Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Ρομπ Γέτεν, και ο σύντροφός του, Νίκολας Κίναν, περιμένουν παιδί. Το μωρό αναμένεται την άνοιξη του 2027, μέσω παρένθετης μητέρας και με τη βοήθεια δότριας ωαρίου. Δύο άνθρωποι ετοιμάζονται να γίνουν γονείς, να χάσουν τον ύπνο τους, να μάθουν πόσα πράγματα χωράει μια τσάντα μωρού και να συγκινούνται με κάποιον που στην αρχή θα τους κοιτάζει κυρίως επειδή πεινάει. Μια όμορφη είδηση, δηλαδή. Από αυτές που σηκώνουν ένα αυθόρμητο «με το καλό».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του D66, η κυοφόρος και η δότρια είναι Ολλανδές από το φιλικό περιβάλλον του ζευγαριού και συμμετέχουν χωρίς αμοιβή. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στην Ολλανδία, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο. Ο Γέτεν εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τις δύο γυναίκες, ανέφερε ότι η κυοφόρος και το μωρό είναι καλά και ζήτησε σεβασμό στην ιδιωτικότητα των εμπλεκομένων.
Και κάπου εδώ, ανάμεσα στη χαρά για δύο μελλοντικούς μπαμπάδες και στην ευχή να πάνε όλα καλά, έρχεται η σκέψη: αν την ίδια ανακοίνωση έκανε ένας Έλληνας πρωθυπουργός για εκείνον και τον σύντροφό του, τι ακριβώς θα ακολουθούσε; Ας το φανταστούμε. Πόση ώρα θα περνούσε μέχρι να στηθεί το πρώτο τηλεοπτικό τραπέζι με θέμα αν «είμαστε έτοιμοι ως κοινωνία»; Πόσοι θα δήλωναν ότι «δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τους ομοφυλόφιλους», πριν αφιερώσουν δέκα λεπτά στην περιγραφή του προβλήματός τους; Και πόσο γρήγορα η αναμονή ενός παιδιού θα μετατρεπόταν σε εθνικές εξετάσεις για την οικογένεια, την παράδοση και τον δυτικό πολιτισμό;
Δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς θα αντιδρούσε ο καθένας. Μπορούμε, όμως, να αναρωτηθούμε γιατί ένα ομόφυλο ζευγάρι καλείται τόσο συχνά να απαντήσει σε ερωτήσεις που στα υπόλοιπα ζευγάρια ούτε διανοούμαστε να κάνουμε. Γιατί η χαρά του χρειάζεται εισαγωγή, διευκρινίσεις και αντίλογο. Γιατί δίπλα στο «θα γίνουμε γονείς» θεωρούμε απαραίτητο να ακουστεί και κάποιος που διαφωνεί με την ύπαρξη αυτής της οικογένειας.
Εδώ βρίσκεται η απόσταση ανάμεσα στην ισονομία και στην ισότητα που βιώνεις. Η Ελλάδα αναγνώρισε το 2024 τον πολιτικό γάμο μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου. Μια ουσιαστική κατάκτηση, με πραγματικές συνέπειες για τη ζωή και την προστασία ανθρώπων που περίμεναν χρόνια. Όμως η αλλαγή ενός νόμου δεν κατεβάζει αυτομάτως τα βλέμματα αποδοκιμασίας, δε διορθώνει τις οικογενειακές κουβέντες και δεν εξασφαλίζει ότι θα μπορείς να μιλάς για τον άνθρωπό σου με την ίδια ανεμελιά που το κάνει ο συνάδελφος στο διπλανό γραφείο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, υπάρχουν και διαφορετικά νομικά όρια. Στην Ελλάδα η πρόσβαση στην παρένθετη κύηση προβλέπεται για γυναίκα που αδυνατεί να κυοφορήσει για ιατρικούς λόγους. Με τη ρύθμιση του 2025 διευκρινίστηκε ρητά ότι η αδυναμία κυοφορίας λόγω φύλου δεν αποτελεί τέτοια ιατρική αδυναμία. Επομένως, δύο άνδρες δεν μπορούν να ακολουθήσουν εδώ την ίδια διαδρομή με τον Γέτεν και τον Κίναν. Το «έχουμε ισότητα στον γάμο», λοιπόν, δε σημαίνει ότι έχουν λυθεί όλα τα ζητήματα οικογενειακής ζωής.
Η παρένθετη κύηση, βέβαια, απαιτεί σοβαρή συζήτηση: για την ελεύθερη συναίνεση της γυναίκας, την υγεία της, την προστασία από εκμετάλλευση και τα δικαιώματα του παιδιού. Αυτά τα ερωτήματα αξίζουν προσοχή σε κάθε περίπτωση. Η σοβαρότητα αυτής της συζήτησης κρίνεται και από τη συνέπειά μας: αν οι ανησυχίες εμφανίζονται αποκλειστικά όταν οι μελλοντικοί γονείς είναι δύο άνδρες, χρειάζεται να εξετάσουμε τι ακριβώς μας ενοχλεί.
Το ίδιο ισχύει για το περίφημο «και τι θα ακούσει αυτό το παιδί στο σχολείο;». Αν φοβόμαστε ότι θα το πληγώσουν για την οικογένειά του, έχουμε ευθύνη να αντιμετωπίσουμε εκείνους που θα το πληγώσουν. Να μάθουμε στα δικά μας παιδιά τον σεβασμό. Να απαιτήσουμε από το σχολείο να το προστατεύσει. Είναι παράλογο να παρουσιάζουμε την προκατάληψη ως αναπόφευκτο και μετά να ζητάμε από τις οικογένειες να προσαρμόσουν τη ζωή τους γύρω της.
Δε χρειάζεται να εξιδανικεύσουμε την Ολλανδία ή να υποθέσουμε ότι εκεί εξαφανίστηκε η ομοφοβία. Αρκεί να σταθούμε στη δυνατότητα δύο ανθρώπων να ανακοινώνουν δημόσια τη χαρά τους. Και να σκεφτούμε πόσοι άνθρωποι εδώ μετρούν ακόμη τις λέξεις τους πριν πουν κάτι αντίστοιχο στο γραφείο, στο οικογενειακό τραπέζι ή στη γειτονιά. Η ισονομία είναι απαραίτητη. Η ισότητα χρειάζεται να φτάσει μέχρι εκείνη τη μικρή, καθημερινή στιγμή που λες «περιμένουμε παιδί» και μπορείς να χαρείς χωρίς να προετοιμάζεις την υπεράσπισή σου.
Με το καλό, λοιπόν, στον Ρομπ και στον Νίκολας. Μακάρι να φτάσουμε κι εδώ στο σημείο όπου η πιο αδιάκριτη ερώτηση προς δύο μελλοντικούς μπαμπάδες θα είναι η γνωστή, εκνευριστική ερώτηση προς όλους τους μελλοντικούς γονείς: «Όνομα έχετε βρει;».
