Μια ανακοίνωση που μόνο τυπική δεν τη λες εξέδωσε η Ryanair για την κατάσταση του ελληνικού συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η αεροπορική εταιρεία εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στην ελληνική κυβέρνηση, μιλώντας για παρωχημένες υποδομές, ελλιπή χρηματοδότηση και επαναλαμβανόμενες βλάβες που συνεχίζουν να ταλαιπωρούν χιλιάδες επιβάτες.
Αφορμή στάθηκε η νέα βλάβη που σημειώθηκε την Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου στο ελληνικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκαλώντας εκτεταμένες καθυστερήσεις σε πτήσεις από και προς την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ryanair, επηρεάστηκαν 37 πτήσεις της και σχεδόν 7.000 επιβάτες, με ορισμένες καθυστερήσεις να φτάνουν ακόμη και τις τρεις ώρες.
Μόνο που, όπως καταγγέλλει η εταιρεία, δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο τεχνικό πρόβλημα ή για μια κακή στιγμή μέσα στην αυξημένη κίνηση του καλοκαιριού. Είναι η τέταρτη σοβαρή βλάβη που καταγράφεται στο ελληνικό σύστημα εναέριας κυκλοφορίας μέσα σε μόλις 12 μήνες.
«Πλήρης αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης»
Η Ryanair δεν περιορίστηκε στην καταγραφή του περιστατικού, αλλά απέδωσε ευθέως την κατάσταση στην αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης να διαχειριστεί και να χρηματοδοτήσει επαρκώς τις υποδομές ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Μάλιστα, έκανε λόγο για «πλήρη αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης», επισημαίνοντας ότι οι επιβάτες και οι αεροπορικές εταιρείες καταβάλλουν κάθε χρόνο ολοένα υψηλότερες χρεώσεις για τις υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας, την ώρα που η ποιότητα των υπηρεσιών γίνεται σταθερά χειρότερη. Με απλά λόγια, οι χρεώσεις ανεβαίνουν, αλλά τα συστήματα συνεχίζουν να πέφτουν.
Η εταιρεία περιγράφει τα ελληνικά συστήματα ATC ως «παρωχημένα, ανεπαρκώς χρηματοδοτούμενα» και επιρρεπή σε συνεχείς βλάβες. Η πιο βαριά καταγγελία της, όμως, αφορά τον βασικό εξοπλισμό που απαιτείται για τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με τη Ryanair, η κατάσταση έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε η ίδια η αεροπορική βιομηχανία αναγκάστηκε πρόσφατα να συνεισφέρει οικονομικά για την αντικατάσταση βασικού εξοπλισμού εναέριας κυκλοφορίας — εξοπλισμού που, όπως τονίζει, θα έπρεπε κανονικά να έχει χρηματοδοτηθεί από το ελληνικό κράτος. Πρόκειται για έναν ισχυρισμό που περιλαμβάνεται στην επίσημη ανακοίνωση της Ryanair και δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το πώς συντηρείται μία από τις σημαντικότερες υποδομές ασφαλείας της χώρας. Γιατί εδώ δε μιλάμε απλώς για έναν επιβάτη που θα φτάσει αργότερα στον προορισμό του. Μιλάμε για το σύστημα που διαχειρίζεται την κυκλοφορία εκατοντάδων αεροσκαφών πάνω από έναν από τους πιο πολυσύχναστους εναέριους χώρους της Ευρώπης.
Η χώρα του τουρισμού με συστήματα που δεν αντέχουν τον τουρισμό
Η Ελλάδα παρουσιάζεται σταθερά ως μία από τις μεγαλύτερες τουριστικές δυνάμεις της Ευρώπης. Κάθε χρόνο πανηγυρίζουμε για τα ρεκόρ αφίξεων, τα γεμάτα αεροδρόμια και τα αυξημένα τουριστικά έσοδα. Υπάρχει, όμως, ένα μικρό πρόβλημα: οι υποδομές που καλούνται να σηκώσουν όλη αυτή την κίνηση δείχνουν να μην μπορούν να ακολουθήσουν.
Ο διευθυντής Επιχειρησιακών Λειτουργιών της Ryanair, Neal McMahon, σημείωσε ότι η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους πιο πολυσύχναστους προορισμούς της καλοκαιρινής περιόδου. Παρ’ όλα αυτά, όπως υποστηρίζει, η υπηρεσία ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας παραμένει απροετοίμαστη να εξασφαλίσει μια σταθερή και αξιόπιστη λειτουργία.
Αυτή ακριβώς είναι και η μεγάλη αντίφαση: θέλουμε περισσότερους τουρίστες, περισσότερες πτήσεις και μεγαλύτερη αεροπορική κίνηση, αλλά χωρίς να επενδύουμε αντίστοιχα στα συστήματα και στους ανθρώπους που πρέπει να τη διαχειριστούν. Κι όταν κάτι χαλάσει, το κόστος δεν το πληρώνει κάποια αόριστη «αγορά». Το πληρώνει ο επιβάτης που μένει για ώρες σε μια αίθουσα αναμονής, χάνει την ανταπόκρισή του, φτάνει αργά στη δουλειά του ή βλέπει ολόκληρο το ταξίδι του να τινάζεται στον αέρα.
Η Ryanair ζητά παρέμβαση της Κομισιόν
Τα πυρά της εταιρείας δεν σταμάτησαν στην ελληνική κυβέρνηση. Η Ryanair στράφηκε και κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατηγορώντας την ότι μιλά συνεχώς για ανταγωνιστικότητα και αποτελεσματικότητα, αλλά εξακολουθεί να ανέχεται τις επαναλαμβανόμενες βλάβες στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το μήνυμά της προς την Κομισιόν είναι ξεκάθαρο: λιγότερα δελτία Τύπου, περισσότερη δράση. Η εταιρεία ζητά την επείγουσα μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος ATC, σύγχρονες υποδομές, επαρκή στελέχωση και πραγματική λογοδοσία για τους φορείς που αποτυγχάνουν να παρέχουν τις υπηρεσίες για τις οποίες πληρώνονται.
Το αν η Ryanair κάνει την καταγγελία αποκλειστικά από ενδιαφέρον για τους επιβάτες ή επειδή οι καθυστερήσεις κοστίζουν και στην ίδια είναι μια διαφορετική κουβέντα. Οι εταιρείες δεν λειτουργούν από αλτρουισμό. Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει τα συγκεκριμένα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ούτε τις απαντήσεις που οφείλει να δώσει η ελληνική κυβέρνηση.
Υπήρξε πράγματι τέταρτη σοβαρή βλάβη μέσα σε έναν χρόνο; Γιατί ο εξοπλισμός δεν έχει εκσυγχρονιστεί; Ποιος χρηματοδότησε τελικά την αντικατάσταση των συστημάτων στα οποία αναφέρεται η εταιρεία; Και πώς γίνεται οι χρεώσεις να αυξάνονται, ενώ οι παρεχόμενες υπηρεσίες χειροτερεύουν;
Γιατί όταν μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης δηλώνει δημόσια ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει αποτύχει να διαχειριστεί τις υποδομές εναέριας κυκλοφορίας και ότι ο κλάδος αναγκάζεται να πληρώνει για βασικό κρατικό εξοπλισμό, το θέμα δεν είναι πλέον μια τρίωρη καθυστέρηση. Είναι η εικόνα μιας χώρας που ζητά να πρωταγωνιστεί στον ευρωπαϊκό τουρισμό, αλλά αφήνει τις βασικές της υποδομές να λειτουργούν στον αυτόματο πιλότο.