Στον Αμβρακικό Κόλπο εκτυλίσσεται εδώ και μέρες μια εικόνα που έχει συγκλονίσει επιστήμονες, ψαράδες και ανθρώπους της περιοχής. Μια μητέρα ρινοδέλφινου συνεχίζει να κολυμπά δίπλα στο νεκρό νεογνό της, αρνούμενη να το εγκαταλείψει, ενώ κάθε προσπάθεια ανθρώπινης προσέγγισης φαίνεται να της προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση. Το σπάνιο περιστατικό, που σύμφωνα με ειδικούς ίσως αποτελεί την πρώτη τεκμηριωμένη καταγραφή πένθους κητώδους στην Ελλάδα, ανοίγει ξανά τη συζήτηση γύρω από το πόσο σύνθετη και βαθιά συναισθηματική μπορεί να είναι τελικά η ζωή των θαλάσσιων θηλαστικών.
Το περιστατικό καταγράφηκε από το Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών ΑΡΙΩΝ, το οποίο παρακολουθεί επιστημονικά τη συμπεριφορά του ζώου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Κέντρου, η μητέρα του ρινοδέλφινου (Tursiops truncatus) εμφανίζει έντονη προστατευτική και πένθιμη συμπεριφορά, συνοδεύοντας συνεχώς το νεκρό μικρό της μέσα στη θάλασσα.
Το πιο σπαρακτικό κομμάτι της υπόθεσης είναι πως κάθε φορά που άνθρωποι ή σκάφη πλησιάζουν το δελφίνι, εκείνο προσπαθεί εμφανώς να απομακρύνει το νεογνό της από την περιοχή, αντιδρώντας με στρες και ανησυχία. Μαρτυρίες από επαγγελματίες της περιοχής αλλά και επιστήμονες της Μονάδας Βιοπαρακολούθησης Θαλάσσιων Θηλαστικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας περιγράφουν μια μητέρα που μοιάζει να μην μπορεί ακόμη να “αποδεχτεί” την απώλεια.
Σύμφωνα με την κ. Έλενα Ακριτοπούλου, το πένθος στα κητώδη είναι μια υπαρκτή και εξαιρετικά σύνθετη κοινωνική συμπεριφορά, η οποία έχει καταγραφεί διεθνώς σε δελφίνια και φάλαινες. Όπως εξηγεί, μητέρες έχουν παρατηρηθεί να παραμένουν δίπλα στα νεκρά μικρά τους για ημέρες, εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, μεταφέροντάς τα ή κολυμπώντας συνεχώς γύρω τους πριν τελικά τα εγκαταλείψουν.
Μάλιστα, όπως σημειώνει η ίδια, πρόκειται πιθανότατα για την πρώτη τεκμηριωμένη καταγραφή συμπεριφοράς θρήνου κητώδους στην Ελλάδα, γεγονός που δίνει ακόμη μεγαλύτερη επιστημονική σημασία στο περιστατικό.
Οι ειδικοί απευθύνουν αυστηρή έκκληση σε πολίτες, ψαράδες, τουριστικά σκάφη και επισκέπτες να μην πλησιάζουν το ζώο και να διατηρούν μεγάλη απόσταση ασφαλείας. Όπως τονίζουν, η ανθρώπινη παρουσία μπορεί να επιδεινώσει δραματικά το στρες της μητέρας, να διαταράξει τη φυσική διαδικασία πένθους αλλά και να προκαλέσει απρόβλεπτες αντιδράσεις.
Όσο κι αν η επιστήμη προσπαθεί να περιγράψει αυτές τις συμπεριφορές με όρους βιολογίας και κοινωνικής δομής, η εικόνα μιας μητέρας που αρνείται να εγκαταλείψει το νεκρό παιδί της αγγίζει ένα συναίσθημα παγκόσμιο και αρχέγονο. Ένα συναίσθημα που δεν ανήκει μόνο στους ανθρώπους.
Ο πληθυσμός των ρινοδέλφινων του Αμβρακικού θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους της Μεσογείου, με ιδιαίτερα υψηλή οικολογική αξία για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα της Ελλάδας και της Ανατολικής Μεσογείου. Το Κέντρο ΑΡΙΩΝ συνεχίζει να παρακολουθεί στενά το περιστατικό και να ενημερώνει διεθνείς οργανισμούς προστασίας θαλάσσιων θηλαστικών, υπογραμμίζοντας πως «ο σεβασμός στην ηρεμία του ζώου είναι πράξη πολιτισμού, ενσυναίσθησης και ουσιαστικής προστασίας της άγριας ζωής».
