Όταν η περίοδος δεν είναι απλώς «λίγο δύσκολη», αλλά προκαλεί πόνο που κάνει την εργασία αδύνατη, οι εργαζόμενες στην Ισπανία μπορούν να πάρουν ειδική αναρρωτική άδεια με κάλυψη από την Κοινωνική Ασφάλιση.
Πόνος στην κοιλιά και τη μέση, κράμπες, ναυτία, έντονη αιμορραγία. Για πολλές γυναίκες η περίοδος είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια μικρή μηνιαία ενόχληση. Και στην Ισπανία, από το 2023, η νομοθεσία αναγνωρίζει πλέον ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος ώστε να καθιστά αδύνατη την εργασία.
Η Ισπανία έγινε έτσι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που θέσπισε ειδική ρύθμιση για την προσωρινή ανικανότητα προς εργασία λόγω εμμηνορροϊκού πόνου που προκαλεί ανικανότητα. Η σχετική νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 2023.
Δεν πρόκειται για «μία μέρα άδεια κάθε μήνα»
Η ρύθμιση δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενη μπορεί απλώς να δηλώνει ότι έχει περίοδο και να παίρνει μία ή δύο ημέρες άδεια.
Αφορά περιπτώσεις επώδυνης και ανικανής για εργασία εμμηνόρροιας, η οποία μπορεί να συνδέεται με υποκείμενες παθήσεις, όπως η ενδομητρίωση, τα ινομυώματα, η αδενομύωση, η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου ή άλλες γυναικολογικές παθήσεις.
Για να χορηγηθεί η άδεια απαιτείται ιατρική φροντίδα και διαπίστωση ότι η κατάσταση εμποδίζει την εργαζόμενη να εργαστεί.
Το σημαντικό είναι ότι, σε αυτή την ειδική περίπτωση, η οικονομική παροχή καταβάλλεται από την ισπανική Κοινωνική Ασφάλιση από την πρώτη ημέρα της άδειας.
Γιατί θεωρήθηκε σημαντική αλλαγή;
Η ισπανική κυβέρνηση παρουσίασε τη ρύθμιση ως αναγνώριση της εμμηνορροϊκής υγείας ως κομμάτι του δικαιώματος στην υγεία και των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων.
Το σκεπτικό ήταν απλό: μια γυναίκα που αντιμετωπίζει πραγματικά εξουθενωτικό πόνο δεν θα πρέπει να αναγκάζεται να πηγαίνει στη δουλειά, να παίρνει παυσίπονα για να αντέξει τη βάρδια ή να κρύβει την κατάστασή της επειδή φοβάται ότι θα θεωρηθεί «υπερβολική».
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη σημασία της συγκεκριμένης αλλαγής: η περίοδος έπαψε να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως προσωπικό ζήτημα της εργαζόμενης και αναγνωρίστηκε ως ζήτημα υγείας όταν τα συμπτώματα είναι πραγματικά incapacitating.
Θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες χώρες;
Η ισπανική ρύθμιση άνοιξε μια μεγαλύτερη συζήτηση για το πώς αντιμετωπίζεται η εμμηνορροϊκή υγεία στον χώρο εργασίας.
Για χρόνια, ο έντονος πόνος περιόδου αντιμετωπιζόταν συχνά ως κάτι που οι γυναίκες απλώς πρέπει να «υπομένουν». Όμως όταν ο πόνος είναι τόσο σοβαρός ώστε να επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα και την ικανότητα εργασίας, η συζήτηση μετακινείται από την «άνεση» στην υγεία και τα εργασιακά δικαιώματα.
Και τελικά το ερώτημα δεν είναι αν κάθε γυναίκα χρειάζεται άδεια όταν έχει περίοδο.
Είναι αν μια εργαζόμενη που πραγματικά δεν μπορεί να εργαστεί εξαιτίας ενός σοβαρού προβλήματος υγείας θα πρέπει να έχει την ίδια δυνατότητα προστασίας που έχει οποιοσδήποτε άλλος εργαζόμενος όταν αντιμετωπίζει μια κατάσταση που τον καθιστά προσωρινά ανίκανο να εργαστεί.
Εσύ τι πιστεύεις; Θα έπρεπε να υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη και στην Ελλάδα;
