Αν έχεις περάσει έστω και πέντε λεπτά στο TikTok τις τελευταίες εβδομάδες, είναι σχεδόν αδύνατο να μην το έχεις ακούσει. Το «Καλοκαίρι στην καρδιά μου» παίζει παντού. Σε βίντεο από διακοπές, σε ηλιοβασιλέματα, σε reels με αναμνήσεις από τα 80s που δεν έζησε ποτέ κανείς από όσους τα ανεβάζουν.
Το τραγούδι έχει γίνει το ανεπίσημο soundtrack του φετινού καλοκαιριού. Υπάρχει μόνο ένα μικρό πρόβλημα.
Οι δημιουργοί του δεν υπάρχουν.
Οι Sanaba, το συγκρότημα πίσω από το viral hit, δεν έχουν δώσει συνεντεύξεις, δεν έχουν ανέβει σε σκηνή, δεν έχουν κάνει περιοδεία, για την ακρίβεια, δεν είναι καν πραγματικοί άνθρωποι. Πρόκειται για ένα project που δημιουργήθηκε με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και κατάφερε μέσα σε λίγες εβδομάδες να πετύχει κάτι που ονειρεύονται χιλιάδες μουσικοί: να κολλήσει στο μυαλό ολόκληρης της χώρας.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Γιατί το «Καλοκαίρι στην καρδιά μου» δεν έγινε viral επειδή ο κόσμος ήθελε να δοκιμάσει κάτι περίεργο ή επειδή τον εντυπωσίασε η τεχνολογία. Έγινε viral επειδή είναι καλό. Τρομακτικά καλό.
Έχει αυτόν τον γλυκό, νοσταλγικό ήχο που θυμίζει ABBA, παλιές συμμετοχές στη Eurovision, ελληνικά καλοκαίρια που μυρίζουν αντηλιακό και μια εποχή που ίσως να μην υπήρξε ποτέ ακριβώς όπως τη θυμόμαστε. Είναι σχεδόν σαν κάποιος να έδωσε σε έναν αλγόριθμο όλες τις αναμνήσεις μας και να του είπε να φτιάξει το τέλειο καλοκαιρινό τραγούδι.
Και κάπως έτσι έγινε.
Στην πραγματικότητα, αυτό ακριβώς συνέβη. Πίσω από το project βρίσκεται ένας φωτογράφος που δεν έγραψε νότες, δεν έπαιξε κάποιο όργανο και δεν πέρασε μήνες στο στούντιο. Έδωσε τις σωστές εντολές σε μια πλατφόρμα δημιουργίας μουσικής με AI και η μηχανή ανέλαβε τα υπόλοιπα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα τραγούδι που ακούγεται τόσο γνώριμο, τόσο οικείο και τόσο “σωστό”, που δύσκολα καταλαβαίνεις ότι πίσω του δεν υπάρχει κάποια προσωπική ιστορία, κάποιος χωρισμός, κάποιος έρωτας ή κάποια στιγμή έμπνευσης. Μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι η τέχνη ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανθρώπινη εμπειρία. Ότι πίσω από κάθε τραγούδι υπήρχε ένας άνθρωπος που αγάπησε, πόνεσε, απέτυχε ή ονειρεύτηκε κάτι. Τώρα ξαφνικά ανακαλύπτουμε ότι ένας αλγόριθμος μπορεί να μιμηθεί πειστικά όλα τα παραπάνω χωρίς να έχει νιώσει τίποτα.
Ο Nick Cave είχε γράψει πριν λίγα χρόνια ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναπαράγει το συναίσθημα, αλλά δεν μπορεί να το βιώσει. Και ίσως εκεί να βρίσκεται όλη η ουσία της συζήτησης. Δεν είναι αν η AI μπορεί να γράψει ένα καλό τραγούδι. Προφανώς μπορεί. Το αποδεικνύουν οι Sanaba.
Το ερώτημα είναι αν μας νοιάζει που δεν υπάρχει άνθρωπος πίσω από αυτό. Γιατί όσο το «Καλοκαίρι στην καρδιά μου» συνεχίζει να παίζει στα ακουστικά μας, στα αυτοκίνητα και στα social media, γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι βρισκόμαστε μπροστά σε κάτι μεγαλύτερο από ένα viral trend. Βρισκόμαστε στην πρώτη στιγμή όπου η τεχνητή νοημοσύνη δεν προσπαθεί απλώς να μιμηθεί την ποπ κουλτούρα. Αρχίζει να γίνεται μέρος της. Και το πιο παράξενο είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς χορεύουμε ήδη στον ρυθμό της.
