Εάν υπάρχει μια έννοια στην σύγχρονη κοινωνία που είναι από τις πιο βασικές και ταυτόχρονα από τις πιο παρεξηγημένες πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας θα λέγαμε ότι σίγουρα είναι αυτή της σ3ξουαλικότητας. Και αυτό που αναφέρω δεν αφορά μόνο την πράξη αλλά αφορά την επιθυμία, την σύνδεση, την αυτό-εικόνα, την ασφάλεια αλλά και την απόλαυση. Και παρόλο που ζούμε σε μια εποχή που όλα μοιάζουν υποτίθεται πιο ανοιχτά και προσβάσιμα, η αλήθεια είναι πως γύρω από το σεξ εξακολουθούν να υπάρχουν… σιωπές!
Μια από τις πολλές θα λέγαμε πως παραμένουν τα ερωτικά βοηθήματα. Για κάποιους τα ερωτικά βοηθήματα για παράδειγμα, αποτελούν ένα εργαλείο εξερεύνησης, για άλλους μια αμήχανη σκέψη και για αρκετούς ένα θέμα που αποφεύγεται τελείως, λες και αποτελεί το μεγαλύτερο αμάρτημα. Και κάπου εδώ γεννιούνται δυο βασικά ερωτήματα: ενισχύουν όντως τη σ3ξουαλικότητα; Κι αν ναι ή όχι γιατί τελικά εξακολουθούν να κουβαλούν το βάρος του ταμπού;
Τα ερωτικά βοηθήματα ή αλλιώς s#x toys όπως βλέπουμε και διαβάζουμε σε πολλές ταμπέλες «απαγορευμένων» μαγαζιών είναι καταρχάς αντικείμενα σχεδιασμένα για να ενισχύσουν την σ3ξουαλική διέγερση και απόλαυση. Αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε ατομικά είτε μέσα σε μια σχέση. Και, σε αντίθεση με ό,τι πολλοί πιστεύουν, δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση «υποκατάστατο» του συντρόφου, αλλά προέκταση της εμπειρίας.
Σύμφωνα πάντως με την επιστημονική βιβλιογραφία, τα τελευταία χρόνια οι άνθρωποι τείνουν να έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν το θέμα πιο ανοιχτά και τεκμηριωμένα. Έρευνες εξάλλου στον τομέα της σ3ξουαλικής υγείας δείχνουν ότι η χρήση ερωτικών βοηθημάτων μπορεί να συνδέεται με αυξημένη σ3ξουαλική ικανοποίηση, καλύτερη κατανόηση του σώματος και παράλληλα ενίσχυση της επικοινωνίας ανάμεσα στους συντρόφους.
Για παράδειγμα, πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν μέσα από την χρήση τέτοιων βοηθημάτων τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σώμα τους. Σκεφτείτε πως σε μια κοινωνία που για χρόνια δεν ενθάρρυνε τη γυναικεία σ3ξουαλική εξερεύνηση -το αντίθετο θα λέγαμε, πως την δαιμονοποιούσε- αυτό από μόνο του είναι ένα σημαντικό βήμα αυτογνωσίας.
Σε άλλη περίπτωση όπως στα ζευγάρια, η ενσωμάτωση ενός ερωτικού βοηθήματος μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για εποικοδομητικό διάλογο. Και σίγουρα, ο διάλογος είναι από τα πιο κρίσιμα στοιχεία μιας υγιούς σ3ξουαλικής ζωής. Γιατί να μην ξεχνάμε, πως το σ3ξ δεν είναι μόνο φυσική πράξη, είναι κυρίως επικοινωνία. Είναι αυτό το «τι σου αρέσει», «τι σε φέρνει πιο κοντά» ή αυτό το «πώς νιώθεις». Και πολλές φορές, τα ζευγάρια έχουν μεγάλη δυσκολία για διάφορους λόγους να ξεκινήσουν να ανοίξουν τέτοιου είδους συζητήσεις. Εκεί, λοιπόν ακριβώς, ένα εξωτερικό στοιχείο -όπως ένα βοήθημα- μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα».
Όμως σίγουρα δεν μπορούμε να παραβλέψουμε και μια άλλη πλευρά που αποτελεί σημαντική παράμετρο σε όλη αυτήν την δυσκολία : την ψυχολογία!
Η χρήση ερωτικών βοηθημάτων για παράδειγμα, δεν έχει την ίδια σημασία για όλους. Για κάποιους μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την απόλαυση ενώ για άλλους μπορεί να ενεργοποιήσει ανασφάλειες.
Δεν είναι εξάλλου σπάνιο, για παράδειγμα, ένας σύντροφος να νιώσει ότι «δεν είναι αρκετός» όταν εισάγεται ένα βοήθημα στην σ3ξουαλική ζωή του ζευγαριού. Και σαφώς αυτή η αντίδραση δεν είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά ένδειξη βαθύτερων πεποιθήσεων γύρω από την αξία, την επάρκεια και τον ρόλο μέσα στην σχέση. Και εδώ ακριβώς φαίνεται γιατί το θέμα παραμένει, σε έναν βαθμό, ταμπού. Γιατί σαφώς δεν αφορά μόνο την δαιμονοποίηση του αντικειμένου αλλά αφορά κυρίως όσα αυτό από πίσω συμβολίζει.
Είναι γνωστό πως για πολλούς ανθρώπους, η σεξουαλικότητα είναι ακόμα συνδεδεμένη με ντροπή, ενοχή ή στερεότυπα. Ιδέες όπως το «το καλό σ3ξ πρέπει να είναι αυθόρμητο», «αν χρειάζεσαι ερωτικό βοήθημα κάτι δεν πάει καλά» ή «η απόλαυση έχει συγκεκριμένο τρόπο», εξακολουθούν να υπάρχουν, ακόμα και ασυνείδητα. Και έτσι, αντί τα ερωτικά βοηθήματα να αντιμετωπίζονται ως εργαλεία εξερεύνησης, φορτίζονται δυστυχώς με σημασίες που δημιουργούν απόσταση.
Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο απλή.
Πρώτον η σ3ξουαλικότητα δεν είναι στατική αλλά εξελίσσεται και αλλάζει μέσα στον χρόνο, στις σχέσεις και μέσα στις φάσεις της ζωής. Και όπως κάθε άλλη πτυχή της ζωής, έτσι και αυτή μπορεί να ενισχυθεί μέσα από νέα ερεθίσματα, νέες εμπειρίες, νέα μέσα. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι αν «πρέπει» να χρησιμοποιεί κανείς ερωτικά βοηθήματα, το βασικό ζητούμενο είναι αν υπάρχει χώρος για ειλικρίνεια, άνεση και αμοιβαίο σεβασμό. Γιατί για σκεφτείτε αυτό, αν ένα ζευγάρι μπορεί να μιλήσει ανοιχτά για τις επιθυμίες του χωρίς φόβο ή ντροπή, τότε οποιοδήποτε μέσο -είτε είναι ένα βοήθημα είτε όχι- μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά.
Αν δεν υπάρχει αυτή η βάση, τότε ακόμη και χωρίς βοηθήματα, η σ3ξουαλική ζωή θα παραμένει περιορισμένη.
Είναι επίσης σημαντικό όμως να δούμε το θέμα και από την πλευρά της υγείας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ερωτικά βοηθήματα θα λέγαμε ότι χρησιμοποιούνται και θεραπευτικά. Για παράδειγμα, σε δυσκολίες διέγερσης, σε θέματα λίμπιντο, σε φάσεις επανασύνδεσης με το σώμα μετά από τραύμα ή διάφορες ιατρικές καταστάσεις. Σε αυτά τα πλαίσια σαφώς δεν μιλάμε για «πολυτέλεια» αλλά για εργαλείο υποστήριξης.
Άρα τελικά ενισχύουν την σ3ξουαλικότητα;
Η απάντηση είναι: μπορούν να την ενισχύσουν ναι, αλλά μόνο εφόσον χρησιμοποιούνται με επίγνωση, επικοινωνία και αποδοχή. Δεν είναι δηλαδή λύση από μόνα τους. Όμως μπορούν να γίνουν μέρος μιας πιο ανοιχτής, εξερευνητικής και συνειδητής σ3ξουαλικής ζωής.
Κι όσο για το ταμπού; Ναι, υπάρχει ακόμη αλλά ίσως λιγότερο έντονο από παλαιότερα, αλλά υπαρκτό. Και όσο συνεχίζουμε να μην μιλάμε ανοιχτά για τέτοια θέματα, θα συνεχίσει να υπάρχει. Η αλλαγή παιδιά δεν έρχεται μέσα από την υπερβολή ή την πρόκληση αλλά έρχεται μέσα από την κανονικοποίηση. Να μπορούμε δηλαδή να μιλάμε για την σεξουαλικότητα, όπως μιλάμε για κάθε άλλη ανθρώπινη ανάγκη : με σεβασμό, με γνώση και χωρίς ντροπή.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η σ3ξουαλικότητα δεν είναι κάτι έξω από εμάς αλλά δικό μας κομμάτι. Και κάθε φορά που την κατανοούμε λίγο καλύτερα, ερχόμαστε και λίγο πιο κοντά στον εαυτό μας – αλλά και στον άνθρωπο που έχουμε δίπλα μας. Τόσο απλά….
Επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Θεοχαρίδη
