Η εικόνα μιας γυναίκας που ξενυχτά στους δρόμους για να βεβαιωθεί ότι μια άλλη γυναίκα θα επιστρέψει ασφαλής στο σπίτι της, είναι μια εικόνα δύναμης και αλληλεγγύης. Όμως είναι και μια εικόνα αρκετά εξοργιστική, εφόσον χρειάζεται να το κάνει αυτό. Στο Νιούκασλ της Βρετανίας, μια ομάδα εθελοντριών έχει αποφασίσει να μετατρέψει αυτή τη γυναικεία αλληλεγγύη σε πράξη. Όχι μέσα από διαδικτυακές αναρτήσεις, συνθήματα και συμβολικές εκδηλώσεις, αλλά με την παρουσία της στους δρόμους, τις ώρες που οι περισσότερες γυναίκες γνωρίζουν πολύ καλά πως ο φόβος μπορεί να γίνει ένας ανεπιθύμητος συνοδοιπόρος.
Η πρωτοβουλία ονομάζεται Women’s Street Watch Newcastle και ξεκίνησε το 2021, στον απόηχο των δολοφονιών της Sarah Everard και της Sabina Nessa, δύο γυναικών που έχασαν τη ζωή τους στη Βρετανία και έγιναν σύμβολα της συζήτησης γύρω από την έμφυλη βία και την ασφάλεια στον δημόσιο χώρο. Η ιδέα ήταν απλή: γυναίκες να βρίσκονται δίπλα σε άλλες γυναίκες, όταν εκείνες το χρειάζονται περισσότερο. Κάθε Παρασκευή και Σάββατο βράδυ, οι εθελόντριες περιπολούν στους δρόμους, ιδιαίτερα στην περιοχή Bigg Market, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος της νυχτερινής ζωής της πόλης. Βοηθούν γυναίκες που έχουν απομακρυνθεί από την παρέα τους, που δυσκολεύονται να επιστρέψουν στο σπίτι, που αισθάνονται ευάλωτες ή που χρειάζονται απλώς κάποιον να σταθεί δίπλα τους. Προσφέρουν νερό, πρακτική υποστήριξη και ακόμη και σαγιονάρες σε γυναίκες που έχουν βγάλει τα ψηλοτάκουνά τους. Κυρίως, όμως, προσφέρουν κάτι που δε χωρά σε καμία τσάντα πρώτων βοηθειών: την αίσθηση ότι καμία τους δεν είναι μόνη.
Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Marie Claire, σε μία μόνο βραδιά η ομάδα βοήθησε 59 ανθρώπους, εκ των οποίων οι 53 ήταν γυναίκες. Η δράση της έχει αποκτήσει σημαντική απήχηση, προσελκύοντας εκατοντάδες ενδιαφερόμενους εθελοντές, ενώ στόχος είναι να επεκταθεί και σε περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Η οργάνωση έχει αναπτύξει συνεργασίες με καταστήματα και χώρους διασκέδασης, δημιουργώντας ένα δίκτυο υποστήριξης για ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια κατά τη διάρκεια της νύχτας. Και κάπως έτσι, μια πρωτοβουλία που γεννήθηκε από την αγανάκτηση απέναντι στη βία και συγκεκριμένα στη βία ενάντια των γυναικών, καταφέρνει να δημιουργήσει κάτι πολύτιμο: μια μικρή κοινότητα εμπιστοσύνης, εκεί όπου προηγουμένως κυριαρχούσε η ανασφάλεια.
Οι εθελοντές του Νιούκαστλ αξίζουν αναγνώριση. Όχι μόνο επειδή αφιερώνουν τον ελεύθερο χρόνο τους για να βοηθήσουν αγνώστους, αλλά επειδή αρνήθηκαν να αντιμετωπίσουν τον φόβο ως μια αναπόφευκτη συνθήκη της γυναικείας καθημερινότητας. Αντί να περιοριστούν στο «να προσέχετε», επέλεξαν το «θα είμαστε εκεί».
Αυτή η μετατόπιση, από την παθητική ανησυχία στη συλλογική δράση, είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της πρωτοβουλίας. Παράλληλα, όμως, δεν μπορούμε να αγνοούμε ότι η ασφάλεια των πολιτών αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της Πολιτείας. Οι εθελοντικές ομάδες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια, αλλά δε γίνεται να υποκαθιστούν επ’ αόριστον την ανάγκη για πρόληψη, επαρκή φωτισμό, ασφαλείς μετακινήσεις, αποτελεσματική αντιμετώπιση της παρενόχλησης και ουσιαστική εκπαίδευση γύρω από τη συναίνεση και τον σεβασμό. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε έναν κόσμο όπου κάθε γυναίκα θα χρειάζεται τη συνοδεία μιας άλλης για να αισθάνεται ασφαλής.
Όσο συγκινητικό κι αν είναι να βλέπεις γυναίκες να προστατεύουν γυναίκες, θα προτιμούσα να ζούμε σε έναν κόσμο όπου καμία δεν θα χρειαζόταν να φυλάει σκοπιά για να γυρνάμε σπίτι.
