Στην καθημερινότητά μας, συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με χειριστικούς, ναρκισσιστικούς ή δραματικούς ανθρώπους, είτε πρόκειται για έναν τοξικό συνάδελφο που τρέφεται από την ένταση, είτε για ένα μέλος της οικογένειας που ξέρει ακριβώς ποια «κουμπιά» να σας πατήσει, οι οποίοι με τον τρόπο τους σας οδηγούν στην ιδια συναισθηματική εξάντληση. Όταν η ανοιχτή αντιπαράθεση δεν αποδίδει και η πλήρης απομάκρυνση είναι αδύνατη πώς μπορείτε να αντιμετωπισετε ένα τέτοιο τοξικο περιβαλλον, έναν τοξικο άνθρωπο; Μηπως χρησιμοποιώντας την γκριζα πέτρα;
Το φαινόμενο της Γκρίζας Πέτρας (Grey Rock Method) είναι μια ψυχολογική στρατηγική που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση τοξικών ή χειριστικών ατόμων, ιδιαίτερα εκείνων με ναρκισσιστικές τάσεις. Η μέθοδος αυτή στοχεύει στην προστασία του ατόμου που βιώνει τέτοιες συμπεριφορές, καθιστώντας το όσο το δυνατόν πιο «αδιάφορο» και «μη ελκυστικό» για τον χειριστικό συνομιλητή, όπως μια γκρίζα πέτρα που είναι αδιάφορη και δεν προσελκύει την προσοχή. Η μέθοδος της Γκρίζας Πέτρας περιλαμβάνει την υιοθέτηση μιας ουδέτερης, αόρατης και μη συναισθηματικής συμπεριφοράς κατά την επικοινωνία με ένα τοξικό άτομο. Ουσιαστικά, το άτομο που εφαρμόζει τη μέθοδο γίνεται συναισθηματικά αδιάφορο, μη ανταποκριτικό, με σύντομες και κοφτές απαντήσεις, χωρίς να εκφράζει συναισθήματα ή να δίνει προσωπικές πληροφορίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του. Στόχος είναι να «στερήσει» από τον χειριστικό άνθρωπο την προσοχή και τη συναισθηματική αντίδραση που επιδιώκει, με αποτέλεσμα να χάσει το ενδιαφέρον του γιατί δεν προκαλει την ταραχή που στόχευε στον συνομιλητη και συχνα αναγκάζεται να σταματησει την τοξικότητα και να απομακρυνθει ώστε να εντοπίσει άλλο «θύμα». Οι χειριστικοί άνθρωποι τρέφονται από τις αντιδράσεις των άλλων, είτε αυτές είναι θετικές, όπως ο επαινος και η προσοχή, είτε αρνητικές, όπως ο θυμός και το κλάμα. Αυτό ονομάζεται «ναρκισσιστική τροφή» και οταν εφαρμόζεται η μεθοδος της γκρίζας πέτρας, στερείται το άτομο αυτήν την τροφή, καθώς δεν εισπράττει κανένα συναίσθημα, τοξικότητα ή δράμα.
Ειδικοτερα στους εργασιακούς χωρους είναι συχνο φαινόμενο τοξικοί προϊστάμενοι, κουτσομπόληδες συνάδελφοι ή άτομα που προσπαθούν να σας σαμποτάρουν. Επειδή η παραίτηση δεν είναι πάντα επιλογή, η γκρίζα πέτρα σάς επιτρέπει να επιβιώσετε διατηρώντας την ψυχική σας ηρεμία. Αν ένας συνάδελφος προσπαθήσει να ξεκινήσει κουτσομπολιό ή να σας προκαλέσει, απαντήστε με ένα ξερό «Μάλιστα», «Κατάλαβα» ή «Ίσως». Μη μοιράζεστε προσωπικά νέα, σχέδια για το μέλλον ή τη συναισθηματική σας κατάσταση. Αν σας ρωτήσουν «Πώς είσαι;», η απάντηση είναι πάντα «Καλά, ευχαριστώ, πολλή δουλειά σήμερα». Τελος, όποτε είναι εφικτό, προτιμήστε να επικοινωνείτε με email, τα οποια χρειάζεται να είναι σύντομα, τυπικά, χωρίς θαυμαστικά ή συναισθηματικούς τόνους.
Ωστόσο η τοξικότητα είναι έντονη και στους κόλπους της οικογένειας και η εφαρμογή της μεθόδου στην οικογένεια είναι σαφώς πιο δύσκολη, καθώς υπάρχουν βαθιοί συναισθηματικοί δεσμοί και κοινό παρελθόν. Ωστόσο, είναι απαραίτητη αν ένα συγγενικό πρόσωπο χρησιμοποιεί ενοχές, κριτική ή χειραγώγηση για να σας κάνει να νιωσετε άβολα. Ένας τρόπος να την εφαρμόσετε όταν κάποιος συγγενής σας φέρει σε δύσκολη θέση είναι να αποφεύγετε να δίνετε «πολεμοφόδια», αφορμές δηλαδή για να ξεκινήσει την καυστική κριτική του. Για παράδειγμα αν ξέρετε ότι ένας συγγενής επικρίνει τις επιλογές σας (π.χ. τα οικονομικά σας, τη σχέση σας ή την ανατροφή των παιδιών), μην ανοίγετε αυτά τα θέματα, προτιμήστε να κουβεντιάζετε για τον καιρό που κοντεύει να μας τρελάνει! Με αλλα λόγια εφαρμόστε την τέχνη του «εκτροχιασμού», δηλαδή αν σας κάνουν μια αδιάκριτη ή επικριτική ερώτηση, απαντήστε σύντομα και αλλάξτε θέμα, στρέφοντας την προσοχή σε κάτι εντελώς τετριμμένο, όπως ο καιρός ή μια συνταγή μαγειρικής.
Τελος αν νιώθετε ότι ούτε η «γκριζα πετρα» μπορεί να σας βοηθήσει για να αντιμετωπίσετε τοξικούς και αδιάκριτους ανθρώπους, η καλύτερη λύση είναι να τους πείτε ευθέως και ευθαρσώς αλλα με λακωνικότητα πόσο ενοχλητικοί είναι· θα μείνουν με το στόμα ανοιχτό!
Συντάκτης: Κατερίνα Γεωργίου
