Η Κούβα μοιάζει να ζει μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της. Πολύωρες διακοπές ρεύματος, ελλείψεις σε βασικά αγαθά, άδεια πρατήρια καυσίμων, νοσοκομεία που λειτουργούν με δυσκολία και πολίτες που βγαίνουν στους δρόμους από απόγνωση συνθέτουν μια εικόνα που διεθνή μέσα περιγράφουν πλέον ως ανθρωπιστική κρίση σε αργή εξέλιξη. Τι συμβαίνει όμως πραγματικά στη χώρα που για δεκαετίες αποτελούσε σύμβολο αντοχής και πολιτικής ιδιαιτερότητας;
Τις τελευταίες εβδομάδες η Κούβα βιώνει αλλεπάλληλα ενεργειακά μπλακ άουτ, με πολλές περιοχές να μένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ακόμα και για 20 ή 22 ώρες την ημέρα. Σε επαρχιακές πόλεις, οι κάτοικοι περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου το ρεύμα εμφανίζεται μόνο για λίγες ώρες, συνήθως μέσα στη νύχτα.
Τα προβλήματα δεν περιορίζονται στην ταλαιπωρία. Χωρίς ηλεκτροδότηση:
- τρόφιμα αλλοιώνονται,
- ψυγεία και καταψύκτες σταματούν να λειτουργούν,
- επιχειρήσεις κλείνουν προσωρινά,
- σχολεία υπολειτουργούν,
- ενώ νοσοκομεία και κέντρα υγείας αναγκάζονται να βασίζονται σε γεννήτριες.
Σε πολλές γειτονιές της Αβάνας, κάτοικοι βγήκαν στους δρόμους χτυπώντας κατσαρόλες και διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση, ζητώντας έστω λίγες ώρες σταθερής ηλεκτροδότησης.
Η έλλειψη καυσίμων «παγώνει» τη χώρα
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκεται το σοβαρό πρόβλημα καυσίμων. Η κυβέρνηση έχει παραδεχθεί ότι η χώρα αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες στην εισαγωγή πετρελαίου και ντίζελ, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται σχεδόν τα πάντα. Τα μέσα μεταφοράς λειτουργούν περιορισμένα, μεγάλες ουρές σχηματίζονται έξω από πρατήρια, ενώ αρκετές δημόσιες υπηρεσίες έχουν μειώσει τη λειτουργία τους. Σε κάποιες περιοχές, τα σκουπίδια μένουν για ημέρες στους δρόμους επειδή δεν υπάρχουν καύσιμα για τα απορριμματοφόρα. Η κατάσταση έχει δημιουργήσει ένα ντόμινο προβλημάτων στην οικονομία και την καθημερινότητα. Όταν δεν υπάρχουν καύσιμα:
- δυσκολεύεται η μεταφορά τροφίμων,
- περιορίζονται οι εισαγωγές,
- αυξάνονται οι ελλείψεις,
- ενώ η ήδη πιεσμένη αγορά καταρρέει ακόμα περισσότερο.
Τρόφιμα και φάρμακα σε έλλειψη
Οι ελλείψεις δεν είναι καινούριο φαινόμενο στην Κούβα, όμως σήμερα πολλοί κάτοικοι μιλούν για τη χειρότερη κατάσταση των τελευταίων δεκαετιών.
Βασικά προϊόντα όπως:
- γάλα,
- ψωμί,
- ρύζι,
- αυγά,
- ακόμα και εμφιαλωμένο νερό,
εμφανίζονται σπάνια στα ράφια ή πωλούνται σε τιμές απλησίαστες για τον μέσο πολίτη.
Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στα φάρμακα. Ορισμένα νοσοκομεία αναφέρουν σοβαρές ελλείψεις σε αντιβιοτικά, παυσίπονα και βασικό ιατρικό εξοπλισμό, με γιατρούς να προειδοποιούν ότι η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνη. Για πολλούς Κουβανούς, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε έναν συνεχή αγώνα επιβίωσης και αναζήτησης βασικών αγαθών.
Το εμπάργκο, οι κυρώσεις και τα εσωτερικά προβλήματα
Η κουβανική κυβέρνηση αποδίδει μεγάλο μέρος της κρίσης στο αμερικανικό εμπάργκο και στις οικονομικές κυρώσεις που έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Υποστηρίζει ότι οι περιορισμοί δυσκολεύουν δραματικά τις εισαγωγές καυσίμων, τροφίμων και πρώτων υλών. Από την άλλη πλευρά, διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι η κρίση δεν οφείλεται μόνο στις εξωτερικές πιέσεις. Η παλαιωμένη ενεργειακή υποδομή, η εξάρτηση από εισαγωγές, η χαμηλή παραγωγικότητα και η χρόνια οικονομική στασιμότητα έχουν αφήσει τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη. Η πανδημία είχε επίσης τεράστιο αντίκτυπο στην οικονομία της Κούβας, καθώς κατέρρευσε ο τουρισμός, μία από τις βασικές πηγές εσόδων της χώρας.
Φόβος για νέο μεταναστευτικό κύμα
Η ασφυκτική κατάσταση έχει ήδη οδηγήσει χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τη χώρα τα τελευταία χρόνια, κυρίως προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Πολλοί φοβούνται ότι αν η ενεργειακή και ανθρωπιστική κρίση συνεχιστεί, ένα νέο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα ίσως είναι αναπόφευκτο. Για αρκετούς κατοίκους, το πρόβλημα πλέον δεν είναι πολιτικό ή ιδεολογικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο: πώς ζεις χωρίς ρεύμα, χωρίς φάρμακα και χωρίς βεβαιότητα ότι αύριο θα βρεις φαγητό. Κι όσο η Κούβα βυθίζεται όλο και περισσότερο στο σκοτάδι, το ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα αποκατασταθεί το ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι πόσο αντέχει ακόμη μια κοινωνία που εδώ και χρόνια λειτουργεί στα όριά της.
Πηγή εικόνων: ertnews
