Αν υπάρχει μία ημερομηνία που αξίζει να σηκώσει κανείς το βλέμμα του από την οθόνη του κινητού και να κοιτάξει λίγο ψηλά, αυτή είναι η 12η Αυγούστου.
Η Τετάρτη φέρνει ένα ιδιαίτερα γεμάτο αστρονομικό πρόγραμμα: η κορύφωση των Περσείδων συμπίπτει με τη Νέα Σελήνη, ενώ την ίδια ημέρα πραγματοποιείται και μια ολική έκλειψη Ηλίου, η οποία θα είναι ορατή ως ολική μόνο από συγκεκριμένες περιοχές του κόσμου. Παράλληλα, τις πρωινές ώρες έξι πλανήτες θα βρίσκονται στον ίδιο γενικό τομέα του ουρανού.
Με λίγα λόγια, ο ουρανός έχει κανονίσει πρόγραμμα.
🌠 Περσείδες: Η νύχτα που αξίζει να ξενυχτήσετε
Το μεγάλο ραντεβού για τους λάτρεις των πεφταστεριών είναι το βράδυ της 12ης προς 13η Αυγούστου, όταν οι Περσείδες φτάνουν στην κορύφωσή τους. Οι Περσείδες είναι μία από τις πιο δημοφιλείς και εντυπωσιακές βροχές διαττόντων του έτους και δημιουργούνται από τα υπολείμματα του κομήτη 109P/Swift-Tuttle, καθώς η Γη περνά μέσα από το νέφος σωματιδίων που έχει αφήσει πίσω του. Το καλύτερο νέο, όμως, έρχεται από τη Σελήνη.
Η κορύφωση των Περσείδων φέτος συμπίπτει με Νέα Σελήνη, κάτι που σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει έντονο σεληνόφως για να «ξεπλύνει» τα πιο αμυδρά μετέωρα. Η NASA αναφέρει ότι οι συνθήκες αναμένεται να είναι εξαιρετικά καλές, εφόσον ο ουρανός είναι καθαρός. Για την καλύτερη εμπειρία, χρειάζεται όσο γίνεται πιο σκοτεινό σημείο, μακριά από τα φώτα της πόλης. Η δραστηριότητα αναμένεται να ενισχύεται μετά τα μεσάνυχτα και να κορυφώνεται προς τις πρώτες πρωινές ώρες. Και το σημαντικότερο: δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο. Μόνο καθαρός ουρανός, λίγη υπομονή και… αντοχή στο ξενύχτι.
🪐 Έξι πλανήτες στον πρωινό ουρανό
Σαν να μην έφταναν τα πεφταστέρια, πριν ανατείλει ο Ήλιος, στον πρωινό ουρανό θα βρίσκονται έξι πλανήτες: ο Δίας, ο Ερμής, ο Άρης, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι και οι έξι θα είναι εύκολο να εντοπιστούν με γυμνό μάτι. Ορισμένοι από τους φωτεινότερους πλανήτες μπορούν να παρατηρηθούν χωρίς οπτικό εξοπλισμό, ενώ ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας είναι πολύ πιο απαιτητικοί στόχοι και χρειάζονται τηλεσκόπιο για να ξεχωρίσουν. Ο Ερμής επίσης βρίσκεται χαμηλά κοντά στον ορίζοντα, οπότε η παρατήρησή του απαιτεί καλό σημείο με καθαρό ορίζοντα και σωστό timing. Με άλλα λόγια: το σύμπαν κάνει το δικό του planetary parade, αλλά δεν υπόσχεται ότι θα μας τα σερβίρει όλα σε ποιότητα 4Κ.
☀️ Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά… μια ολική έκλειψη Ηλίου
Η 12η Αυγούστου έχει ακόμη ένα μεγάλο αστρονομικό γεγονός στο πρόγραμμα: ολική έκλειψη Ηλίου. Η ολικότητα, ωστόσο, δεν θα είναι ορατή από την Ελλάδα. Η σκιά της Σελήνης θα περάσει από περιοχές όπως η Ισλανδία, η Γροιλανδία και η Ισπανία, ενώ από αρκετές ακόμη περιοχές της Ευρώπης θα είναι ορατή ως μερική έκλειψη. Στην Ελλάδα θα έχουμε μόνο μια πολύ μικρή μερική έκλειψη, και μάλιστα για λίγα λεπτά κοντά στη δύση του Ήλιου. Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, το μέγιστο της κάλυψης θα φτάσει περίπου το 2,35%, με το φαινόμενο να ξεκινά στις 20:33 και να φτάνει στο μέγιστό του στις 20:37, σύμφωνα με τα τοπικά δεδομένα. Άρα, όχι, από την Ελλάδα δεν θα δούμε τον ουρανό να σκοτεινιάζει θεαματικά όπως στις εικόνες από τη ζώνη της ολικότητας. Αλλά η έκλειψη θα συμβαίνει κανονικά — απλώς θα μας κάνει λίγο… tease.
Προσοχή: η παρατήρηση του Ήλιου απαιτεί ειδικά γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλο εξοπλισμό. Δεν κοιτάμε ποτέ απευθείας τον Ήλιο με γυμνό μάτι, ούτε μέσα από απλά γυαλιά ηλίου.
🌑 Ο αφανής πρωταγωνιστής είναι η Σελήνη
Και υπάρχει μία μικρή ειρωνεία σε όλο αυτό. Η Σελήνη είναι υπεύθυνη για την έκλειψη που θα συμβεί το απόγευμα, αλλά λίγες ώρες αργότερα θα… εξαφανιστεί σχεδόν από το σκηνικό, χαρίζοντας στις Περσείδες ιδανικές συνθήκες παρατήρησης. Η Νέα Σελήνη σημαίνει ελάχιστο φυσικό φως στον νυχτερινό ουρανό και, επομένως, καλύτερη αντίθεση για τα μετέωρα. Έτσι, η ίδια ημερομηνία περνά από την έκλειψη του Ήλιου στην πλανητική «παρέλαση» και καταλήγει σε μια νύχτα γεμάτη πεφταστέρια.
🔭 Πού και πότε κοιτάμε τον ουρανό
Για τις Περσείδες, το καλύτερο που μπορεί να κάνει κανείς είναι να απομακρυνθεί από τα φώτα της πόλης και να βρει ένα σημείο με όσο γίνεται πιο ανοιχτό και σκοτεινό ουρανό.
Τετάρτη 12 Αυγούστου, μετά τα μεσάνυχτα: Περσείδες
Πρώτες πρωινές ώρες 13 Αυγούστου: αυξημένη δραστηριότητα των διαττόντων
Πριν από την ανατολή του Ήλιου: προσπάθεια για την παρατήρηση των πλανητών
20:30–20:40 περίπου στην Ελλάδα: η πολύ μικρή μερική έκλειψη του Ήλιου, ορατή κυρίως από τη δυτική Ελλάδα.
