναυτικό ή Αεροπορία. Η θητεία παραμένει 12μηνη, με 9μηνη υπηρεσία για όσους επιλέξουν παραμεθόριο, Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, ΕΛΔΥΚ ή Προεδρική Φρουρά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον και στο «μετά». Στο στάδιο της ειδικής εκπαίδευσης, οι παλιές ειδικότητες περιορίζονται και οργανώνονται σε 19 σύγχρονες κατηγορίες, ενώ ξεκινά πιλοτικά η απόκτηση πιστοποιημένων δεξιοτήτων μέσα από Κέντρα Διά Βίου Μάθησης. Χειριστές μηχανημάτων, ναυαγοσώστες, οπλουργοί, χειριστές drone, ακόμη και εκπαίδευση στην κυβερνοασφάλεια, συνδέουν – για πρώτη φορά τόσο καθαρά – τη θητεία με την πραγματική ζωή μετά την απόλυση.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης. Από τα 8,80 ευρώ, οι οπλίτες θα λαμβάνουν πλέον 100 ευρώ στην παραμεθόριο και 50 ευρώ στην ενδοχώρα, με επιπλέον ενισχύσεις για γονείς, πολύτεκνους και ορφανούς. Δεν είναι μισθός ούτε κατά διάνοια, αλλά είναι μια έστω μικρή παραδοχή ότι η θητεία δεν είναι «δωρεάν» για κανέναν.
Τέλος, αναβαθμίζεται και κάτι που συζητιέται πάντα χαμηλόφωνα στα στρατόπεδα: το συσσίτιο. Με νέο κανονισμό, αυξημένο κόστος μερίδας και διατροφολόγιο βασισμένο σε σύγχρονα πρότυπα, επιχειρείται μια βελτίωση στην καθημερινότητα των οπλιτών.
Το αν αυτή η νέα θητεία θα αλλάξει ουσιαστικά την εμπειρία του στρατεύσιμου ή αν θα μείνει μια καλοδιατυπωμένη μεταρρύθμιση, θα φανεί στην πράξη. Προς το παρόν, όμως, για όσους περνούν σήμερα την πύλη του στρατοπέδου, η θητεία ξεκινά αλλιώς από ό,τι την ήξεραν οι προηγούμενοι. Και αυτό, από μόνο του, είναι ήδη μια αλλαγή.
