Υπάρχουν ορισμένες ήττες που ένας λαός μπορεί να δεχτεί με αξιοπρέπεια. Στο ποδόσφαιρο, ας πούμε, συμβαίνουν αυτά. Στη Eurovision φταίνε οι επιτροπές. Στο φαγητό, όμως, τα πράγματα είναι σοβαρά. Εκεί δε σηκώνουμε πολλά. Θα δεχόμασταν, έστω με βαριά καρδιά, να χάσουμε από καμιά Ρώμη. Ίσως από τη Νάπολη, αν είχαμε διάθεση να δείξουμε ανωτερότητα. Αλλά να μας πάρει την πρώτη θέση η Βουδαπέστη για έναν βαθμό; Συγγνώμη, όμως απαιτούμε να ανοίξουν οι κάλπες και να μετρηθούν ξανά τα πιτόγυρα.
Τα ταξίδια, άλλωστε, δεν οργανώνονται πλέον μόνο γύρω από μουσεία, παραλίες και αξιοθέατα. Για όλο και περισσότερους ανθρώπους, το πραγματικό πρόγραμμα ξεκινά από το πού θα φάνε. Πρώτα εντοπίζουν την ταβέρνα, μετά το γλυκό και, αν περισσέψει χρόνος, περνούν και από κανένα μνημείο για να μη λένε ότι δεν είδαν τίποτα.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ομαδικών ταξιδιών WeRoad, σχεδόν 8 στους 10 Βρετανούς, ποσοστό 79%, θεωρούν την αναζήτηση αυθεντικών γεύσεων βασικό στόχο των διακοπών τους στο εξωτερικό. Την ίδια στιγμή, το 75% παραδέχεται ότι δυσκολεύεται να ξεφύγει από τις τουριστικές παγίδες και να ανακαλύψει τα μέρη στα οποία τρώνε πραγματικά οι ντόπιοι. Λογικό, γιατί αν ένα εστιατόριο έχει πλαστικοποιημένο μενού σε οκτώ γλώσσες και φωτογραφία της καρμπονάρας στην είσοδο, οι πιθανότητες να ζήσεις εκεί μια βαθιά γαστρονομική εμπειρία περιορίζονται αισθητά.
Πώς μετρήθηκε η «αυθεντικότητα»
Η Saga Holidays επιχείρησε να λύσει αυτό το ταξιδιωτικό πρόβλημα, αναζητώντας τους πιο αυθεντικούς γαστρονομικούς προορισμούς της Ευρώπης. Για την έρευνα αναλύθηκαν 5.000 εστιατόρια σε 125 ευρωπαϊκές πόλεις, με βάση τις κριτικές χρηστών στη Google. Οι ερευνητές εξέτασαν πόσο συχνά εμφανίζονταν στις αξιολογήσεις λέξεις όπως «authentic» και «traditional», συνδυάζοντας τα αποτελέσματα με το κατά πόσο θετικό ήταν το συνολικό ύφος των σχολίων.
Με απλά λόγια, δεν δοκίμασαν άνθρωποι 5.000 πιάτα, κάτι που θα ήταν και η μοναδική έρευνα στην οποία θα δηλώναμε εθελοντές χωρίς να ρωτήσουμε τίποτα άλλο. Αντίθετα, ανέλυσαν όσα έγραψαν οι επισκέπτες για τις γεύσεις που συνάντησαν.
Υπάρχουν, πάντως, ορισμένα σημάδια που μπορούν να σε βοηθήσουν να αναγνωρίσεις ένα αυθεντικό μαγαζί. Το μενού είναι κυρίως γραμμένο στην τοπική γλώσσα, οι περισσότεροι πελάτες είναι ντόπιοι, τα πιάτα αλλάζουν ανάλογα με την εποχή και το κατάστημα βρίσκεται συχνά σε κάποιο ήσυχο στενό, μακριά από τα πολύ τουριστικά σημεία.
Με άλλα λόγια, αναζητάς εκείνο το μαγαζί στο οποίο μπαίνεις, δεν καταλαβαίνεις ακριβώς τι γράφει ο κατάλογος και παραγγέλνεις δείχνοντας το πιάτο του διπλανού. Η αυθεντικότητα απαιτεί και ένα μικρό ρίσκο.
Η Βουδαπέστη μάς πέρασε για έναν βαθμό
Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρέθηκε η Βουδαπέστη, συγκεντρώνοντας βαθμολογία 98 στα 100. Η ουγγρική πρωτεύουσα ξεχώρισε για το παραδοσιακό γκούλας, το lángos, δηλαδή τηγανητή ζύμη που σερβίρεται συνήθως με ξινή κρέμα, σκόρδο και τυρί, αλλά και για πιάτα με πρωταγωνιστή την πάπρικα.
Και για να είμαστε δίκαιοι, όλα ακούγονται εξαιρετικά. Η Βουδαπέστη διαθέτει πλούσια γαστρονομική παράδοση και street food που μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να ξεχάσει προσωρινά τη χοληστερίνη του. Απλώς εμείς διαθέτουμε σουβλάκι, φέτα, μουσακά, παστίτσιο, ντολμαδάκια, χταπόδι, τζατζίκι και περίπου τριακόσιους τρόπους να τηγανίσουμε ένα κολοκύθι. Κάπου εδώ γεννιούνται ορισμένα εύλογα ερωτήματα.
Η διαφορά, πάντως, ήταν οριακή. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο Πειραιάς με 97 στα 100, χάρη στο φρέσκο ψάρι και στους θαλασσινούς μεζέδες του. Ένας βαθμός μάς χώρισε από την κορυφή. Πρακτικά, δηλαδή, ένα καλαμαράκι παραπάνω ή ένα ουζάκι λιγότερο σε κάποια κριτική θα μπορούσε να έχει αλλάξει την ιστορία.
Στην τρίτη θέση ακολούθησε η Αθήνα με 96 στα 100, επιβεβαιώνοντας πως μπορεί να χρειαστείς σαράντα λεπτά για να διασχίσεις δύο δρόμους, αλλά τουλάχιστον στο τέλος θα βρεις καλό σουβλάκι. Η Ελλάδα, μάλιστα, είναι η μοναδική χώρα με δύο πόλεις στην πρώτη τριάδα. Άρα, αν θέλουμε να δούμε το ποτήρι μισογεμάτο, δεν πήραμε το χρυσό, αλλά καταλάβαμε σχεδόν ολόκληρο το βάθρο.
Οι 10 κορυφαίες ευρωπαϊκές πόλεις για αυθεντικό φαγητό
- Βουδαπέστη, Ουγγαρία – 98/100
- Πειραιάς, Ελλάδα – 97/100
- Αθήνα, Ελλάδα – 96/100
- Βιέννη, Αυστρία – 94/100
- Κρακοβία, Πολωνία – 92/100
- Πράγα, Τσεχία – 90/100
- Βαλέτα, Μάλτα – 89/100
- Βαρσοβία, Πολωνία – 88/100
- Μόναχο, Γερμανία – 84/100
- Μιλάνο, Ιταλία – 81/100
Η Ιταλία εμφανίζεται μόλις στη δέκατη θέση με το Μιλάνο, γεγονός που λογικά θα έχει προκαλέσει έκτακτη σύσκεψη κάπου ανάμεσα σε έναν φούρνο πίτσας και μια γιαγιά που ανοίγει φύλλο. Η Ρώμη δεν μπήκε καν στη δεκάδα, οπότε τελικά ούτε από αυτήν χάσαμε. Μας νίκησε κανονικά και με τη βούλα η Βουδαπέστη.
Θα σεβαστούμε το αποτέλεσμα, επειδή είμαστε πολιτισμένος λαός. Θα συγχαρούμε τους Ούγγρους για το γκούλας τους, θα δοκιμάσουμε το lángos τους και θα αναγνωρίσουμε τη γαστρονομική τους παράδοση. Αλλά θα το κάνουμε αφού πρώτα παραγγείλουμε μια χωριάτικη, ένα χταποδάκι, κολοκυθάκια, πατάτες, τζατζίκι και δύο μερίδες καλαμαράκια.
Για να συζητήσουμε με καθαρό μυαλό πώς ακριβώς χάσαμε αυτόν τον έναν βαθμό.
