Υπάρχει πλέον μια καινούργια, βολική έξοδος κινδύνου για κάθε δημόσιο πρόσωπο που βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα ενοχλητικό βίντεο ή ηχητικό: «Δεν είμαι εγώ, είναι τεχνητή νοημοσύνη».
Αυτή ήταν και η απάντηση γνωστού δικηγόρου μετά τη δημοσιοποίηση αποσπάσματος από live στο TikTok, στο οποίο φέρεται να ακούγεται να βρίζει και να χτυπά τον ανήλικο γιο του. Ο ίδιος αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιαδήποτε κακοποίηση, χαρακτήρισε την υπόθεση «στημένη» και υποστήριξε ότι το ηχητικό αποτελεί προϊόν ΑΙ. Ανέφερε ακόμη ότι τα παιδιά του βρίσκονταν εκείνη την ώρα στο μάθημά τους και πως αυτό μπορεί να αποδειχθεί από κάμερες και μαρτυρίες.
«Έχω αδιάψευστους μάρτυρες τις κάμερες, τις κάμερες του φροντιστηρίου και τη σύζυγό μου», σημείωσε ο ίδιος μιλώντας σήμερα στην εκπομπή του Star «Πρώτος Καφές με την Ζήνα».
Προφανώς, η αυθεντικότητα του υλικού δε θα κριθεί από το TikTok, τα τηλεοπτικά πάνελ ή τα σχόλια κάτω από ένα βίντεο. Θα κριθεί από την έρευνα των Αρχών και, εφόσον χρειαστεί, από την ψηφιακή πραγματογνωμοσύνη. Μέχρι τότε, όμως, ισχύει κάτι εξαιρετικά απλό: το «είναι ΑΙ» δεν αποτελεί απόδειξη. Είναι ένας ισχυρισμός. Και μάλιστα ένας ισχυρισμός που, όπως διατυπώθηκε, περισσότερο έμοιαζε με έτοιμο κουμπί διαφυγής παρά με πειστική εξήγηση.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πράγματι να κατασκευάσει φωνές και περιστατικά. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι από εδώ και πέρα κάθε ηχητικό που εκθέτει κάποιον θα βαφτίζεται αυτομάτως deepfake και η υπόθεση θα κλείνει. Αν το υλικό είναι πλαστό, αυτό μπορεί να αποδειχθεί. Αν είναι αυθεντικό, επίσης μπορεί να αποδειχθεί. Η τεχνολογία δεν καταργεί τα στοιχεία· απαιτεί απλώς σοβαρότερο έλεγχό τους.
Υπάρχει, ωστόσο, ακόμη μία πλευρά του βίντεο που προκαλεί βαθιά αμηχανία. Η γυναίκα που συμμετείχε στο live έδειχνε να αντιλαμβάνεται ότι κάτι σοβαρό συνέβαινε εκτός κάδρου. Κι όμως, η αγωνία της φάνηκε να στρέφεται κυρίως στο γεγονός ότι το μικρόφωνο είχε παραμείνει ανοιχτό. Όχι στο αν το παιδί ήταν καλά. Στο ότι υπήρχε κοινό.
Και αυτή η αντίδραση είναι ίσως από τις πιο σκληρές λεπτομέρειες ολόκληρης της υπόθεσης. Γιατί αποκαλύπτει μια νοοτροπία βαθιά ριζωμένη: το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα αυτό που συμβαίνει, αλλά ότι μπορεί να μαθευτεί. Δε μας τρομάζει πάντοτε η βία· μας τρομάζει η έκθεσή της. Το σωστό αντανακλαστικό, όταν ακούγεται ένα παιδί να δέχεται ύβρεις ή πιθανή βία, δεν είναι «έχεις ανοιχτό το μικρόφωνο». Είναι «σταμάτα». Είναι «είναι ασφαλές το παιδί;».
Η υπόθεση έφτασε στις Αρχές επειδή ένας τρίτος άνθρωπος δεν προσπέρασε όσα άκουσε, αλλά επικοινώνησε με τη γραμμή 10201. Ακολούθησε ο σχηματισμός δικογραφίας και η κινητοποίηση του Γραφείου Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας Αλίμου. Η έρευνα θα δείξει τι ακριβώς συνέβη και ο καταγγελλόμενος διατηρεί, όπως κάθε πολίτης, το τεκμήριο της αθωότητας.
