Υπάρχουν άνθρωποι που πριν ζητήσουν το παραμικρό κάνουν πρώτα μια ολόκληρη εσωτερική σύσκεψη με τον εαυτό τους κι αναρωτιούνται «Μήπως τον ενοχλήσω;», «Μήπως είναι κουρασμένος;», «Μήπως έχει δουλειά;», «Μήπως δεν πρέπει να του στείλω τώρα;». Και κάπως έτσι, μέχρι να αποφασίσουν αν επιτρέπεται να ζητήσουν μια μικρή χάρη, έχει περάσει τόσος χρόνος που τελικά την κάνουν μόνοι τους.
Αν σου είναι γνώριμη αυτή η διαδικασία, καλωσήρθες στο κλαμπ του «δεν θέλω να ενοχλήσω κανέναν».
Είναι εκείνο το σύνδρομο που σε κάνει να σκέφτεσαι περισσότερο τους άλλους απ’ όσο σκέφτεσαι εσένα. Να λες «δεν πειράζει» ενώ πειράζει, να λες «όποτε μπορείς» ενώ θα ήθελες να γίνει τώρα, να δέχεσαι μια αλλαγή σχεδίων με χαμόγελο ενώ μέσα σου έχεις ήδη γράψει ολόκληρη επιστολή διαμαρτυρίας και το πιο περίεργο; Συνήθως δεν το καταλαβαίνεις καν.
Έχεις απλώς μάθει να είσαι ο άνθρωπος που καταλαβαίνει που προσαρμόζεται σε όλες τις καταστάσεις, που κάνει χώρο, που σκέφτεται «εντάξει, ο άλλος μπορεί να έχει τα δικά του». Μόνο που κάποια στιγμή ξεχνάς ότι κι εσύ έχεις τα δικά σου.
Για παράδειγμα, μπορεί να έχεις κανονίσει να βγεις με μια φίλη και εκείνη να σου πει τελευταία στιγμή ότι δεν μπορεί. Αντί να πεις «με χάλασε», θα απαντήσεις «μην αγχώνεσαι, κανένα πρόβλημα» και μπορεί όντως να μην θέλεις να την κάνεις να νιώσει άσχημα. Όμως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να κατανοείς τον άλλον και στο να ακυρώνεις συνεχώς το δικό σου συναίσθημα για να είναι όλοι οι υπόλοιποι άνετοι.
Το ίδιο συμβαίνει και στις σχέσεις δεν λες ότι κάτι σε ενόχλησε γιατί σκέφτεσαι << δεν θέλω να ανοίξω θέμα>>, δεν ζητάς αυτό που χρειάζεσαι γιατί φοβάσαι μήπως φανείς απαιτητικός, δεν λες << θα ήθελα να είσαι λίγο περισσότερο εδώ >> γιατί μέσα σου έχει ήδη αποφασίσει ότι μάλλον ζητάς πολλά. Και κάπως έτσι, ο άλλος μπορεί να πιστεύει ότι όλα είναι υπέροχα, ενώ εσύ μέσα σου μαζεύεις μικρές απογοητεύσεις σαν αποδείξεις σε πορτοφόλι που έχει φουσκώσει τόσο πολύ, που κάποια στιγμή δεν κλείνει.
Το να μη θέλεις να ενοχλείς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχεις όρια. Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι έχεις μάθει να βάζεις τις ανάγκες των άλλων σε προτεραιότητα. Ίσως επειδή φοβάσαι την απόρριψη, ίσως επειδή θέλεις να σε θεωρούν «εύκολο άνθρωπο», ίσως επειδή έχεις συνηθίσει να παίρνεις τον ρόλο εκείνου που κρατάει τις ισορροπίες.
Μόνο που μια σχέση, μια φιλία ή οποιαδήποτε ουσιαστική σύνδεση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνιμα στην αυτοθυσία του ενός. Κάποια στιγμή πρέπει να μπορείς να πεις «όχι, σήμερα δεν μπορώ». Να ζητήσεις βοήθεια χωρίς να νιώσεις ότι χρωστάς χάρη για την υπόλοιπη ζωή σου ,να πεις «αυτό με πείραξε» χωρίς να φοβάσαι ότι θα χαλάσεις την ατμόσφαιρα. Και κυρίως, να σταματήσεις να θεωρείς την παρουσία και τις ανάγκες σου ενόχληση.
Γιατί δεν ενοχλείς επειδή ζητάς χώρο. Δεν γίνεσαι εγωιστής επειδή κουράστηκες. Δεν γίνεσαι δύσκολος επειδή θέλεις να σε υπολογίζουν. Και δεν χρειάζεται κάθε φορά που λες «χρειάζομαι κάτι» να συνοδεύεται από ένα «συγγνώμη». Ίσως τελικά το πιο δύσκολο «όχι» που χρειάζεται να μάθεις να λες δεν είναι στους άλλους.
Είναι στον εαυτό σου, κάθε φορά που σου ψιθυρίζει πως πρέπει να μικρύνεις λίγο ακόμα για να χωρέσουν όλοι οι υπόλοιποι. Γιατί οι άνθρωποι που σε αγαπούν πραγματικά δεν χρειάζονται να είσαι αόρατος για να είναι εκείνοι άνετοι και, μεταξύ μας, δεν είναι δική σου δουλειά να κάνεις τον κόσμο να μη νιώθει ποτέ άβολα.
Μερικές φορές μπορείς απλώς να υπάρχεις, να ζητάς, να αρνείσαι, να κουράζεσαι, να θέλεις, χωρίς «συγγνώμη που ενοχλώ», χωρίς εξηγήσεις, χωρίς να μικραίνεις τον εαυτό σου για να χωρέσουν όλοι οι άλλοι.
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
