Ξεκινάω να γράψω αυτό το άρθρο ένα ήσυχο απόγευμα του Φλεβάρη, έχοντας κουλουριασμένο στα πόδια μου τον δικό μου μικρό τριχωτό φίλο, τον Πόκο, κι αυτός είναι η έμπνευση όλου αυτού που θα εξηγήσω παρακάτω.
Σκεφτείτε όλοι εσείς οι σκυλο-γονείς εκεί έξω τις μέρες αυτές που δεν έχετε κουράγιο να πείτε ούτε λέξη από τις φουρτούνες της καθημερινότητας. Δε χρειάζεται να παραδεχτείτε τίποτα σε κανέναν, ούτε καν στον εαυτό σας. Όμως το σώμα σας μιλάει ακατάπαυστα, η ανάσα σας αλλάζει, οι ώμοι σας σφίγγουν και το βλέμμα σας βαραίνει. Και κάπου εκεί στο δωμάτιο, ένα ζευγάρι όμορφα στρογγυλά ματάκια σας κοιτάζει λίγο πιο προσεκτικά, λίγο πιο επίμονα και λίγο πιο ανήσυχα από το συνηθισμένο. Και αυτά τα ματάκια είναι ο δικός σας σκυλάκος, ο δικός σας τριχωτός φιλαράκος που δε σας αφήνει στιγμή από το οπτικό του πεδίο.
Η επιστήμη λοιπόν λέει κάτι εκπληκτικό και ταυτόχρονα συγκινητικό. Οι τετράποδοι φίλοι μας έχουν μια μαγική ικανότητα. Έχουν τη δύναμη να μπορούν να μυρίσουν το στρες που νιώθουμε. Η δική μου καρδιά όμως ξέρετε τι λέει; Ότι δεν είναι απλή ικανότητα, αλλά το νιώθουν κυριολεκτικά το άγχος μας.
Όταν αγχωνόμαστε εμείς οι άνθρωποι, το σώμα μας απελευθερώνει κορτιζόλη και άλλες χημικές ουσίες που αλλάζουν τη μυρωδιά μας. Για έναν άνθρωπο αυτό περνάει απαρατήρητο· για έναν σκύλο όμως, που η όσφρησή του είναι χιλιάδες φορές πιο ισχυρή, είναι, φανταστείτε το, σαν να ανάβει ένα μικρό καμπανάκι κινδύνου. Και αυτό το καμπανάκι είναι σαν να του λέει: κάτι δεν πάει καλά με τον άνθρωπό μου. Και φυσικά δε μένουν μόνο σε αυτό, γιατί τα σκυλιά δεν καταγράφουν απλώς, αλλά συμμετέχουν ενεργά κιόλας σε όλο αυτό.
Υπάρχουν έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί όλα αυτά τα χρόνια και έχουν δείξει πως όταν ο άνθρωπός τους βρίσκεται σε στρες, τα σκυλιά εμφανίζουν σημάδια θλίψης, ανησυχίας ή ακόμα και σημάδια σωματικής έντασης. Αυτό μεταφράζεται στο να γίνονται πιο κολλητικά πάνω μας, να ξαπλώνουν όλο και πιο κοντά μας, να μας κοιτούν επίμονα χωρίς λόγο και να μην έχουν την επιθυμία να παίξουν όπως συνήθως. Και όλα αυτά είναι γιατί προσπαθούν, με τον δικό τους σιωπηλό τρόπο, να μας πουν το πιο απλό αλλά συνάμα τόσο σημαντικό: Σε βλέπω… σε νιώθω και είμαι δίπλα σου.
Αν σκεφτώ αυτήν τη στιγμή τον δικό μου Πόκο, θα πω πως δε χρειάζεται καν εξηγήσεις. Δεν του λέω ποτέ, ξέρετε, «είμαι κουρασμένη», ούτε ότι «αγχώνομαι», γιατί το καταλαβαίνει πριν καν το καταλάβω εγώ. Τις μέρες που το μυαλό μου τρέχει, η καρδιά μου βαραίνει και δάκρυα τρέχουν από τα μάτια μου, δε ζητάει βόλτες, δεν κάνει φασαρία. Κάθεται, όπως σήμερα, δίπλα μου κουλουριασμένος, ακουμπάει πάνω μου και αναπνέει απλώς μαζί μου. Σαν να είναι ο δικός μου φύλακας άγγελος με τέσσερα πόδια και καρδιά μικρού παιδιού.
Είμαι σίγουρη πως όσοι είστε σκυλο-γονείς θα συμφωνήσετε πως υπάρχει κάτι σχεδόν ιερό σε αυτήν τη σχέση που δημιουργείται με τα σκυλουμπίνια μας. Γιατί τα σκυλιά μας δεν προσπαθούν ούτε να μας φτιάξουν, ούτε να μας διορθώσουν, ούτε να μας αναλύσουν και ούτε μας λένε «θα περάσει». Απλώς αυτά τα πλάσματα μένουν εκεί και αυτή η παραμονή είναι, καμιά φορά, το πιο δυνατό φάρμακο στο άγχος και στη θλίψη μας.
Ίσως γι’ αυτό στενοχωριούνται όταν εμείς αγχωνόμαστε. Όχι επειδή δεν αντέχουν τη μυρωδιά του στρες, αλλά επειδή δεν αντέχουν να μας βλέπουν μακριά από τον εαυτό μας. Γιατί τα σκυλιά αγαπούν την αλήθεια μας, την ήρεμη, την απλή, την παρούσα. Έτσι, όταν εμείς γελάμε, αυτά το καταλαβαίνουν. Όταν βυθιζόμαστε στις σκέψεις μας, αυτά το νιώθουν. Και όταν προσποιούμαστε ότι είμαστε δήθεν καλά, αυτά το ξέρουν. Και αυτό, αν δεν είναι μαγικό, τότε τι είναι; Πλάσματα σταλμένα από τον ουρανό που μας αγαπάνε ανιδιοτελώς και απεριορίστως, ακριβώς γιατί εμείς είμαστε ο κόσμος τους όλος.
Πιστεύω ακράδαντα πως μέσα σε έναν κόσμο που μας ζητά συνεχώς να αντέχουμε, να τρέχουμε, να είμαστε δυνατοί, τα σκυλιά μας ήρθαν στη ζωή μας για να μας υπενθυμίζουν κάτι ξεχασμένο: ότι δεν χρειάζεται, ρε παιδιά, να είμαστε συνεχώς καλά για να αξίζουμε αγάπη. Το βλέπω καθημερινά πως ο Πόκο δεν με αγαπάει περισσότερο όταν είμαι χαρούμενη, αλλά με αγαπάει εξίσου όταν είμαι σιωπηλή, μπερδεμένη, κουρασμένη. Και αυτό είναι ένα μάθημα που δύσκολα μαθαίνεται αλλιώς.
Και τώρα που το ξανασκέφτομαι, ίσως τελικά τα σκυλιά να μην στεναχωριούνται επειδή έχουμε στρες, αλλά να στεναχωριούνται επειδή ξεχνάμε να φροντίζουμε τον εαυτό μας όπως ακριβώς φροντίζουμε εκείνα. Και εάν τα ακούγαμε λίγο περισσότερο – ή καλύτερα, αν τους επιτρέπαμε να μας καθρεφτίσουν – ίσως μαθαίναμε να αναπνέουμε πιο ήρεμα. Για εμάς αλλά και για εκείνα. Γιατί μην ξεχνάτε πως όταν είμαστε καλά εμείς, είναι καλά κι αυτά. Αυτός είναι ο μοναδικός δεσμός μεταξύ ανθρώπου και σκύλου. Και ο κάθε Πόκο το ξέρει. Πάντα το ήξερε και γι’ αυτό μας διάλεξε για «σπίτι» του, για οικογένειά του.
ΥΓ. Αφιερωμένο σε κάθε Πόκο που είναι εκεί έξω και είναι προορισμένος να μας κρατήσει όρθιους στο ξεχωριστό μας μονοπάτι.
Συντάκτης: Φραγκούλα Χατζηαγόρου
